Bài 21. Công nghệ trồng cây không dùng đất trang 112, 113, 114, 115, 116, 117 SGK Công nghệ 10 Cánh diềuQuan sát Hình 21.1, cho biết hình nào mô tả phương pháp trồng cây không dùng đất? Vì sao? Quan sát Hình 21.2 và cho biết vì sao cây hồng môn có thể sống trong bình nước mà không cần đất? Quảng cáo
Lựa chọn câu để xem lời giải nhanh hơn
Câu hỏi tr 112 Mở đầu
Phương pháp giải: Kết hợp sách giáo khoa trang 112 và hình vẽ để trả lời câu hỏi Lời giải chi tiết: Hình mô tả phương pháp trồng cây không dùng đất: - Hình A: trồng bằng giá thể - Hình C: trồng bằng thủy canh Hình thành kiến thức
Phương pháp giải: Kết hợp sách giáo khoa trang 112 và hình vẽ để trả lời câu hỏi Lời giải chi tiết: Vì cây trồng trong bình nước có chứa dung dịch dinh dưỡng nên không cần đất. Câu hỏi tr 113 Hình thành kiến thức
Phương pháp giải: Kết hợp sách giáo khoa trang 113 để trả lời câu hỏi Lời giải chi tiết: Giá thể trồng cây cần có những đặc điểm: - Có khả năng giữ ẩm, hút ẩm nhanh, thấm nước dễ dàng. - Có khả năng giữ độ thoáng khí - Có pH trung tính và khả năng ổn định pH. - Có khả năng tái sử dụng hoặc phân hủy an toàn cho môi trường. - Có khả năng tạo các lỗ gieo hạt, trồng cây. - Giá thể phải nhẹ, rẻ và thông dụng. - Sạch bệnh, không có nguồn nấm bệnh lây nhiễm (vì nó đóng vai trò như một hệ thống dẫn nước và dinh dưỡng đến bộ rễ) Hình thành kiến thức
Phương pháp giải: Kết hợp sách giáo khoa trang 113 để trả lời câu hỏi Lời giải chi tiết: Khi pha chế dung dịch dinh dưỡng cần phải có đủ 14 nguyên tố thiết yếu cho cây vì: Cây trồng cần chất dinh dưỡng đa lượng và cả các nguyên tố vi lượng để sinh trưởng và phát triển tốt nhất. Với từng nguyên tố dinh dưỡng khác nhau cây trồng cần với liều lượng khác nhau. Mỗi nguyên tố đều đóng một vai trò quan trọng thiết yếu trong sự phát triển tốt của cây trồng: - N (đạm):Là thành phần cần thiết để cây sinh trưởng và phát triển bình thường. - P (Lân): chất rất cần thiết cho việc trao đổi năng lượng, protein và phân chia tế bào ở cây. - K (Kali): tăng khả năng hoạt động của khí khổng, chuyển hóa enzym để cây quang hợp và tổng hợp hydrat carbon. - Mg (Magie): thành phần được dùng để tạo nên chất diệp lục. - S (Lưu huỳnh): yếu tố dinh dưỡng thứ 4 của cây trồng sau đạm, lân và kali; là chất cần thiết cho sự hình thành chất diệp lục, thúc đẩy quá trình thành thục và chín của quả và hạt; tham gia vào hoạt động trao đổi chất, vitamin và các coenzim A. - Cu (Đồng): cần thiết cho sự hình thành diệp lục và làm xúc tác cho một số phản ứng khác trong cây; Giúp xúc tiến quá trình hình thành vitamin A cho