Soạn bài Đọc mở rộng theo thể loại: Xã trưởng – Mẹ Đốp SGK Ngữ Văn 10 tập 1 Chân trời sáng tạo - chi tiếtLiệt kê theo bảng sau những từ ngữ, hình ảnh trong lời thoại của hai nhân vật khi họ nói về công việc thường ngày của mình và của người còn lại: Quảng cáo
Lựa chọn câu để xem lời giải nhanh hơn
Nội dung chính
Câu 1 Video hướng dẫn giải Liệt kê theo bảng sau những từ ngữ, hình ảnh trong lời thoại của hai nhân vật khi họ nói về công việc thường ngày của mình và của người còn lại: Hình ảnh (trang 132, SGK Ngữ Văn 10, tập một)
Từ bảng trên, hãy nêu nhận xét về thái độ, quan điểm của hai nhân vật. Phương pháp giải: - Đọc kĩ văn bản. - Chú ý lời thoại của hai nhân vật Xã trưởng và mẹ Đốp khi nói về công việc của nhau. Lời giải chi tiết:
Nhận xét: * Nói về xã trưởng: - Xã trưởng: tự mãn khi mình được chọn làm lí trưởng, cho mình đứng trên tất cả mọi người. - Mẹ Đốp: đả kích, chọc tức xã trưởng. * Nói về mẹ Đốp và chồng: - Xã trưởng: tỏ thái độ khinh bỉ, coi thường những người có địa vị thấp kém hơn mình. - Mẹ Đốp: trân trọng công việc mình đang làm vì mẹ Đốp cũng được dân bầu.
Xem thêm
Cách 2
Nói về xã trưởng + Xã trưởng : tự hào mà nói mình được chọn làm lí trưởng là do người dân đều đồng ý chọn, coi mình như là vua ở đây + Mẹ Đốp : đả kích, châm chọc chức xã trưởng Nói về mẹ Đốp và chồng + Xã trưởng: khinh bỉ ra mặt, coi thường những người thấp kém hơn mình + Mẹ Đốp; dùng những từ ca ngợi ghề của mình cũng được trân trọng, cũng được dân bầu. Nói về chồng luôn dùng những từ thẳng thắn để nói về những gì chồng đạt được
Xem thêm
Cách 2
Câu 2 Video hướng dẫn giải Yếu tố hài hước được tạo nên từ những thủ pháp nào? Thử hình dung khi diễn viên chèo nhập vai mẹ Đốp, họ sẽ sử dụng cử chỉ, hành động như thế nào? Phương pháp giải: Đọc kĩ văn bản. Lời giải chi tiết: Cách 1 - Yếu tố hài hước được tạo nên từ những thủ pháp như: + Từ đồng âm ''bằng'': “Bố cháu trẩy tỉnh lĩnh băng rồi ạ/ Làm cái thứ mõ thì bằng với sắc cái gì”. + Từ ngữ giản dị, đậm chất miền quê: đốp chát, bố cháu, chửa, Đốp với chát cái gì. - Khi diễn viên chèo nhập vai mẹ Đốp, họ sẽ sử dụng những cử chỉ, hành động nhanh nhẹn, hoạt bát, giọng điều vang to.
Xem thêm
Cách 2
+ Thủ pháp nghệ thuật Từ đồng âm ''bằng'' ;''Bố cháu trẩy tỉnh lĩnh băng rồi ạ/ Làm cái thứ mõ thì bằng với sắc cái gì'' Những từ ngữ giản dị, môc mạc, đặc trưng cua làng quê: đốp chát, bố cháu, chửa, con mẹ Đốp, tốt nái + Khi diễn viên chèo nhập vai mẹ Đốp, họ sẽ sử dụng cử chỉ chân chất, nhanh nhạy, tinh nghịch
Xem thêm
Cách 2
Câu 3 Video hướng dẫn giải Mẹ Đốp thuộc kiểu nhân vật nào trong các kiểu nhân vật chính yếu của chèo cổ? Theo bạn, sự xuất hiện của mẹ Đốp nói riêng và kiểu nhân vật này nói chung trong kịch bản chèo có tác dụng như thế nào đối với việc chuyển tải tư tưởng, triết lí dân gian? Phương pháp giải: Chú ý nhân vật mẹ Đốp. Lời giải chi tiết: Cách 1 - Mẹ Đốp thuộc kiểu hề (nhân vật hài hước, gây cười). - Theo em, sự xuất hiện của nhân vật mẹ Đốp nói riêng và kiểu nhân vật này nói chung trong kịch bản chèo vừa giúp cho vở chèo thêm phần hấp dẫn bởi được pha trộn vào đó những tình huống vui nhộn, tạo tiếng cười. Từ những tiếng cười trào phúng ấy, các tư tưởng, triết lí dân gian được gửi gắm và truyền tải.
