Soạn bài Cái chúc thư SGK Ngữ văn 8 tập 1 Chân trời sáng tạo - chi tiết

Các bản chúc thư thường có nội dung, mục đích thế nào và thường do ai lập? Điều gì bảo đảm cho một bản chúc thư có giá trị?

Quảng cáo

Video hướng dẫn giải

Lựa chọn câu để xem lời giải nhanh hơn

Nội dung chính

Thông qua đoạn trích, người đọc có thể thấy được những mặt trái tồn tại trong tâm lí con người. Các nhân vật Hy Lạc, Khiết, Lý là đại diện cho những kẻ xấu ham tiền tài, thích trục lợi cho mình. Vì lợi ích của bản thân mà không từ thủ đoạn, đối phó với chính người thân của mình.

Chuẩn bị đọc

(trang 105, SGK Ngữ văn 8, tập 1)

Các bản chúc thư thường có nội dung, mục đích thế nào và thường do ai lập? Điều gì bảo đảm cho một bản chúc thư có giá trị?

Phương pháp giải:

Vận dụng kiến thức thực tế

Lời giải chi tiết:

Cách 1

- Nội dung: thông báo việc phân chia gia tài

- Mục đích: dặn dò, chia gia tài cho những người có quyền thừa kế

- Thường do người chủ gia đình, sở hữu tài sản lập

- Điều bảo đảm cho một bản chúc thư có giá trị: Có chữ ký của người lập di chúc trong tình trạng sức khỏe minh mẫn; có người chứng kiến; nội dung di chúc phù hợp với đạo đức và pháp luật…

Xem thêm
Cách 2
Cách 3
Cách 4

- Các bản chúc thư thường là lời dặn dò của người chủ gia đình, người lãnh đạo đất nước trước khi mất.

- Chúc thư, di chúc viết thành văn bản có giá trị hành chính, pháp lý.

"Chúc thư" hay "Di chúc" là lời dặn dò của người chủ gia đình, người lãnh đạo đất nước trước khi mất. Chúc thư, di chúc viết thành văn bản có giá trị hành chính, pháp lý. Nếu không biết chữ, hoặc yếu quá không viết được nữa thì nhờ người khác viết, đọc lại cho nghe rồi ký tên hoặc điểm chỉ vào dưới.

- Các bản chúc thư thường có nội dung, mục đích: Phân chia tài sản đối với những người có quyền thừa kế.

- Người lập bản chúc thư là người sở hữu tài sản.

- Đảm bảo cho một bản chúc thư có giá trị cần tuân thủ theo quy định của pháp luật: nội dung của chúc thư rõ ràng, có chữ kí của người sở hữu tài sản (kí trong trạng thái hoàn toàn minh mẫn), có người làm chứng (chữ kí của người làm chứng),...

Xem thêm
Cách 2
Cách 3
Cách 4

Trải nghiệm cùng VB 1

Câu 1 (trang 105, SGK Ngữ văn 8, tập 1)

Điều gì sẽ xảy ra với các nhân vật khi họ tham dự vào màn kịch làm chúc thư mạo danh này?

Phương pháp giải:

Vận dụng kĩ năng đọc hiểu

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Điều sẽ xảy ra với các nhân vật khi họ tham dự vào màn kịch làm chúc thư mạo danh này: Nếu màn kịch thành công thì họ sẽ được tài sản còn nếu bị bại lộ thì họ bị bỏ tù do phạm pháp

Xem thêm
Cách 2
Cách 3
Cách 4

Nếu màn kịch thành công thì họ sẽ được tài sản còn nếu bại lộ thì họ bị bỏ tù do phạm pháp

Các nhân vật sẽ bị bại lộ và có khi bị bắt khi họ tham dự vào màn kịch làm chúc thư mạo danh này.

Màn kịch thành công: họ lấy được tài sản

Màn kịch thất bại: họ sẽ phải chịu trách nhiệm trước pháp luật

Xem thêm
Cách 2
Cách 3
Cách 4

Trải nghiệm cùng VB 2

Câu 2 (trang 106, SGK Ngữ văn 8, tập 1)

Ở lớp kịch thứ III và thứ IV, khi sắp thực hiện mưu kế đã vạch sẵn, tâm trạng của Hy Lạc, Khiết, Lý có gì khác nhau? Vì sao có sự khác nhau ấy?

Phương pháp giải:

Vận dụng kĩ năng đọc hiểu

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Ở lớp kịch thứ III và thứ IV, khi sắp thực hiện mưu kế đã vạch sẵn, tâm trạng của Hy Lạc, Khiết, Lý có sự khác nhau: Hy Lạc và Lý thúc giục, động viên Khiết làm điều sai trái còn Khiết muốn làm nhưng còn lo sợ

Sự khác nhau ấy là do: Hy Lạc và Lý không phải là người đóng giả cụ Di Lung còn Khiết là người đóng giả cụ và làm điều sai trái.

Xem thêm
Cách 2
Cách 3
Cách 4

 

Tâm trạng các nhân vật

Hy Lạc

Lý

Khiết

Lớp kịch thứ III và thứ IV

Thúc giục, động viên Khiết làm điều sai trái

Muốn làm nhưng còn lo sợ

Lí do của sự khác nhau

Không phải là người đóng giả cụ Di Lung nên không sợ sệt

Là người trực tiếp đóng giả cụ Di Lung

Ở lớp kịch thứ III và thứ IV, khi sắp thực hiện mưu kế đã vạch sẵn, tâm trạng của Hy Lạc là hào hứng, mong đợi, còn Khiết thì lo sợ. Bởi Hy Lạc là người giục nhưng không phải là người ký nên không có tội, còn được hưởng lợi nếu thành công còn Khiết thì lo sợ do Khiết là người giả mạo, sợ bị phát hiện.

