Soạn bài Nói và nghe Thảo luận về một vấn đề xã hội có ý kiến khác nhau SGK Ngữ Văn 10 tập 2 Kết nối tri thức - chi tiết

Chuẩn bị nói

Đề tài: Xu hướng sống đơn giản trong xã hội hiện đại.

Tìm ý và sắp xếp ý:

- Sống đơn giản là nhận thức được mục đích của cuộc sống. Đó là sự tập trung có chủ đích trong tất cả các khía cạnh cuộc sống của chúng ta từ đồ dùng, hành động, thói quen và các mối quan hệ mang lại cho chúng ta giá trị và niềm vui nhất.

- Bạn cần phải tách mình ra khỏi chuỗi thay đổi liên tục và bắt đầu sống một cuộc sống chậm hơn và đơn giản hơn, giúp bạn thực sự sống và mãn nguyện hơn. Một cuộc sống đơn giản là nơi hạnh phúc thực sự tồn tại.

- Bước đầu tiên để hướng tới một cuộc sống đơn giản hơn là nhận ra rằng có thể chọn những cách thay thế tốt hơn lựa chọn theo số đông ở xã hội hiện đại.

- Chúng ta liên tục gắn mình với Internet kết nối trên toàn thế giới, một hệ sinh thái không bao giờ ngủ. Vì vậy hãy đăng xuất thường xuyên hơn và xây dựng thói quen chỉ kiểm tra thiết bị của bạn khi cần, đặt ranh giới và giới hạn thời gian trực tuyến.

- Hãy làm cho nơi ở, lịch làm việc và cuộc sống của bạn thông thoáng, gọn gàng. Sự lộn xộn, dù là vật chất hay tinh thần đều làm xáo trộn cuộc sống của bạn. Bạn cần học cách tối giản và loại bỏ những thứ vô dụng và thừa thãi của mình, cũng như hiểu được thế nào là đủ từ nhu cầu tình cảm và vật chất.

Bài nói mẫu

     Khái niệm “cuộc đời đơn giản” nghe có vẻ… giản đơn nhưng thật sự, đó là mơ ước của rất nhiều người. Xã hội ngày nay luôn vội vã tấp nập đã cuốn con người ta vào dòng xoáy công việc, học tập, vào những mối quan hệ không thể nào thoát ra. Vậy, chúng ta cần phải làm gì để sống một cuộc đời đơn giản?

     Sống đơn giản là nhận thức được mục đích của cuộc sống. Đó là sự tập trung có chủ đích trong tất cả các khía cạnh cuộc sống của chúng ta từ đồ dùng, hành động, thói quen và các mối quan hệ mang lại cho chúng ta giá trị và niềm vui nhất. Cuộc sống đơn giản là hình ảnh về một cuộc sống khi mà những tiện nghi được sử dụng ở mức thấp nhất, đúng hơn là chúng ta sẽ cắt giảm những điều không cần thiết để đổi lấy hạnh phúc về sau. Cuộc sống tối giản chỉ đơn thuần là việc bạn nhận ra được rằng giá trị của bản thân luôn phải đứng trên những giá trị vật chất.

     Có rất nhiều lợi ích được tạo ra khi bạn chọn cho mình một cuộc sống nhẹ nhàng, đơn giản, không chỉ được nhìn thấy ở không gian sống xung quanh mà đồng thời bạn cũng có thể cảm nhận nó qua sự thay đổi tích cực của những suy nghĩ. Vì vậy bạn cần phải tách mình ra khỏi chuỗi thay đổi liên tục và bắt đầu sống một cuộc sống chậm hơn và đơn giản hơn, giúp bạn thực sự sống và mãn nguyện hơn. Một cuộc sống đơn giản là nơi hạnh phúc thực sự tồn tại.

     Thay đổi không phải là một sớm một chiều. Đó là cả một quá trình đòi hỏi bạn phải cố gắng và nỗ lực thay đổi chính bản thân bạn. Bước đầu tiên để hướng tới một cuộc sống đơn giản hơn là nhận ra rằng có thể chọn những cách thay thế tốt hơn lựa chọn theo số đông ở xã hội hiện đại. Trước tiên hãy loại những bộ quần áo không mặc ra khỏi tủ quần áo của bạn để có một không gian rộng rãi hơn cho những món đồ mới nếu như bạn có nhu cầu. Tiếp đến là cải thiện lại bữa ăn của mình, ăn uống lành mạnh là một điều ai cũng mong muốn nhưng đôi khi chúng ta cần phải chi tiêu quá nhiều cho những bữa ăn như vậy.

