Ghi nhớ nhanh các công thức và kiến thức trọng tâm.
Làm từng câu hỏi dưới áp lực thời gian.
Đọc kĩ đoạn trích sau và thực hiện yêu cầu bên dưới:
(Tóm tắt phần đầu truyện thơ Nôm “Thạch Sanh”: Thạch Sanh vốn mồ côi cả cha lẫn mẹ, sống lủi thủi trong túp lều dưới gốc đa và gia tài chỉ có lưỡi búa của cha để lại. Thấy Thạch Sanh khỏe, Lý Thông lân la kết nghĩa huynh đệ. Thạch Sanh về sống với mẹ con Lý Thông. Trong vùng có một con chằn tinh hung dữ, mỗi năm người dân phải nộp một người cho nó ăn thịt. Tới phiên Lý Thông, hắn lừa Thạch Sanh đi nộp mạng thay mình. Thạch Sanh đi thay và giết được chằn tinh. Đoạn trích dưới đây thuật lại cuộc đối thoại giữa Lý Thông và Thạch Sanh khi hắn bày mưu buộc Thạch Sanh phải trốn đi để dễ bề gian trá.)
| Lý Thông là đứa hiểm sâu,Dọa rằng: “Tội ấy chém đầu chẳng chơi, Xà tinh ấy của vua nuôi,Để làm báu nước sao ngươi giết xằng?” Thạch Sanh nghe nói kinh hoàng,Lạy anh cùng mẹ mở đường hiếu sinh. Lý Thông rằng: “Muốn tốt lành, Ngươi mau trốn thoát, điều đình mặc ta. Nếu không vạ đến cả nhà, Bấy giờ thán hối lại là muộn thay!”. Thạch Sanh từ tạ đi ngay,Than thân trách phận chẳng may nhiều bề. Lại tìm chốn cũ hàn khê, | Trước thăm mồ mả, sau về cội đa.Cũng liều tuế nguyệt phôi pha, Chắc chi bĩ thái mà hòa trông mong. Đoạn này nói chuyện Lý Thông, Đuổi người mà chiếm lấy công, hay gì? Thạch Sanh từ bước ra đi, Lý Thông liền đến kinh kì tâu vua. Tâu rằng: “Buổi tối hôm qua, Là phiên tôi phải đi ra miếu ngoài. Thấy xà tinh muốn ra oai, Tôi liền giở hết phép tài của tôi. Nên nay đã chém nó rồi, Hiện đầu còn ở tại nơi cửa nhà”. |
(Trích Thạch Sanh, truyện thơ Nôm khuyết danh, in trong Tổng tập văn học Việt Nam,
tập 10, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 2000, Tr.900-901)
* Chú thích:
- Điều đình: lo liệu, dàn xếp cho ổn thỏa.
- Thán hối: than thở vì hối hận.
- Hàn khê: chốn quê nghèo – nơi sống đơn sơ, hoang vắng.
- Cũng liều tuế nguyệt phôi pha: đành để năm tháng trôi qua, thời gian sẽ làm nguôi ngoai mọi chuyện.
- Chắc chi bĩ thái mà hòa trông mong: đời người thịnh – suy thay đổi, biết đâu khổ rồi cũng qua, may mắn rồi cũng đến.
Đoạn trích truyện thơ trên được viết theo thể thơ nào?
Xác định ngôi kể trong đoạn trích trên.
Chuyển cách dẫn trực tiếp trong các câu dưới đây sang cách dẫn gián tiếp:
Lý Thông rằng: “Muốn tốt lành,
Ngươi mau trốn thoát, điều đình mặc ta.
Nếu không vạ đến cả nhà,
Bấy giờ thán hối lại là muộn thay!”.
Trong truyện thơ Nôm, nhân vật thường được khắc họa theo những phẩm chất đối lập. Dựa vào đoạn trích, em hiểu tác giả muốn làm nổi bật đặc điểm đối lập nào giữa Thạch Sanh và Lý Thông?
Trong truyện thơ Nôm, nhân vật thường được đặt vào những hoàn cảnh gian nan, trắc trở, như trường hợp của Thạch Sanh trong đoạn trích trên. Theo em, cách xây dựng nhân vật như vậy có tác dụng gì trong việc thể hiện nội dung và tư tưởng của truyện thơ Nôm?
Học sinh chọn một trong hai đề sau:
Đề 1. Viết bài văn phân tích đoạn trích truyện thơ Nôm Thạch Sanh ở phần đọc- hiểu
Đề 2. Trong cuộc sống hiện nay, không ít bạn trẻ dễ nóng giận, hành động thiếu suy nghĩ khi gặp mâu thuẫn hoặc áp lực. Từ thực tế đó, hãy viết một bài văn trình bày suy nghĩ của em về hiện tượng thiếu kiểm soát cảm xúc ở lứa tuổi học sinh.
Trong đoạn trích ở phần đọc-hiểu, nhân vật Thạch Sanh chọn cách im lặng, chấp nhận rời đi thay vì tranh cãi hay chống đối. Từ cách ứng xử ấy, hãy viết một đoạn văn ngắn (từ 7 đến 9 câu) trình bày suy nghĩ của em về ý nghĩa của sự nhẫn nhịn trong cuộc sống.