Hy Lạc và Lý: hào hứng, động viên Khiết làm chuyện sai trái

Khiết: dù muốn làm nhưng vẫn lo lắng, sợ hãi

Xem thêm
Cách 2
Cách 3
Cách 4

Trải nghiệm cùng VB 3

Câu 3 (trang 107, SGK Ngữ văn 8, tập 1)

Chú ý phân biệt các lượt thoại nhân vật nói với người khác (đối thoại) và nói với chính mình (độc thoại) trong lớp thứ VI?

Phương pháp giải:

Vận dụng kĩ năng đọc hiểu

Lời giải chi tiết:

Cách 1

- Đối thoại là hình thức đối đáp, trò chuyện giữa hai hoặc nhiều người, đối thoại được thể hiện bằng các gạch đầu dòng ở đầu lời trao và lời đáp (mỗi lượt lời là một lần gạch đầu dòng)

- Độc thoại là lời của một người nào đó với chính mình hoặc nói với một ai đó trong tưởng tượng, khi người độc thoại nói thành lời thì phía trước câu nói có gạch đầu dòng, có lời chỉ dẫn (nói riêng).

Xem thêm
Cách 2
Cách 3
Cách 4

- Đối thoại: hình thức đối đáp, trò chuyện giữa hai hoặc nhiều người.

- Độc thoại: lời của một người nào đó với chính mình hoặc nói với một ai đó trong tưởng tượng.

Các lượt thoại nói với chính mình thì đứng sau (nói một mình), (nói riêng), (nói rõ) còn lại là các thoại nói với người khác.

Lời đối thoại được thể hiện bằng các gạch đầu dòng ở đầu lời chào và lời đáp (mỗi lượt lời là một lần gạch đầu dòng)

Lời độc thoại đứng sau (nói một mình), (nói riêng), (nói rõ).

Xem thêm
Cách 2
Cách 3
Cách 4

Trải nghiệm cùng VB 4

Câu 4 (trang 110, SGK Ngữ văn 8, tập 1)

Từng nhân vật: Hy Lạc, Khiết, Lý hiện ra trong màn kịch với nét tính cách như thế nào?

Phương pháp giải:

Vận dụng kĩ năng đọc hiểu

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Từng nhân vật: Hy Lạc, Khiết, Lý hiện ra trong màn kịch với nét tính cách:

- Hy Lạc: Mưu mô, tính toán, trục lợi cho mình.

- Khiết: Sợ bị phát hiện, nhưng vì tiền nên dám liều

- Lý: Vui mừng khi được hưởng lợi mà không phải hy sinh gì.

Xem thêm
Cách 2
Cách 3
Cách 4

- Hy Lạc: Mưu mô, tính toán trục lợi.

- Khiết: Lo sợ nhưng vẫn làm liều

- Lý: Vui mừng khi được hưởng lợi mà không phải hy sinh gì.

- Hy Lạc là một người tham vật chất, không sợ gì cả mà bất chấp tất cả chỉ để giành được gia sản của bác mình, vô tình vô nghĩa.

- Khiết là một người tham vật chất nhưng vẫn sợ bị phát hiện, biết cách hưởng lợi cho mình.

- Lý là người tham vật chất nhưng biết cách lợi dụng người khác, ngư ông đắc lợi mà không mang tiếng xấu.

Hy Lạc: mưu mô, chỉ biết trục lợi cho mình.

Khiết: nhát gan nhưng vì tiền nên dám làm liều

Lý: ham vật chất

Xem thêm
Cách 2
Cách 3
Cách 4

Suy ngẫm và phản hồi 1

Câu 1 (trang 111, SGK Ngữ văn 8, tập 1)

Nêu một số biểu hiện cụ thể của hành động kịch trong văn bản. Có thể sử dụng mẫu bảng sau:

Nhân vật

Hành động kịch qua lời đối thoại

Hành động kịch qua lời độc thoại

Hành động kịch qua cử chỉ, hành vi

Hy Lạc

 

 

 

Khiết

 

 

 

Lý

 

 

 

Xung đột kịch trong văn bản là xung đột giữa “cái thấp kém” với “cái thấp kém” hay “cái thấp kém” với “cái cao cả”? Hãy giải thích ý kiến của em.

Phương pháp giải:

Vận dụng kĩ năng đọc hiểu

Lời giải chi tiết:

Nhân vật

Hành động kịch qua lời đối thoại

Hành động kịch qua lời độc thoại

Hành động kịch qua cử chỉ, hành vi

Hy Lạc

- Thuyết phục nhân vật Khiết đóng giả chữ ký thay của người cụ bị tê liệt tay.

- Trấn an nhân vật Khiết.

- Làm mọi chuyện chỉ vì tình yêu và để lấy được người yêu.

- Vờ đau đớn khi người bác để lại gia tài cho mình.

- Tức tối, chửi rủa khi biết mình nhận được tiền.

- Chửi thầm Khiết khi tự ý để tiền lại cho mình và không làm theo kế hoạch ban đầu

- Tức giận

- Vui mừng

- Vờ khóc, vờ đau đớn

- Chửi thầm

Khiết

- Lúc đầu sợ sệt, nhưng khi nghe Hy Lạc cổ vũ thì vẫn làm liều.

- Ngồi cạnh Hy Lạc để tránh bị mọi người phát hiện.

- Không muốn làm đám tang của mình quá to.

- Không làm như đã thỏa thuận ban đầu với Hy Lạc, để lại toàn bộ gia sản cho bản thân mình.

 

- Lúc đầu sợ sệt, nhưng khi nghe Hy Lạc cổ vũ thì vẫn làm liều.

- Ngồi cạnh Hy Lạc để tránh bị mọi người phát hiện.