cây; tăng khả năng chịu hạn, chịu nóng, chịu lạnh. - B (Bo): cần thiết cho sự nẩy mầm của hạt phấn, sự tăng trưởng của ống phấn, cần thiết cho sự hình thành của thành tế bào và hạt giống; đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành protein. - Fe (Sắt): Là chất có tác dụng tổng hợp và duy trì diệp lục tố. - Mn (Mangan): thành phần quan trọng cho quá trình hô hấp của cây. - Kẽm (Zn): Có vai trò quan trọng với việc tổng hợp đạm và hình thành các chất dinh dưỡng trong cây. - Mo (Molipden): cần cho sự tổng hợp và hoạt động của men khử Nitrat; cần thiết cho việc chuyển hóa Lân từ dạng vô cơ sang hữu cơ trong cây. Câu hỏi tr 114 Vận dụng
Phương pháp giải: Kết hợp sách giáo khoa trang 114 và hình vẽ để trả lời câu hỏi Lời giải chi tiết: Loại cây trồng ở địa phương em có thể ứng dụng hệ thống tưới nhỏ giọt để trồng cây: dưa chuột, cây chuối, một số loại cây cảnh,.. Câu hỏi tr 115 Vận dụng
Phương pháp giải: Kết hợp sách giáo khoa trang 115 và hình vẽ để trả lời câu hỏi Lời giải chi tiết: Bộ phận máy bơm làm nhiệm vụ điều tiết hệ thống để cung cấp nước và dinh dưỡng định kỳ cho cây. Vận dụng
Phương pháp giải: Kết hợp sách giáo khoa trang 115 và hình vẽ để trả lời câu hỏi Lời giải chi tiết: Mối quan hệ giữa cá và cây trong hình: Sử dụng chất thải từ cá nhờ sự chuyển hóa từ các loài vi sinh vật thành chất dinh dưỡng cần thiết và đầy đủ cho sự phát triển của cây. Ngược lại, thay vì xả nước ra môi trường, sử dụng cây trồng để làm sạch nước và trả lại cho bể cá. Nước này có thể được tái sử dụng vô thời hạn và chỉ cần thay thế khi nó bị mất do bay hơi. Đây là một hệ thống tuần hoàn khép kín hoàn hảo. Câu hỏi tr 116 Vận dụng
Phương pháp giải: Kết hợp sách giáo khoa trang 116 và hình vẽ để trả lời câu hỏi Lời giải chi tiết: Có thể sử dụng mùn dừa, sỏi nhẹ, xơ dừa, trấu hun để thay thế mút xốp trồng xà lách trong hệ thống thủy canh tĩnh trong Hình 21.7B. Vận dụng
Phương pháp giải: Kết hợp sách giáo khoa trang 116 và hình vẽ để trả lời câu hỏi Lời giải chi tiết: Theo em là không. Vì giâm cành là cắt 1 đoạn cành nào đó có đủ mắt, chồi cắm xuống đất ẩm cho cành đó bén rễ, phát triển thành cây mới; đặc điểm của của cây đem giâm cành là: cành phải có các mấu, trên cành có đủ mắt, chồi, có khả năng tạo rễ phụ nhanh. Mà cây trồng trong hệ thống khí canh Hình 21.8 không đảm bảo yêu cầu. Luyện tập
HS tự vẽ sơ đồ nguyên lý hoạt động của các hệ thống gồm: - Hệ thống trồng cây trên giá thể tưới nhỏ giọt - Hệ thống thủy canh màng mỏng dinh dưỡng - Hệ thống thủy canh thủy triều - Hệ thống thủy canh tĩnh - Hệ thống khí canh.
