Soạn bài Khoa học muôn năm SGK Ngữ văn 9 tập 1 Cánh diều

Chú ý cách tác giả nhấn mạnh ý kiến của mình

Quảng cáo

Video hướng dẫn giải

Lựa chọn câu để xem lời giải nhanh hơn

Nội dung chính

Văn bản Khoa học muôn năm nêu lên giá trị của khoa học và nghệ thuật, mối quan hệ giữa khoa học và nghệ thuật. Qua văn bản, tác giả đem tới những thông tin thiết thực, lí thú về giá trị của một nền khoa học.

Đọc hiểu 1

Trả lời Câu hỏi 1 Đọc hiểu trang 119 SGK Văn 9 Cánh diều

Chú ý cách tác giả nhấn mạnh ý kiến của mình

Phương pháp giải:

Đọc kĩ phần đầu văn bản

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Tác giả sử dụng các từ “không”, “có thể”, “hơn là”, “không những thế" và bày tỏ sự chân thành, tự giác của bản thân

Nhân mạnh “không”, “có thể”, “hơn là”, “không những thế" và bày tỏ sự chân thành, tự giác 

Đọc hiểu 2

Trả lời Câu hỏi 2 Đọc hiểu trang 119 SGK Văn 9 Cánh diều

Ở phần 2, tác giả đã nêu lên sự khác biệt chủ yếu nào giữa nghệ thuật và khoa học?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ phần 2 văn bản, chỉ ra điểm khác biệt

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Sự khác biệt chủ yếu:

- Nghệ thuật là tình cảm, phụ thuộc vào cảm xúc, khuất phục trước cá tính, khó phá vỡ rào cản định kiến

- Khoa học thực nghiệm là kinh nghiệm, tri thức thông qua quan sát tỉ mỉ, lí luận logic, thoát khỏi thứ mà nghệ thuật không rũ bỏ được và nó mang tính quốc tế, nhân loại

Xem thêm
Cách 2

 

Nghệ thuật

Khoa học

Sự khác biệt

là tình cảm, phụ thuộc vào cảm xúc, khuất phục trước cá tính, khó phá vỡ rào cản định kiến

là kinh nghiệm, tri thức thông qua quan sát tỉ mỉ, lí luận logic, thoát khỏi thứ mà nghệ thuật không rũ bỏ được và nó mang tính quốc tế, nhân loại

Xem thêm
Cách 2

Đọc hiểu 3

Trả lời Câu hỏi 3 Đọc hiểu trang 119 SGK Văn 9 Cánh diều

Tác giả muốn khẳng định điều gì ở phần 3?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ phần 3 văn bản

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Nền dân chủ nước Nga cùng với nền khoa học chính xác đi tới cuộc sống mới

Xem thêm
Cách 2

Tác giả muốn khẳng định: Nền dân chủ nước Nga cùng với nền khoa học chính xác đi tới cuộc sống mới

Xem thêm
Cách 2

Đọc hiểu 4

Trả lời Câu hỏi 4 Đọc hiểu trang 119 SGK Văn 9 Cánh diều

Chú ý những bằng chứng mà tác giả sử dụng

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản, liệt kê các bằng chứng

Lời giải chi tiết:

Cách 1

- Timiryazev: Tương lai thuộc về khoa học và dân chủ

- Tác giả: Chỉ khi có sự giúp đỡ của khoa học, nền dân chủ mới thực sự có tương lai

- Người làm vườn, xưởng may, thầy thuốc

Xem thêm
Cách 2

Những bằng chứng mà tác giả sử dụng:

- Timiryazev: Tương lai thuộc về khoa học và dân chủ

- Tác giả: Chỉ khi có sự giúp đỡ của khoa học, nền dân chủ mới thực sự có tương lai

- Người làm vườn, xưởng may, thầy thuốc

Xem thêm
Cách 2

Đọc hiểu 5

Trả lời Câu hỏi 5 Đọc hiểu trang 120 SGK Văn 9 Cánh diều

Điều “mơ ước” đã cho thấy thái độ của tác giả với khoa học như thế nào?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ phần 4 văn bản

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Thái độ ngợi ca, trân trọng, đề cao và hi vọng vào những thành quả tuyệt vời mà khoa học có thể mang lại cho con người

Xem thêm
Cách 2

Thái độ: ngợi ca, trân trọng, đề cao và hi vọng

Xem thêm
Cách 2

Đọc hiểu 6

Trả lời Câu hỏi 6 Đọc hiểu trang 120 SGK Văn 9 Cánh diều

Xác định mối quan hệ giữa các đoạn trong phần 4

Phương pháp giải:

Đọc kĩ phần 4 văn bản

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Mối quan hệ liên kết logic với nhau:

- Đưa ra tưởng tượng về “tòa thành khoa học”

- Giá trị của tòa thành ấy

- Con người cần phải làm gì trong lao động

Xem thêm
Cách 2

Mối quan hệ giữa các đoạn trong phần 4 là mối quan hệ liên kết logic với nhau

Xem thêm
Cách 2

Đọc hiểu 7

Trả lời Câu hỏi 7 Đọc hiểu trang 121 SGK Văn 9 Cánh diều

Điểm giống và khác nhau về nội dung thể hiện ở phần 1 và phần 5 là gì?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản, so sánh phần 1 và 5

Lời giải chi tiết:

Cách 1

- Điểm giống nhau: cả hai phần đều đề cao sự sáng tạo và kì diệu của khoa học

- Điểm khác nhau: ở phần 1, tác giả có nhắc đến nghệ thuật nhưng ở phần 5, tác giả tuyệt đối hóa tầm quan trọng của khoa học

 

Phần 1

Phần 5

Giống nhau

cả hai phần đều đề cao sự sáng tạo và kì diệu của khoa học

Khác nhau

tác giả có nhắc đến nghệ thuật 

tác giả tuyệt đối hóa tầm quan trọng của khoa học

CH cuối bài 1

Trả lời Câu hỏi 1 CH cuối bài trang 121 SGK Văn 9 Cánh diều

Tác giả nhấn mạnh ý kiến của mình ở phần 1 bằng cách nào? Ưu điểm của cách nhấn mạnh đó là gì?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản ở phần 1, nhận xét

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Tác giả nhấn mạnh bằng cách đưa ra các từ ngữ phủ định rồi lại khẳng định; và thêm vào đó là việc bộc lộ sự chân thành của mình

Các nhấn mạnh đó có ưu điểm là sẽ tạo sự ấn tượng với người đọc, gây cảm xúc xúc động, tin tưởng

Xem thêm
Cách 2

- Đưa ra các từ ngữ phủ định rồi lại khẳng định đồng thời bộc lộ sự chân thành của mình

- Ưu điểm: tạo sự ấn tượng với người đọc, gây cảm xúc xúc động, tin tưởng

Xem thêm
Cách 2

CH cuối bài 2

Trả lời Câu hỏi 2 CH cuối bài trang 121 SGK Văn 9 Cánh diều

Việc lí giải sự khác biệt giữa nghệ thuật và khoa học ở phần 2 nhằm mục đích gì? Nhận xét về cách nêu lí lẽ và phân tích bằng chứng trong phần này.

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản, đưa ra các lí lẽ và dẫn chứng

Lời giải chi tiết:

Cách 1

- Nêu sự khác biệt giữa nghệ thuật và khoa học nhằm mục đích nhấn mạnh sự ưu việt, giá trị chân lí của khoa học

- Tác giả đưa ra lí lẽ chặt chẽ, xác đáng, các bằng chứng rất thuyết phục

Xem thêm
Cách 2

- Mục đích: nhấn mạnh sự ưu việt, giá trị chân lí của khoa học

- Nhận xét: lí lẽ chặt chẽ, xác đáng, các bằng chứng rất thuyết phục

Xem thêm
Cách 2

CH cuối bài 3

Trả lời Câu hỏi 3 CH cuối bài trang 121 SGK Văn 9 Cánh diều

Câu nói của nhà khoa học nổi tiếng được trích dẫn trong phần 3 có tác dụng như thế nào trong việc thể hiện ý kiến của người viết?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản, áp dụng phần kiến thức ngữ văn

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Câu nói của nhà khoa học Timiryazev tăng tính tin cậy, thuyết phục người đọc về giá trị mà khoa học có thể đem lại cho nhân loại

Xem thêm
Cách 2

Tác dụng: tăng tính tin cậy, thuyết phục người đọc về giá trị mà khoa học có thể đem lại cho nhân loại

Xem thêm
Cách 2

CH cuối bài 4

Trả lời Câu hỏi 4 CH cuối bài trang 121 SGK Văn 9 Cánh diều

Xác định luận điểm của phần 4. Những yếu tố nào góp phần tạo nên sức thuyết phục trong cách trình bày luận điểm này?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ phần 4 văn bản, áp dụng phần kiến thức ngữ văn

Lời giải chi tiết:

Cách 1

*Luận điểm:

- Tưởng tượng về một tòa thành khoa học

- Giá trị mà tòa thành ấy đem đến cho con người

- Cách sống và làm việc từ khoa học

*Sức thuyết phục:

- Lí lẽ, lập luận chặt chẽ

- Đưa ra các dẫn chứng xác đáng

- Đặt vấn đề và đưa ra hướng giải quyết

Xem thêm
Cách 2

Luận điểm

Sức thuyết phục

- Tưởng tượng về một tòa thành khoa học

- Giá trị mà tòa thành ấy đem đến cho con người

- Cách sống và làm việc từ khoa học

- Lí lẽ, lập luận chặt chẽ

- Đưa ra các dẫn chứng xác đáng

- Đặt vấn đề và đưa ra hướng giải quyết

Xem thêm
Cách 2

CH cuối bài 5

Trả lời Câu hỏi 5 CH cuối bài trang 121 SGK Văn 9 Cánh diều

Thái độ của tác giả được thể hiện như thế nào ở phần kết của văn bản (phần 5)? Từ cách viết phần kết của tác giả, em có thể học hỏi được điều gì?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ phần 5 văn bản, chú ý các từ thể hiện thái độ

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Thái độ: trân trọng, ngợi ca và tuyệt đối hóa giá trị của khoa học đối với sự phát triển của nhân loại

Học hỏi: bên cạnh hệ thống luận điểm, lí lẽ và bằng chứng, cần đưa thêm cảm xúc cá nhân chân thành để chạm đến trái tim người đọc

Xem thêm
Cách 2

Thái độ: trân trọng, ngợi ca và tuyệt đối hóa giá trị của khoa học với sự phát triển của nhân loại

Học hỏi: cần đưa thêm cảm xúc cá nhân chân thành để chạm đến trái tim người đọc

Xem thêm
Cách 2

CH cuối bài 6

Trả lời Câu hỏi 6 CH cuối bài trang 121 SGK Văn 9 Cánh diều

Khái quát và hệ thống lại những nội dung đọc hiểu văn bản Khoa học muôn năm! theo gợi ý trong sơ đồ sau:

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản

Lời giải chi tiết:

Bài đọc >> Xem chi tiết: Văn bản Khoa học muôn năm! (Go-rơ-ki)
+

KHOA HỌC MUÔN NĂM

Go-rơ-ki

1. Tôi cho rằng không một thứ gì trên đời này có thể giúp cho con người có được sự giáo dục của xã hội một cách kì diệu và sáng tạo hơn là sức mạnh của nghệ thuật và khoa học; không những thế, tôi còn muốn nhắc lại nhiều lần như vậy. Chúng ta đều biết, tôi là một nhà nghệ thuật và tôi hoàn toàn chân thành, tự giác khi đặt khoa học lên hàng đầu trong vấn đề giáo dục.

2. Nghệ thuật là tình cảm, nó hoàn toàn có thể bị khuất phục trước cá tính, tư tưởng của tác giả, nó phụ thuộc vào cái mọi người vẫn gọi là “cảm xúc”. Chính vì vậy, rất hiếm khi nó thực sự tự do, rất hiếm khi nó vượt lên rào cản được tạo ra bởi những ảnh hưởng mạnh mẽ của định kiến giai cấp và dân tộc. Trong khi đó, khoa học thực nghiệm lại được phát triển trên mảnh đất màu mỡ của kinh nghiệm, tri thức thông qua những quan sát rất tỉ mỉ. Nó được dẫn đường bởi những lí luận lô gích chặt chẽ, chính vì vậy, nó có thể thoát khỏi những thứ mà nghệ thuật không sao rũ bỏ được. Nếu nói về tinh thần, thực chất khoa học thực nghiệm mang tính quốc tế, nó thuộc về toàn bộ nhân loại. Chúng ta có thể nói đến nền nghệ thuật Nga, Đức, I-ta-li-a nhưng trên thế giới chỉ có một thứ khoa học mà khắp năm châu bốn biển đều công nhận, chính thứ khoa học đã chắp thêm cánh cho tư tưởng chúng ta, giúp nó bay bổng trong vương quốc thần bí của vũ trụ, tìm tòi giải đáp những vấn đề bi kịch trong cuộc sống. Khoa học đã mở rộng con đường đi đến sự đoàn kết, tự do và cái đẹp cho nhân loại.