- Không muốn làm đám tang của mình quá to.

- Không làm như đã thỏa thuận ban đầu với Hy Lạc, để lại toàn bộ gia sản cho bản thân mình.

Lý

- Bắt tay với Hy Lạc để Khiết đóng giả người bác.

- Vờ đau đớn khi nghe Khiết muốn chia gia sản trước khi ra đi.

- Vờ khóc khi biết được chia gia tài.

- Vui mừng, cảm ơn rối rít khi được nhận 200 ngàn đồng.

- Lo lắng Khiết sẽ quên phần của mình.

- Vui sướng khi lấy được tiền và việc giả mạo thành công trót lọt.

 

- Bất ngờ

- Mừng rỡ

 

Xung đột giữa “cái thấp kém” với “cái thấp kém”. Vì các nhân vật đều là hiện thân của “cái thấp kém”. Họ vì muốn được thừa hưởng gia tài mà dám làm điều phạm pháp, liều lĩnh đóng vai cụ Di Lung, chủ gia tài, lập chúc thư giả, mạo chữ kí,…

Xem thêm
Cách 2
Cách 3
Cách 4

Nhân vật

Hành động kịch qua lời đối thoại

Hành động kịch qua lời độc thoại

Hành động kịch qua cử chỉ, hành vi

Hy Lạc

- Cảm ơn và trấn an Khiết vì đóng giả bác...

- Làm việc này vì tình yêu

- Muốn ở bên cạnh Khiết để xem xét

- Giả vờ buồn khi Khiết bảo sẽ để lại cho gia tài

- Tức tối khi Khiết muốn để tiền cho mình

- Tức tối và chửi thầm Khiết vì tự ý để tiền cho mình

- Muốn biết Khiết có ý gì

- Chửi thầm

- Tức giận

- Bất ngờ

- Vui mừng

Khiết

- Sợ bị phát hiện khi đóng giả nhưng vẫn liều

- Cho đóng cửa và bảo Hy Lạc ngồi cạnh vì sợ bị phát hiện 

- Cho Hy Lạc và Lý ở cạnh 

- Đóng giả và muốn chết tiết kiệm

- Tự ý để tiền cho mình

 

- Vui mừng

Lý

- Giúp khiết đóng giả bác

- Muốn ở bên cạnh Khiết để xem xét

- Giả vờ cảm ơn khi Khiết bảo sẽ để lại cho gia tài

- Vui mừng khi được để cho hai trăm ngàn đồng

- Sợ Khiết quên mình 

- Mừng khi việc làm giả hoàn thành

- Bất ngờ

- Vui mừng

Xung đột giữa “cái thấp kém” với “cái thấp kém”. Vì các nhân vật đều là hiện thân của “cái thấp kém”. 

Nhân vật

Hành động kịch qua lời đối thoại

Hành động kịch qua lời độc thoại

Hành động kịch qua cử chỉ, hành vi

Hy Lạc

Thuyết phục Khiết đóng giả cụ Di Lung.

Trấn an, động viên Khiết

Giả vờ đau đớn khi được người bác để lại tài sản.

Tức giận khi Khiết tự ý để tiền lại cho mình và không làm theo kế hoạch ban đầu.



tức giận

vờ khóc

chửi rủa

Khiết

- Ban đầu thì lo lắng, sợ hãi nhưng khi nghe Hy Lạc cổ vũ thì vẫn làm liều.

- Ngồi cạnh Hy Lạc để tránh bị mọi người phát hiện.

- Không muốn làm đám tang của mình quá to.

- Không làm như đã thỏa thuận ban đầu với Hy Lạc, để lại toàn bộ gia sản cho bản thân mình.

 

 

Lý

Bắt tay với Hy Lạc để Khiết đóng giả người bác.

- Vờ đau đớn khi nghe Khiết muốn chia gia sản trước khi ra đi.

- Vờ khóc khi biết được chia gia tài.

- Vui mừng, cảm ơn rối rít khi được nhận 200 ngàn đồng.

Lo lắng Khiết sẽ quên phần của mình.

- Vui sướng khi lấy được tiền và việc giả mạo thành công trót lọt.

vờ đau đớn

vờ khóc

Nhân vật

Hành động kịch qua lời đối thoại

Hành động kịch qua lời độc thoại

Hành động kịch qua cử chỉ, hành vi

Hy Lạc

- Cảm ơn và trấn an Khiết vì đóng giả bác...

- Làm việc này vì tình yêu

- Muốn ở bên cạnh Khiết để xem xét

- Giả vờ buồn khi Khiết bảo sẽ để lại cho gia tài

- Tức tối khi Khiết muốn để tiền cho mình

- Tức tối và chửi thầm Khiết vì tự ý để tiền cho mình

- Muốn biết Khiết có ý gì

- Chửi thầm

- Tức giận

- Bất ngờ

- Vui mừng

Khiết

- Sợ bị phát hiện khi đóng giả nhưng vẫn liều

- Cho đóng cửa và bảo Hy Lạc ngồi cạnh vì sợ bị phát hiện 

- Cho Hy Lạc và Lý ở cạnh 

- Đóng giả và muốn chết tiết kiệm

- Tự ý để tiền cho mình

 

- Vui mừng

Lý

- Giúp khiết đóng giả bác

- Muốn ở bên cạnh Khiết để xem xét

- Giả vờ cảm ơn khi Khiết bảo sẽ để lại cho gia tài

- Vui mừng khi được để cho hai trăm ngàn đồng

- Sợ Khiết quên mình 

- Mừng khi việc làm giả hoàn thành

- Bất ngờ

- Vui mừng

Xem thêm
Cách 2
Cách 3
Cách 4

Suy ngẫm và phản hồi 2

Câu 2 (trang 111, SGK Ngữ văn 8, tập 1)

Phân tích một số điểm tương đồng và khác biệt trong tính cách của các nhân vật: Hy Lạc, Khiết, Lý.

