Xác định biện pháp tu từ nói quá trong những câu dưới đây. Cách nói quá trong mỗi trường hợp đó biểu thị điều gì? Chỉ ra tác dụng của chúng.
a) Đêm tháng Năm chưa nằm đã sáng,
Ngày tháng Mười chưa cười đã tối.
(Tục ngữ)
b) Thuận vợ thuận chồng, tát Biển Đông cũng cạn.
(Tục ngữ)
a. Nói “chưa nằm đã sáng - chưa cười đã tối” là quá sự thật, là phóng đại mức độ và tính chất nội dung nhằm nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm. Hai câu đầu ngụ ý đêm tháng năm rất ngắn, ngày tháng mười rất ngắn. Câu cuối ngụ ý, lao động của người nông dân hết sức vất vả.
b. Nói “tát Biển Đông cũng cạn” là nói quá sự thật vì nước biển Đông rất lớn, không thể tát cạn. Biện pháp tu từ nói quá nhằm phóng đại mức độ, gây ấn tượng và tăng sức biểu cảm. Câu nói ngụ ý rằng vợ chồng hòa thuận sẽ làm nên sức mạnh to lớn.
Các bài tập cùng chuyên đề
Bài 1 :
Ý kiến nào nói đúng nhất tác dụng của biện pháp nói quá?
-
A.
Để gợi ra hình ảnh chân thực và cụ thể về sự vật, hiện tượng được nói đến trong câu
-
B.
Để nhấn mạnh, gây ấn tượng và tăng sức biểu cảm cho sự vật, hiện tượng được nói đến trong câu
-
C.
Để cho người nghe thấm thía được vẻ đẹp hàm ẩn trong cách nói kín đáo giàu cảm xúc
-
D.
Để bộc lộ thái độ, tình cảm, cảm xúc của người nói
Bài 2 :
Cho các ví dụ sau: chân cứng đá mềm, đen như cột nhà cháy, dời non lấp biển, ngàn cân treo sợi tóc, xanh như tàu lá, gầy như que củi, long trời lở đất… Nhận xét nào sau đây nói đúng nhất về các ví dụ trên?
-
A.
Là các câu thành ngữ có sử dụng biện pháp nói quá
-
B.
Là các câu tục ngữ có sử dụng biện pháp so sánh
-
C.
Là các câu thành ngữ dùng biện pháp so sánh
-
D.
Là các câu tục ngữ có sử dụng biện pháp nói quá
Bài 3 :
Thành ngữ, tục ngữ nào có sử dụng biện pháp nói quá?
-
A.
Ăn cây táo rào cây sung
-
B.
Ăn to nói lớn
-
C.
Ăn quả nhớ kẻ trồng cây
-
D.
Ăn như rồng cuốn, nói như rồng leo
Bài 4 :
Trong các câu sau, câu nào không sử dụng phép nói quá?
-
A.
Cưới nàng anh toan dẫn voi – Anh sợ quốc cấm nên voi không bàn
-
B.
Người ta là hoa đất
-
C.
Thuận vợ thuận chồng tát biển Đông cũng cạn
-
D.
Đồn rằng bác mẹ anh hiền – Cắn hạt cơm không vỡ, cắn đồng tiền vỡ tư
Bài 5 :
Nhận xét nào nói đúng nhất tác dụng của biện pháp nói quá trong hai câu thơ sau?
Bác ơi tim Bác mênh mông thế,
Ôm cả non sông mọi kiếp ngưới!
-
A.
Nhấn mạnh vẻ đẹp trí dũng của Bác
-
B.
Nhấn mạnh sự dũng cảm của Bác Hồ
-
C.
Nhấn mạnh tình thương yêu bao la của Bác Hồ
-
D.
Nhấn mạnh sự hiểu biết rộng của Bác Hồ
Bài 6 :
Khi sử dụng biện pháp tu từ nói quá cần chú ý điều gì?
-
A.
Đối tượng giao tiếp
-
B.
Hoàn cảnh giao tiếp
-
C.
Tình huống giao tiếp
-
D.
Tất cả đáp án trên
Bài 7 :
Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ nói quá trong những câu tục ngữ sau:
a. Đêm tháng Năm chưa nằm đã sáng
Ngày tháng Mười chưa cười đã tối
b. Ngày vui ngắn chẳng tày gang
c. Thuận vợ thuận chồng tát bể đông cũng cạn
Bài 8 :
Cho biết trong những câu sau, câu nào là nói quá, câu nào là nói khoác. Từ đó, nêu sự khác nhau giữa nói khoác và nói quá.
a. Cày đồng đang buổi ban trưa
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày
(Ca dao)
b. Trời nóng quá, mồi hôi nhỏ xuống ướt sũng cả sàn nhà
c. Đời người có một gang tay
Ai hay ngủ ngày còn có nửa gang
(Ca dao)
d. Bài văn này tôi chỉ làm vèo trong năm phút, thế mà vẫn biết được ba trang
Bài 9 :
Hãy đặt 4 câu, mỗi câu sử dụng một trong các cụm từ có biện pháp tu từ nói quá sau đây:
a. buồn nẫu ruột
b. rụng rời chân tay
c. cười vỡ bụng
d. mệt đứt hơi
Bài 10 :
Xác định biện pháp tu từ nói quá trong những câu dưới đây. Cách nói quá trong mỗi trường hợp đó biểu thị điều gì? Chỉ ra tác dụng của chúng.
a) Đêm tháng Năm chưa nằm đã sáng,
Ngày tháng Mười chưa cười đã tối.
(Tục ngữ)
b) Thuận vợ thuận chồng, tát Biển Đông cũng cạn.
(Tục ngữ)
e) Cày đồng đang buổi ban trưa
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày
Ai ơi bưng bát cơm đầy
Dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần!
(Ca dao)
Bài 11 :
Tìm cách nói quá tương ứng với cách nói thông thường:
|
Cách nói quá |
Cách nói thông thường |
|
1) nghìn cân treo sợi tóc |
a) rất hiền lành |
|
2) trăm công nghìn việc |
b) yếu quá, không quen lao động chân tay |
|
3) hiền như đất |
c) rất bận |
|
4) trói gà không chặt |
d) ở tình thế vô cùng nguy hiểm |