Xem thêm
Cách 2
Mẹ Đốp thuộc kiểu hề-nhân vật hài hước, gây cười. Cụ thể thì hề áo ngắn là Mẹ Đốp , đại diện cho tầng lớp nhân dân (bị trị) luôn luôn tìm cách đả kích, châm chọc, chửi khéo giai cấp thống trị là Xã Trưởng, gây tiếng cười hóm hỉnh, sâu cay, chua chát, sảng khoái, hể hả qua những việc làm ngu dốt, vô nhân đạo của chúng diễn ra hàng ngày. Sự xuất hiện của mẹ Đốp nói riêng và kiểu nhân vật này nói chung trong kịch bản chèo có tác dụng hình tượng hóa các quan điểm, triể lí dân gian giúp việc truyền tải dễ dàng hơn, dễ hiểu hơn.
Xem thêm
Cách 2
Bài tập sáng tạo Video hướng dẫn giải Vẽ một bức tranh hoặc dựng một hoạt cảnh lấy cảm hứng từ vở chèo Quan Âm Thị Kính. Phương pháp giải: Tùy khả năng sáng tạo của bản thân. Lời giải chi tiết: Ví dụ:
Bài đọc
>> Xem chi tiết: Văn bản Xã trưởng- Mẹ đốp
+
Xã trưởng- Mẹ đốp (Trích Quan âm Thị Kính) XÃ TRƯỞNG (ra) Tại dân vi tổng lí Quốc pháp hữu công hầu Ơn dân xã thuận bầu Tôi đứng đầu hàng xã Nay cơ chừng động mở Thị Mầu đã hoang thai Chiểu lệ làng ngả vạ không sai Bắt khoán cứ một trăm quan quý (gọi) Thằng bố Đốp đâu? MẸ ĐỐP: Đứa nào đốp chát gì ngoài ấy? XÃ TRƯỞNG: Tao đây! Thầy xã đây! Ra ngay có việc cần nhá! MẸ ĐỐP: Bố cháu trẩy tỉnh lĩnh bằng rồi ạ! XÃ TRƯỞNG: Làm cái thứ mõ thì bằng với sắc cái gì? MẸ ĐỐP: Dạ, bố cháu cắp tráp theo hầu cụ Bá lên tỉnh lĩnh bằng rồi ạ! XÃ TRƯỞNG: Có chăng thì thế! Chồng vắng thì vợ thay, ra ngay thầy bảo! MẸ ĐỐP: Này chị em ơi, (hát) Thương chồng nên phải lầm than Phép đâu có bắt việc quan đàn bà. (xưng danh) Thánh đế lên ngôi Chẳng giấu gì mẹ Đốp là tôi Tuy hình dung miệng nói dằng cờ Khách đến nhà, Đốp mới bò ra Miệng chào khách những câu như cắt Ngày hôm nay xưởng ca lạc đạc Dựng mõ lên cung phụng làm trò. Ô rằng vậy: Chẳng giấu gì mẹ đình đám là tôi Nghề ăn nói tôi vào trang đúng mực Bất phận danh nhi tài túc Vô chế lệnh nhi dân tòng tmình tôi cả xã ngóng trông Điều phải trái tôi nay trước bảo! XÃ TRƯỞNG: Con này láo! Mày vất tao đi mà trước bảo dân tạo à? MẸ ĐỐP: Nó là thế này: Làng có việc gì, thầy sai con đi rao mõ, thời chẳng phải là lên trước bảo là gì? Từ việc hỉ cho chí việc hảo Giấy quan về là phải báo với tôi Tôi chưa ra là làng chửa được ngồi. XÃ TRƯỞNG: Cái con mẹ Đốp này! Nhật nhật đa hĩ, lộng giả thành chân. Mày chưa ra thì làng chưa được ngồi thời mày là bà tiên chỉ làng này à? MẸ ĐỐP: Dạ, nó là thế này: Con chưa ra trải chiếu thì làng ngồi xuống đất hay sao? XÃ TRƯỞNG: Ờ con mẹ Đốp nó nói thế mà có lí! MẸ ĐỐP: Có thơ rằng: Mõ tôi cả tiếng lại dài hơi Một