Phương pháp giải:

Vận dụng kiến thức đọc hiểu

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Điểm giống là cả ba đều ham tiền tài, tham của, và sẵn sàng làm mọi chuyện để đạt lợi ích cho mình. Đặc biệt, qua cách thể hiện ta còn thấy ba người đều là những kẻ giả dối, là đại diện cho cả một xã hội loạn lạc và suy đồi đạo đức.

Tuy nhiên, điểm khác biệt giữa họ như sau:

- Hy Lạc: Mưu mô, tính toán nhưng vẫn bị Khiết trục lợi mà không thể làm gì.

- Khiết: Ban đầu thì lo sợ bị phát hiện, nhưng vì tiền nên dám liều, lợi dụng sơ hở để trục lợi cho mình.

- Lý: Là một kẻ ba phải, khi thấy mình được lợi thì vui mừng dù không can thiệp vào tranh chấp của hai nhân vật trên. Chị ta còn là kẻ ngu muội, bị tiền tài làm mờ mắt và có thể mua chuộc bằng 200 ngàn đồng.

Xem thêm
Cách 2
Cách 3
Cách 4

- Điểm giống là cả ba đều tham tiền tài, hám của, dám làm mọi chuyện để trục lời cho mình

- Điểm khác:

+ Hy Lạc: Ham tiền tài nhưng lại không biết tính toán nên khi Khiết trục lợi cho mình nên chỉ biết chấp nhận

+ Khiết: Sợ bị phát hiện nhưng vì tiền nên dám làm liều, lợi dụng sơ hở để trục lợi cho mình

+ Lý: Ngồi không hưởng lợi, vui mừng khi được lợi mà không mất gì.

- Tương đồng: Hy Lạc, Khiết, Lý: đều nóng lòng trông chờ vào việc hưởng lợi từ cái chúc thư mà cụ Di Lung sắp lập; đều là những kẻ liều lĩnh cùng thực hiện âm mưu làm giả chúc thư sau khi cụ Di Lung qua đời;

- Khác biệt:

  • Hy Lạc là cháu trai, có cơ hội thừa kế nhiều hơn (có thể là toàn phần), tuy vậy nhưng lại nhờ hai người hầu giúp đỡ để lập di chúc giả.
  • Khiết và Lý đều là những người hầu, chỉ có thể được chia phần, hưởng lợi nếu Hy Lạc được thừa kế tài sản, nhưng vì lòng làm nên đã liều lĩnh,

Hy Lạc, Khiết, Lý

Điểm tương đồng

Điểm khác biệt

- Đều nóng lòng trông chờ vào việc hưởng lợi từ cái chúc thư mà cụ Di Lung sắp lập, lo lắng mình không được thừa kế hoặc không được chia các quyền lợi.

- Liều lĩnh thực hiện âm mưu làm chúc thư giả.

- Vừa thống nhất, vừa có mâu thuẫn, xing đột về quyền lợi.

- Hy Lạc: là cháu trai, có cơ hội được hưởng gia tài nhiều hơn, thậm chí toàn phần, duy nhất. Tuy là cậu chủ nhưng phải nhờ cậy 2 người giúp việc.

- Khiết: là hầu trai của Hy Lạc, tham gia đóng vai trò đồng chủ mưu. Liều lĩnh, đểu cáng khi dám vượt quyền Hy Lạc, tận dụng thu vén lợi ích cho bản thân và Lý (vợ tương lai của hắn).

- Lý: là hầu gái của cụ Di Lung, lợi ích gắn liền với lợi ích của Khiết và Hy Lạc. Tuy có chút tình cảm chân thành nhưng vì những gì được hưởng, sẵn sàng làm kẻ phụ họa đắc lực cho mưu đồ lập chúc thư giả.

Xem thêm
Cách 2
Cách 3
Cách 4

Suy ngẫm và phản hồi 3

Câu 3 (trang 111, SGK Ngữ văn 8, tập 1)

Tác giả muốn gửi đến người đọc/ người xem thông điệp gì qua văn bản trên? Căn cứ vào đâu để xác định như vậy?

Phương pháp giải:

Vận dụng kĩ năng đọc hiểu

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Qua văn bản trên, tác giả muốn gửi đến người đọc người xem thông điệp là sự phê phán, lên án mãnh liệt với các hành vi giả dối để chuộc lợi cho bản thân. Vì tiền, họ có thể không cần cả người thân, tham lam đến nỗi mờ và đánh mất cả lý trí. Vậy nên đối với con người hiện nay, chúng ta cần trân trọng, yêu thương người thân hơn, bằng cách dành nhiều thời gian và sự quan tâm hơn đến họ. Bởi có yêu thương, biết ơn chúng ta mới nhận được những sự tử tế. Bởi người đối xử thật lòng với chúng ta là người thân, ở cạnh ta đến cuối cùng cũng là người thân cận.

Xem thêm
Cách 2
Cách 3
Cách 4

- Thông điệp: phê phán, lên án mãnh liệt với các hành vi giả dối để chuộc lợi cho bản thân.

- Căn cứ: các nhân vật vì tiền, họ có thể không cần cả người thân, tham lam đến nỗi lu mờ và đánh mất cả lý trí.

Tác giả muốn phê phán mãnh liệt bản chất giả dối và sự lố lăng, đồi bại của xã hội ngày ấy, vì tiền mà bất chấp tất cả bất chấp tình thương, tình cảm anh em chỉ để có lợi cho mình.

Thông điệp: vì quyền lợi, vật chất mà không ít người hành động liều lĩnh, bất chấp pháp luật và đạo lí.