Bài đọc
>> Xem chi tiết: Lý thuyết công nghệ trồng cây không dùng đất - Công nghệ 10
+
BÀI 21: CÔNG NGHỆ TRỒNG CÂY KHÔNG DÙNG ĐẤT 1. KHÁI NIỆM VỀ TRONG CÂY KHÔNG DÙNG ĐẤT Trồng cây không dùng đất là biện pháp canh tác trong dung dịch dinh dưỡng hoặc trên giả thể không có nguồn gốc đất tự nhiên. Ưu điểm: - Dễ tăng mật độ trồng, giảm sử dụng thuốc trừ sâu, bệnh và cỏ; kiểm soát được môi trường rễ, nhiệt độ, ánh sáng, độ ẩm, nồng độ khí, giúp cây sinh trưởng tốt, cho năng suất cao, chất lượng tốt và an toàn với con người, thân thiện với môi trường. - Đồng thời, biện pháp canh tác này ở thể tái sử dụng nguồn nước và dinh dưỡng, giảm các chi phí (làm đất, trồng, khử trùng đất, tưới nước, công lao động.... ), tận dụng được diện tích ở nhà phố (ban công, sân thượng....) để trồng cây. - Vùng đất nghèo dinh dưỡng, đất xấu nhưng khí hậu thuận lợi có thể ứng dụng công nghệ trồng cây không dùng đất để tăng hiệu quả kinh tế. Công nghệ trồng cây không dùng đất có chi phí đầu tư lớn, yêu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao nhưng nguồn vật liệu, thiết bị, máy móc phục vụ trồng trọt còn hạn chế. Khi bị bệnh hại có thể lây lan nhanh nên hệ thống cần được kiểm tra và theo dõi thường xuyên. Nếu hệ thống bị trục trặc sẽ ảnh hưởng xấu đến cây trồng.
2. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA TRỌNG CÂY KHÔNG DÙNG ĐẤT 2.1. Giá thể Giá thể trồng cây không dùng đất là vật liệu giúp bộ rễ cây phát triển thuận lợi. Giá thể là một hay hỗn hợp nhiều vật liệu tạo độ thông thoáng và giữ được nước tốt tuy theo yêu của cầu phương pháp trồng cây không dùng đất (Hình 21.3). Xơ dừa, len đã có khả năng giữ nước tốt nên được dùng trong hệ thống trồng cây trên giá thể tưới nhỏ giọt, khi cạnh, mút xốp, trấu hun dùng trong hệ thống màng mỏng dinh dưỡng...
2.2. Dung dịch dinh dưỡng Dung dịch dinh dưỡng được pha chế từ các loại phân bón khác nhau và nước, có chứa đầy đủ các nguyên tố thiết yếu cho cây trồng. Tuy theo từng loại cây trồng, giai đoạn sinh trưởng và điều kiện thời tiết cần kiểm soát nồng độ và pH dung dịch dinh dưỡng bằng máy do li, độ dẫn điện (EC) để đạt năng suất và chất lượng tối ưu. Để phát huy hiệu quả của công nghệ, trồng cây không dùng đất, thường kết hợp với công nghệ nhà mái che, thiết bị điều khiển thông minh để tự động hoá các khẩu cung cấp dinh dưỡng, điều chỉnh Ph/EC dung dịch dinh đường, cường độ ánh sáng, nhiệt độ...
3. CÁC HỆ THỐNG TRONG CÂY KHÔNG DÙNG ĐẤT 3.1. Hệ thống trồng cây trên giá thể tưới nhỏ giọt Nguyên lý hoạt động: Bơm đo đồng hồ giờ hẹn giờ điều khiển, hút dung dịch dinh dưỡng từ bể chứa qua bộ lọc, vào hệ thống ống dẫn và đi qua các bạn nhỏ giọt đến từng cây (Hình 21,4A).
Lưu ý lượng dung dịch dinh dưỡng cần được tính toán để cung cấp đủ cho cây. - Ưu điểm: tiết kiệm nước và dung dịch dinh dưỡng, cung cấp nước và dinh dưỡng cho cây theo yêu cầu, dễ kiểm soát độ ẩm của giá thể, lượng nước tưới và dinh dưỡng, chi phí không quá cao. - Nhược điểm: dễ tắc vạn tưới nên cần phải kiểm tra thường xuyên; bệnh hại lây lan nhanh chóng nếu xâm nhiễm vào nguồn nước. Đối trong cây trắng áp dụng: thường áp dụng cho các loại rau ăn quả (cà chua, dưa chuột, dưa lưới, ớt ngọt,... ); hoa, cây cảnh trong chậu,... 3.2. Hệ thống thuỷ canh màng mỏng dinh dưỡng (NFT) Nguyên lý hoạt động: Bơm đo đồng hồ giờ hẹn giờ điều khiển, hút dung dịch dinh dưỡng từ bể chứa qua bộ lọc vào các mảng tạo thành dòng chảy dung dịch dinh dưỡng qua bộ rễ của từng cây (Hình 21.5A).