xã cử bầu chẳng phải chơi Mộc đạc vang lùng hoà cả xã Kim thanh dóng dả khắp đòi nơi Gần xa chốn chốn đều nghe hiệu Làng nước ai ai cũng quý nhời Muôn việc sửa sang quyền cắt đặt Một mình một chiếu thảnh thơi ngồi. XÃ TRƯỞNG: Thơ hay đấy nhỉ. MẸ ĐỐP: Thầy có mang giấy bút đi không? XÃ TRƯỞNG: Giấy bút để làm gì? MẸ ĐỐP: Thầy khen thơ hay thì chép lấy đem về nhà mà treo! XÃ TRƯỞNG: Hay là hay với cánh mõ nhà mày, chứ xã trưởng lại treo thơ mõ à? MẸ ĐỐP: Sao thầy lại cứ nhìn tôi thế vậy? XÃ TRƯỞNG: Nhà Đốp lớp này xem ra bảnh gái dễ coi lắm nhỉ? Bụng mày độ này coi to đấy. Mày đã mấy con rồi? MẸ ĐỐP: Thưa thầy, con còn hiếm' lắm ạ! Mới được có mười cháu thôi ạ, XÃ TRƯỞNG: Tốt nái gớm nhỉ! Này, nhà Đốp! Hôm nào mát giời, tao sang gửi mày một đứa nhá! MẸ ĐỐP: Thầy chớ nói vậy! Bố cháu đứng ngoài kia nó nghe thấy rồi nó lại ghen! XÃ TRƯỞNG: Ghen cái gì? Thấy mày mát tay nên tạo định đưa sang gửi mày nuôi hộ vài đứa chứ tao lại thèm... thèm... ấy à? Dỏ hồn! Sao cũng có ngày đấy! Thôi đi rao mõ đi! MẸ ĐỐP: Thầy bảo rao thế nào ạ? XÃ TRƯỞNG: Nghe đây này Trình làng trình chạ Thượng hạ tây đông Con gái phủ ông Tên là Mẫu Thị Tư tình ngoại ý Mãn nguyệt có thai Mời già trẻ gái trai Ra đình mà ăn khoán. Còn ông Đồ Điếc không nghe thấy thì phải vào tận nhà nghe chưa? MẸ ĐỐP: Thầy nói một mạch thế thì con nhớ làm sao được. Hay là thế này vậy: Nhà cháu đi trước đánh mõ, thầy đi sau rao hộ nhà cháu. XÃ TRƯỞNG: Thế ra tạo làm đầy tớ mô a? Láo nào MẸ ĐỐP: Vậy thầy thủng thẳng nói lại để nhà cháu nhập tâm vậy! (bốc miệng xã trưởng bỏ vào dải yếm) XÃ TRƯỞNG: Kìa sao mày lại bốc mồm tạo bỏ vào đấy, hả? MẸ ĐỐP: Không bỏ vào đấy thì nhà cháu không nhớ được ạ! XÃ TRƯỞNG: Kìa, có nhấc cao cái dải yếm lên không, uế tạp hết mồm tao còn gì? MẸ ĐỐP: Cao lắm rồi! Ù, ừ. Giẫy này! Đi này, đi này! Thế là xong tất, xong hết! XÃ TRƯỞNG: Sao không rao lên, kìa? MẸ ĐỐP: Xong tất cả rồi đấy ạ! XÃ TRƯỞNG: Tao bảo mày đi rao cơ mà. MẸ ĐỐP: Dạ, người ta bảo “Gửi lời thì nói, gửi gói thì mở”. Nhà cháu mở tung cả ra đấy thôi. (Xã trưởng đánh mẹ Đốp) MẸ ĐỐP: Ối bố Đốp ơi là bố Đốp ơi! Đi đâu để thầy Xã thầy ấy ăn hiếp tôi đây này. XÃ TRƯỞNG: Thôi, thôi! Lọt tai làng sang tai họ bây giờ! Nín đi! Thôi tạo xin mày! Rồi tao đền cho thúng thóc! Đi rao đi! Nhớ vào mòi bằng được cụ Đồ Điếc, nhớ đấy nghe không? (Hạ) (Theo Hà Văn Cầu (Chủ biên), Kịch bản chèo, quyển 1, Hội văn nghệ dân gian Việt Nam – NXB Khoa học Xã hội, Hà Nội, 2014, tr. 282 – 288 và 324 – 327)
- Thu gọn
 Chia sẻ Bình luận
|
Danh sách bình luận