Căn cứ vào hành động, xung đột, câu chuyện, sự va đập giữa tính cách của các nhân vật, từ ngôn ngữ kịch và tính chỉnh thể của các nhân vật,...

Xem thêm
Cách 2
Cách 3
Cách 4

Suy ngẫm và phản hồi 4

Câu 4 (trang 111, SGK Ngữ văn 8, tập 1)

Phân tích thủ pháp trào phúng mà em cho là đặc sắc trong văn bản

Phương pháp giải:

Vận dụng kĩ năng đọc hiểu

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Thủ pháp trào phúng được tác giả thể hiện qua rất nhiều chi tiết, từ hành động đến lời nói của các nhân vật.

- Khiết rất sợ, nhưng khi thấy tiền liền nổi lòng tham, đồng ý vào vai nhân vật và biết cách lợi dụng sơ hở để trục lợi cho bản thân.

- Hy Lạc rất vui vì Khiết đã nhận lời diễn kịch, nhưng khi thấy lợi không về mình thì liền tức tối và thậm chí chửi rủa Khiết.

- Lý là một kẻ ba phải, bất ngờ vì hành vi lật lọng của Khiết nhưng vì mình cũng được chia lợi liền vui mừng.

- Những lời nói của nhân vật thể hiện rõ tính cách của các nhân vật, lại càng làm tăng thêm bộ mặt giả nhân giả nghĩa. Các hành động giả vờ cũng được thể hiện một cách rất mỉa mai, làm nổi bật được sự tương phản sâu sắc.

Xem thêm
Cách 2
Cách 3
Cách 4

- Thủ pháp trào phúng được tác giả thể hiện qua rất nhiều chi tiết, từ hành động đến lời nói của các nhân vật.

- Những lời nói của nhân vật thể hiện rõ tính cách, lại càng làm tăng thêm bộ mặt giả nhân giả nghĩa.

- Các hành động giả vờ cũng được thể hiện một cách rất mỉa mai, làm nổi bật được sự tương phản sâu sắc.

- Thủ pháp trào phúng trong văn bản:

+ Khiết sợ bị phát hiện nhưng vì tiền nên vẫn dám làm liều

+ Hy Lạc vui mừng vì thành công làm giả chúc thư nhưng lại tức tối khi thấy Khiết trục lợi cho bản thân

+ Lý bất ngờ vì hành động của Khiết nhưng vẫn thấy vui vì được chia tiền.

- Nghệ thuật xây dựng và phát triển tình huống:

+ Giọng văn mỉa mai, sử dụng thủ pháp cường điệu.

+ Ngòi bút miêu tả sắc sảo, thể hiện rõ nét riêng của từng nhân vật.

Xây dựng những chi tiết mâu thuẫn trào phúng ấn tượng trong đoạn trích:

- Khiết sợ bị phát hiện nhưng vì tiền nên vẫn dám làm liều

- Hy Lạc vui mừng vì thành công làm giả chúc thư nhưng lại tức tối khi thấy Khiết trục lợi cho bản thân

- Lý bất ngờ vì hành động của Khiết nhưng vẫn thấy vui vì được chia tiền

- Nghệ thuật xây dựng và phát triển các tình huống

- Giọng văn mỉa mai, sử dụng thủ pháp cường điệu, nói quá được sử dụng một cách linh hoạt: Đâu cũng được.... chỉ cốt đừng chôn tôi gần bọn tham quan ô lại..... hoặc tác giả miêu tả : “Chết đắt tiền lắm thì sao cho yên được giấc trăm năm? Nhất sinh tôi cần kiệm, việc tổng táng tôi không được làm tốn tiền”..... Dù lấy tiền của người khác nhưng lại không cho người ta được chết một cách thoải mái, tham tiền nhưng lại không muốn chôn cùng bọn tham ô -> Sự mâu thuẫn, mỉa mai được bộc lộ rõ.

- Ngòi bút miêu tả sắc sảo: Những nét riêng của từng nhân vật trong đoạn trích.

Xem thêm
Cách 2
Cách 3
Cách 4

Suy ngẫm và phản hồi 5

Câu 5 (trang 111, SGK Ngữ văn 8, tập 1)

Cho biết ý kiến của em về một trong hai nhận định dưới đây:

a. Nhân vật cụ Di Lung tuy không xuất hiện nhưng thực ra vẫn luôn luôn có mặt trong các Lớp kịch III, IV, V, VI.

b. “Cái chúc thư” cũng là một nhân vật văn học có nhiều ý nghĩa.

Phương pháp giải:

Vận dụng kĩ năng đọc hiểu

Lời giải chi tiết:

Cách 1

a. Nhân vật cụ Di Lung tuy không xuất hiện nhưng thực ra vẫn luôn có mặt trong các lớp kịch III, IV, V, VI. Đây là một nhận định đúng, tuy không thực sự xuất hiện nhưng qua hình ảnh đóng vai của Khiết, người ta luôn nhớ về một nhân vật là cụ Di Lung.

b. “Cái chúc thư” cũng là một nhân vật văn học có nhiều ý nghĩa. Đây là một nhận định chính xác. Tuy không phải là một người có hành vi, suy nghĩ hay lời nói riêng nhưng cái chúc thư lại thể hiện được sự hiện diện của mình trong toàn tác phẩm. Nó là một “minh chứng sống” về cuộc đấu đá và tranh giành của những nhân vật, cũng tham gia trực tiếp vào quá trình đó.