Ở cuối mỗi máng có ống thu hồi dung dịch dinh dưỡng thừa về bể chứa để tái sử dụng. - Ưu điểm dung dịch dinh dưỡng luôn được làm giàu oxygen cần thiết cho rễ cây, tái sử dụng dinh dưỡng dư thừa nên tiết kiệm được dinh dưỡng và hạn chế ô nhiễm môi trường. - Nhược điểm: bệnh hại lây lan nhanh chóng nếu xâm nhiễm vào nguồn nước; khó khăn trong vệ sinh hệ thống; chi phí lắp đặt và vận hành hệ thống cao. Đối tượng cây trồng áp dụng: áp dụng phổ biến cho các loại cây có hình thái thân, lá nhỏ như rau ăn lá (xà lách, rau cải, rau gia vị). 3.3. Hệ thống thuỷ canh thuỷ triều
Nguyên lý hoạt động: đồng hồ hẹn giờ bơm dung dịch dinh dưỡng tự động vào bốn chứa các chậu giá thể trồng cây. Khi mực nước cao hơn ống thoát trận sẽ chảy hồi lưu vé bé chira (Hinh 21.6A). Ưu điểm : của văn hành và đơn giản. Nhược điểm: giá thể dễ bị khô khi gặp thời tiết nắng nóng. Đối tượng cây trồng áp dụng: một số loại cây có thời gian sinh trưởng ngắn như rau ăn lá, dâu tây, hoa thời vụ,.. 3.4. Hệ thống thuỷ canh tĩnh Nguyên lý hoạt động: cây được trồng trên giá thể và những trực tiếp vào dung dịch dinh dưỡng. Để cung cấp đủ oxygen cho cây hô hấp, dung dịch dinh dưỡng cần được sục khí hoặc tạo khoảng không giữa bề mặt dinh dưỡng và gốc cây (Hình 21.7A). - Ưu điểm: dễ làm, chi phí thấp, - Nhược điểm: dễ xảy ra tình trạng cây héo do thiếu oxygen, nhất là gặp thời tiết nắng nóng, cần bổ sung dung dịch dinh dưỡng cho cây
Đối tượng cây trồng áp dụng thường áp dụng cho một số loại rau ăn lá ngắn ngày, cây cảnh nhỏ trồng trong nhà (có lan chỉ, phủ quý, hồng môn,...). 3.5. Hệ thống khí canh
Nguyên lý hoạt động: - Bơm đo đồng hồ hẹn giờ điều khiển, hút dung dịch dinh dưỡng từ bể chứa qua bộ lọc vào hệ thống phun sương mù và phun trực tiếp vào bộ rễ của cây. - Trong bể trồng cây có ống thu hồi dung dịch dinh dưỡng thửa về bể chứa để tái sử dụng. Ưu điểm: Bộ rễ được phát triển trong môi trường không khi giàu oxygen. Tiết kiệm nước và dinh dưỡng. Tận dụng được không gian để trồng cây theo phương thẳng đứng. Nhược điểm: Bệnh hại lây lan nhanh chóng nếu xâm nhiễm vào nguồn nước. Rễ cây dễ bị khô nếu hệ thống bị trục trặc. Chi phí đầu tư và duy trì hệ thống cao.
- Thu gọn
 Chia sẻ Bình luận
|
Danh sách bình luận