3. Nền dân chủ của nước Nga lúc này đây đang cùng với nền khoa học chính xác đi tới một cuộc sống mới. Không những vậy, nền dân chủ của Nga còn cần sự giúp sức của khoa học chính xác, điều này có lẽ các bạn cũngkhông cần tôi phải chứng minh làm gì. K. A. Ti-mi-ri-a-dép (Timiryazev), một nhà khoa học nổi tiếng người Nga, một con người chân chính cả đời mình đã luôn kiên trì quan điểm: “Tương lai thuộc về khoa học và dân chủ.". Đó chính là một chân lí vĩ đại. Và tôi cũng tin tưởng một cách sâu sắc rằng: “Chỉ khi có sự giúp đỡ của khoa học, nền dân chủ mới thực sự có tương lai.".

Mọi người cần phải hiểu rằng môi trường mà họ đang sống chính là do khoa học tạo ra, họ cần phải biết rằng những người suốt ngày đi chăm hoa, bón cây trong vườn không phải là những người rỗi hơi, đó chính là người sẽ đào tạo ra những nhà nông học. Họ cũng cần phải hiểu rằng những bộ quần áo chúng ta mặc trên người đều được sản xuất từ những xưởng may, nếu như không có toán học thì chắc chắn một xưởng may sẽ không bao giờ có thể ra đời. Việc một thầy thuốc kê đơn cho chúng ta cũng chính là thành quả của biết bao nhà khoa học đã ngày đêm gian khổ nghiên cứu. Mọi người cần phải biết rằng trên thế giới này đang có một lớp người ngày đêm làm việc không biết mệt mỏi để tạo ra cuộc sống cho chúng ta ...

4. Hãy cho phép tôi được tưởng tượng - tôi làm như vậy bởi vì tôi tin chắc chắn rằng không có điều gì mà ta tưởng tượng lại không thể làm ra được bởi ý chí và tài năng của nhân loại. Tôi mơ ước sẽ xây được một “toà thành khoa học”, tại đây, những nhà khoa học sẽ ngày đêm dùng trí tuệ và con mắt tìm tòi của mình để nghiên cứu những điều bí mật xung quanh Trái Đất này. Tại đây, những nhà khoa học sẽ giống như những người thợ sắt hoặc những người thợ ngọc, họ đang khắc lại toàn bộ kinh nghiệm của thế giới, đồng thời biến những kinh nghiệm đó thành những học thuyết hữu hiệu, biến nó thành những vũ khí sắc bén để tìm tòi chân lí.

Trong toà thành khoa học này, những nhà khoa học sẽ được đắm mình trong sự tự do và độc lập, đắm mình dưới ánh sáng của sự sáng tạo. Không những thế, công việc họ làm sẽ góp phần tạo nên một không khí yêu quý tri thức trên toàn đất nước này. Nó sẽ gợi lên tình cảm của toàn dân đối với sức mạnh và vẻ đẹp của tri thức. Tôi tin tưởng rằng đối với tầng lớp trí thức, dân chủ cũng có tính quan trọng như chính những môn khoa học mà họ đang theo đuổi. Tôi cũng biết dân chủ rất yêu quý khoa học. Tôi muốn nói rằng: “Trong ý chí chung của chúng ta đang nuôi dưỡng sự ra đời mới của nước Nga về mặt tinh thần.".

Chúng ta cần phải học cách sống như thế nào, làm việc như thế nào và yêu quý sức lao động của mình như thế nào? Chúng ta cần phải hiểu rằng lao động không phải là thứ bắt buộc ý chí của chúng ta mà chính là sự biểu hiện của ý chí tự do trong cuộc sống. Trong quá trình lao động tự do, cũng giống như trong tình yêu vẫn luôn chứa một niềm vui hết sức cao thượng. Chúng ta cần phải hiểu được điểm này, đồng thời cũng chỉ có khoa học chính xác mới giúp chúng ta hiểu được điều đó, chỉ có dùng tinh thần của khoa học mới có thể bổ sung sức mạnh cho chúng ta và chữa khỏi những vết thương nghiêm trọng của mình.

5. Khoa học được tự do tung cánh bay càng cao, tầm nhìn của nó sẽ càng rộng, khả năng vận dụng những kiến thức khoa học vào thực tế ngày càng chuẩn xác. Cũng giống như những điều mà chúng ta đều biết, trong giới tự nhiên không có thứ gì có thể tinh vi hơn bộ não con người, chẳng có gì đẹp hơn là tư duy, chẳng có gì đáng quý hơn những kết quả nghiên cứu khoa học!

Khoa học muôn năm!

- Thu gọn

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close