Xem thêm
Cách 2
Cách 3
Cách 4

a. Đây là một nhận định đúng, tuy không thực sự xuất hiện nhưng người ta luôn nhớ về một nhân vật là cụ Di Lung qua Khiết.

b. Đây là một nhận định chính xác. Nó là một “minh chứng sống” về cuộc đấu đá và tranh giành của những nhân vật.

a. Nhân vật cụ Di Lung tuy không xuất hiện nhưng thực ra vẫn luôn có mặt trong các lớp kịch III, IV, V, VI.

b. Ý kiến này đúng vì dù cụ không xuất hiện nhưng luôn được nhắc tới bởi sự đóng vai của Khiết, làm giả cụ Di Lung.

a. Gia tài là của cụ Di Lung, cái chúc thư dù là giả hay thật đều gắn liền với nhân vật này nên dù vắng mặt, cụ Di Lung vẫn luôn hiện hữu trong lời nói, ý nghĩa, hành động của các nhân vật khác.

b. “Cái chúc thư” có thể xem là một hình tượng nhân vật mang ý nghĩa biểu tượng, tạo tính mập mờ, hài hước giữa thật và giả, giữa hợp pháp và bất hợp pháp, giữa việc tự nguyện cho thừa kế và giả danh để chiếm quyền thừa kế.

Xem thêm
Cách 2
Cách 3
Cách 4

Suy ngẫm và phản hồi 6

Câu 6 (trang 111, SGK Ngữ văn 8, tập 1)

Những dấu hiệu nào giúp em nhận biết văn bản Cái chúc thư là hài kịch?

Phương pháp giải:

Vận dụng kĩ năng đọc hiểu

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Những dấu hiệu giúp em nhận biết văn bản Cái chúc thư là hài kịch là sự trái ngược trong lời nói, cách làm của 3 nhân vật chính là Hy Lạc, Khiết và Lý. Tác giả cho họ sử dụng nhiều lời độc thoại thể hiện được tính cách, bản chất nhân vật, đồng thời thể hiện sự mỉa mai của mình với những người sống giả dối, hám lợi. Ông cũng thể hiện rõ sự bài xích và lên án mạnh mẽ đối với con người, xã hội lúc bấy giờ.

Xem thêm
Cách 2
Cách 3
Cách 4

Dấu hiệu:

- Là sự trái ngược trong lời nói, cách làm của 3 nhân vật chính.

- Sử dụng nhiều lời độc thoại thể hiện được tính cách, bản chất nhân vật

- Thể hiện sự mỉa mai của mình với những người sống giả dối, hám lợi.

- Thể hiện rõ sự bài xích và lên án mạnh mẽ đối với con người, xã hội lúc bấy giờ.

- Dựa trên hành động kịch của các nhân vật Hy Lạc, Khiết, Lý.

- Qua lời đối thoại và lời độc thoại nội tâm của các nhân vật cho thấy sự mỉa mai của tác giả.

Về nội dung: phê phán những người hám lợi, vì vật chất mà dám làm liều

Về nghệ thuật: lời thoại của các nhân vật; chỉ dẫn sân khấu; ngôn ngữ đối thoại hay độc thoại, độc thoại nội tâm; thủ pháp trào phúng; nhân vật kịch;...

Xem thêm
Cách 2
Cách 3
Cách 4

Suy ngẫm và phản hồi 7

Câu 7 (trang 111, SGK Ngữ văn 8, tập 1)

Cùng với ba bạn trong lớp, em hãy nhập vai và thể hiện lời thoại của một trong bốn nhân vật Hy Lạc, Khiết, Lý, Thận Trọng.

Phương pháp giải:

Vận dụng kiến thức về thể loại hài kịch

Lời giải chi tiết:

Để có thể diễn được vở kịch cần có 4 học sinh tương ứng với bốn nhân vật: Lạc, Khiết, Lý, Thận Trọng. Thực hiện đóng vai diễn theo lời thoại và phần chỉ dẫn về trang phục, cử chỉ, điệu bộ…

Để nhập được vai nhân vật cần tìm hiểu kỹ văn bản, chuẩn bị theo chỉ dẫn.

Bài đọc >> Xem chi tiết: Văn bản Cái chúc thư
+

CÁI CHÚC THƯ

(Vũ Đình Long)

Lược thuật: Cụ Di Lung lâm bệnh nặng, có thể không qua khỏi. Gia tài của cụ chưa biết sẽ để lại cho ai thừa hưởng. Hy Lạc, Khiết và Lý bàn với nhau mời công chứng viên về làm chúc thư giả. Khiết sẽ đóng vai cụ Di Lung, chủ trì việc soạn thảo và lấy lí do tay bị đau, nhờ thư kí làm chứng kí thay vào chúc thư.

Lớp thứ III

Hy Lạc - Khiết

Hy Lạc – Nếu anh làm được việc này thì là anh cứu tôi khỏi chết đấy. Tôi sẽ chẳng quên anh đâu, tôi mà sung sướng thì anh cũng được trọn đời sung sướng. Tôi sẽ là người thừa kế, tôi sẽ được lấy người tôi yêu! A! Anh Khiết ơi!...

Khiết – Nhưng mà tôi lo lắm, cậu ạ. Nếu làm không khéo, lộ chuyện ra thì tù mọt gông, chứ chẳng chơi đâu. Cái tội giả mạo chữ kí là một trọng tội, tôi run lắm kia, cậu ạ.

Hy Lạc - Anh đừng lo: đã hai tháng nay, tay phải của cụ bị tê liệt, có làm gì được đâu. Trong trường hợp này, chữ kí không cần thiết. Anh cứ nói là anh không kí được.

Lớp thứ IV

(Lý ôm một gói áo quần thường mặc của Di Lung, Hy Lạc, Khiết ra)

Lý − (vất gói quần áo xuống) Đây áo, quần, mũ trùm đầu của ông cụ Di Lung đáy.

Khiết − (cởi áo) Phải nhanh lên mới được. Cậu giúp tôi một tay. Cái áo rộng quá... Chị đưa tôi cái khăn quàng... và cái mũ trùm đầu... Thôi, thế là được rồi... Chị trông có giống không?

Lý – Giống đấy... Thôi thế là ông cụ sống lại rồi, đừng ai buồn nữa.

Khiết – Nhưng mà, tôi mặc quần áo của ông cụ, lây bệnh thì chết tôi đấy!

Hy Lạc – Anh đừng sợ, phải quyết tâm mới được.

Khiết – Tôi quyết lắm, nhưng mà lòng tôi bồi hồi, không sao nén được kia.

Lý – Anh mặc thêm cái áo măng tô này. Những khi yếu mệt, ông cụ vẫn hay mặc áo ấy.

Khiết - Thôi thế đủ bộ rồi, chị xuống bảo người công chứng lên đi.                          

Lý - Tôi xuống đây.

Khiết - Tất cả mọi người phải giúp đỡ tôi trong việc này mới được.

Lớp thứ V

Hy Lạc – Khiết

Khiết – Cậu đóng hộ tôi cái cửa kia... cái cửa sổ này nữa. Cái bàn này, cậu dịch lại đây cho tôi. Cái ghế bành này để ở đây hơn. Tất cả màn cửa, cậu kéo lại cho tôi, càng tối càng tốt, không thì lộ mất.

Hy Lạc - Việc này mà xong thì hay lắm đấy. Này! Họ lên đấy!

Khiết – (vội ngồi vào ghế bành) Bác sắp về chầu Phật, anh phải luôn ở bên cạnh tôi.

Hy Lạc - Trời Phật chứng cho, chỉ vì tình yêu mà chúng tôi phải làm việc ám muội này.

Lớp thứ VI

Lý – Thận Trọng – hai người thư kí – Hy Lạc – Khiết

Lý – (với viên công chứng) Mời ông vào (với Khiết) Thưa ông, ông công chứng đã lên đấy ạ.

Khiết – Mời ba ông ngồi chơi. Tôi già yếu sắp về chầu Phật rồi, mời ông đến đây làm giúp tôi tờ di chúc.

Thận Trọng – Thưa cụ, cụ còn mạnh chán, chưa việc gì đâu. Nhưng mà cụ lo xa là phải lắm. Làm chúc thư chưa làm cho ai đoản thọ bao giờ. Trái lại, sau khi đã phân chia di sản cho con cháu, trong lòng yên vui, cụ sẽ tăng thọ tăng phúc.

Khiết – Nếu được như thế thì còn nói gì nữa. (nói với Lý) Đóng cửa lại, con.

Thận Trọng – Thưa cụ, cụ muốn làm chúc thư trước công chứng viên, phải có hai người làm chứng.

Khiết – Bây giờ mà đi tìm hai người chứng, e mất thì giờ. Hay là hai ông...

Thận Trọng – Hai ông này là thư kí của chúng tôi, làm chứng giúp cụ cũng được ạ.

Khiết – Thế thì hai ông làm chứng giúp.

Thận Trọng – Thưa cụ, thường thì chúng tôi làm việc kín đáo, không để cho người ngoài biết đến nội dung tờ chúc thư. Vậy thì cậu và chị hãy sang phòng bên một lát.

Lý Tôi thì không thể rời ông tôi ra một tí nào đâu.

Hy Lạc - Thưa bác, ý bác thế nào ạ?

Khiết – (với Thận Trọng) Đây là người nhà thân tín, để cho họ biết những ý muốn cuối cùng của tôi cũng chẳng sao.

Thận Trọng – Cụ muốn như thế cũng được ạ. Văn bản này theo đúng pháp luật sẽ làm theo thể thông thường.

(y miệng đọc tay viết) Trước mặt chúng tôi, tên ghi ở bên dưới, có mặt cụ Di Lung... vân vân.

(với Di Lung) Bây giờ cụ muốn nói gì xin cứ nói.

Khiết - Thứ nhất tôi muốn trả hết công nợ.

Hy Lạc - Tôi nghĩ khoản ấy không có bao nhiêu thì phải.

Khiết – Tôi thiếu hiệu ăn Phú Huỳnh hai trăm mười đồng.

Thận Trọng - Thế cụ muốn an táng ở đâu ạ?

Khiết – Đâu cũng được, không quan hệ gì. Chỉ cốt đừng chôn tôi gần bọn tham quan ô lại, chúng nó ăn bẩn hại dân, tôi ghét lắm.

Hy Lạc – Bác muốn thế nào, cháu sẽ làm đúng không sai ạ. Đám tang của bác sẽ phải linh đình lắm, để cho người ta trông vào.

Khiết – Không, bác không muốn thế đâu. Làm phiên phiến thế nào xong thôi. Chết đắt tiền lắm thì sao cho yên được giấc trăm năm? Nhất sinh tôi cần kiệm, việc tống táng tôi không được làm tốn tiền.

Lý - (nói một mình) Tội nghiệp cho ông, sống sao chết vậy.

Thận Trọng – Bây giờ xin cụ cho biết ý cụ muốn để gia tài của cụ cho những ai?

Khiết – Tôi lập cháu tôi tên là Hy Lạc làm người thừa kế độc nhất, toàn hưởng của tôi.

Hy Lạc - (vờ khóc) Đau đớn cho lòng tôi quá!

Khiết – Tôi để cho Hy Lạc tất cả tài sản của tôi gồm có đồ đạc, bát đĩa, tiền mặt, nhà đất; tôi tước hết quyền thừa kế của tất cả thân tộc, họ hàng, cháu, chắt, chút, chít, hiện đã sinh rồi hay sẽ sinh sau đây, kể cả những con đẻ hoang, nếu có ngày tôi chết.

Lý − (vờ đau đớn) Nghe ông nói, mà lòng tôi đau như cắt. Chao ôi! Tội nghiệp cho ông tôi! Sao mà người ta lại cứ phải chết, để cho người sống đau lòng.

Hy Lạc – (cũng vờ như Lý) Bác để gia tài cho cháu, không bằng là bác cứ sống mãi với cháu.

Khiết - Phụ khoản. Tôi để lại cho Nguyễn Thị Lý có mặt tại đây.

Lý - (vờ khóc) Ối trời đất ôi!

Khiết – Lý là cháu họ xa của tôi, có công hầu hạ tôi từ năm năm nay, tôi cho lấy Khiết làm vợ chính thức, đó là điều kiện tất yếu.

Lý – (ngã xuống như là ngất đi) Chao ôi!

Khiết – Cháu đỡ lấy nó. Và để thưởng công cho thị Lý, vì thị đã chăm nom, nâng đỡ tôi, tôi để lại cho thị...

Lý - (vờ khóc) Trời ơi! Ông tôi tử tế quá, mà Trời Phật không để cho sống mãi!

Khiết - Hai trăm ngàn đồng tiền mặt (Lý vờ như cảm động, chấm nước mắt).

Khiết - (nói riêng) Hai trăm ngàn đồng! Thằng vô lại nó láo quá!

Lý - (vẫn thế) Tôi đau đớn quá! Tôi chết mất thôi!

Khiết – Hai trăm ngàn đồng ấy trả bằng tiền mặt trích trong khối di sản của tôi.

Lý − (với Khiết) Trời Phật sẽ phù hộ cho ông. Ông sẽ còn sống lâu lắm. (nói riêng) Ông đã hứa không quên mình mà.

Hy Lạc - (nói riêng) Thằng bợm này nó chơi mình một vố khá đấy. (với Khiết) Tôi nghĩ bác nói như là biết hết rồi, phải không ạ?

Khiết – Còn mấy chữ nữa thôi. Phụ khoản. Tôi để lại cho Lê Văn Khiết...

Hy Lạc - (nói rõ) Cho Lê Văn Khiết! Có lẽ nó mơ rồi. Hay là nó có ý gì?

Khiết - Vì sự tận tâm và trung thành...

Hy Lạc - (nói rõ) À! Thằng phản bội!

Khiết - ... mà hắn luôn luôn tỏ ra trong khi phục vụ chủ hắn...

Hy Lạc – Thưa bác, bác không biết rõ thằng cha Khiết ấy: nó là một tên đầy tớ rượu chè, du đãng, không đáng được bác ghi tên vào chúc thư.

Khiết – Bác nghĩ trái lại kia, cháu ạ. Bác biết thằng Khiết rõ hơn anh nhiều lắm kia. Mặc cho những kẻ ghét ghen, tôi muốn để lại cho hắn...

Hy Lạc − (nói riêng) Con chó!

Khết - Hai trăm ngàn đồng tiền mặt.

Hy Lạc − (nói riêng) Quân phản bội!

Khiết - (với Hy Lạc) Cháu thấy thế nào? Có ít quá không?

Hy Lạc – Hai trăm ngàn đồng! Sao mà nhiều thế?

Khiết – Tôi nói: hai trăm ngàn đồng tiền mặt. Không có điều khoản này thì tờ chúc thư vô giá trị.

Hy Lạc – Một tên đầy tớ mà bác cho nhiều thế ư?

Khiết – Bác đã suy xét kĩ rồi, cháu ạ. Tinh thần bác còn minh mẫn lắm kia.

Lý - Nhưng mà...

Khiết – Nếu mà người ta làm cho tôi giận, thì tôi tăng lên ba trăm ngàn cho mà xem!

Hy Lạc – Nếu mà...

Lý - (bảo sẽ Hy Lạc) Thôi, cậu ạ. Tôi biết tính nó, cậu mà nói nữa, thì nó làm thật đấy.

Hy Lạc - (nói sẽ với Lý) Thế thì thôi, tôi không nói nữa. Nhưng mà nó tham lam quá!

Khiết – Để tôi nghĩ xem có còn người bạn nào để làm thêm một phụ khoản giao thác di sản không?

Hy Lạc - (nói sẽ) Thằng đểu cáng này nó cắt xén mãi thì hết mất còn gì!

Thận Trọng – (hỏi Khiết) Thưa cụ, xong chưa ạ?

Khiết – Xong rồi.

Lý − (nói riêng) Cảm tạ Trời Phật.

Thận Trọng - Tờ chúc thư làm thế này là hợp pháp lắm đấy ạ. (với Khiết) Bây giờ xin cụ kí cho.

Khiết – Tôi muốn kí lắm; nhưng mà tay tôi bị liệt không kí được.

Thận Trọng − (viết) Và người di chúc tuyên ngôn, ở chỗ này, rằng ông ấy không thể kí được, đã chất vấn về việc ấy theo đúng như luật pháp (bảo hai người thư kí): Hai ông kí vào đây.

Khiết – Làm xong chúc thư, tôi thấy nhẹ được một gánh nặng.

Thận Trọng - (hỏi Khiết) Cụ có cần gì tôi nữa không ạ?

Khiết – (với Thận Trọng) Ông để tờ chúc thư lại cho tôi chứ?

Thận Trọng – Thưa cụ, không được ạ. Văn thư này, phải lưu ở văn phòng công chứng. Tôi sẽ thân hành đến trao cho cụ một bản sao.

Hy Lạc - Thế thì hay lắm. Xin ông đem lại ngay cho, bác tôi sẽ nộp tiền phí tổn.

Thận Trọng – Xin vâng.

Khiết – Lý ơi, đưa các ông xuống.

- Thu gọn

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close