     Chúng ta liên tục gắn mình với Internet kết nối trên toàn thế giới, một hệ sinh thái không bao giờ ngủ. Hãy luôn tự hỏi bản thân mình rằng tại sao mình lại làm như vậy, tại sao lại dành thời gian cho việc lướt web hàng ngày mà thay vào đó không làm những việc có ích hơn và để cho cơ thể được nghỉ ngơi thay vì dán mắt vào màn hình máy tính hay điện thoại. Vì vậy hãy đăng xuất thường xuyên hơn và xây dựng thói quen chỉ kiểm tra thiết bị của bạn khi cần, đặt ranh giới và giới hạn thời gian trực tuyến.

     Có nhiều người rất chú trọng việc bài trí không gian sống vật chất. Tuy nhiên, đôi khi, việc sử dụng quá nhiều những vật dụng trang trí cũng khiến cho không gian xung quanh bạn trở nên chật chội. Vậy nên hãy làm cho nơi ở, lịch làm việc và cuộc sống của bạn thông thoáng, gọn gàng! Sự lộn xộn, dù là vật chất hay tinh thần đều làm xáo trộn cuộc sống của bạn. Bạn cần học cách tối giản và loại bỏ những thứ vô dụng và thừa thãi của mình, cũng như hiểu được thế nào là đủ từ nhu cầu tình cảm và vật chất.

     Sống một cuộc đời đơn giản không có nghĩa là bạn phải thu xếp mọi thứ để “về quê nuôi cá và trồng thêm rau”. Chắc chắn phải có cách để chúng ta tránh xa những rắc rối do xã hội mang lại mà không cần thay đổi quá nhiều. Đó có thể là những hành động như thu hẹp kích thước căn nhà, tối giản không gian hay xây dựng tủ đồ con nhộng. Hãy bắt tay vào việc cải thiện chất lượng cuộc sống để bản thân mình cảm thấy thoải mái hơn, giảm bớt sự căng thẳng, mệt mỏi mà áp lực cuộc sống gây ra.

Chuẩn bị nghe

Một số chú ý khi lắng nghe bài nói của người khác:

- Tìm hiểu trước về vấn đề của người nói;

- Tập trung lắng nghe bài nói;

- Nhận xét về giọng điệu, ngôn ngữ và cử chỉ của người nói;

- Có thể nêu câu hỏi nếu thấy thắc mắc.

Thảo luận

Học sinh tự thực hành

Lời giải chi tiết:

Bài tham khảo 1:

Bàn luận về các vấn đề xã hội đã trở thành một nhu cầu phổ biến, tất yếu của con người hiện đại. Trong cuộc sống, bạn sẽ gặp rất nhiều những vấn đề mà xung quanh nó có vô vàn hướng suy nghĩ, vô vàn quan điểm. Hôm nay, tôi muốn cùng các bạn thảo luận về một vấn đề cũng gây nhiều phản ứng trái chiều ở phụ huynh và chính trong lứa tuổi học sinh như chúng ta: Tình yêu tuổi học trò, nên hay không nên?

Trước hết, tôi muốn giới thiệu một cách hiểu về tình yêu tuổi học trò. Hiểu đơn giản theo đúng mặt chữ, tình yêu tuổi học trò là những tình cảm gắn bó thân thiết, rung động giữa hai học sinh. Đối với tôi, tình yêu tuổi học trò là khi giữa hai người có một rung động vượt lên trên sự quan hệ bạn bè. Hai người bạn thân thiết hơn mức bạn bè bình thường, học cùng lớp thì thường xuyên nhìn về phía nhau, nói chuyện với nhau, có thể nắm tay nhau trong lớp, tan trường cùng về chung đường, lai nhau trên xe, học khác trường thì chỉ mong tan học để đến cổng trường gặp nhau… 

Tình yêu là một phần của cuộc sống. Tình yêu giúp cho sự sống được nối dài, giúp con người gắn kết với nhau và làm cho cuộc đời trở nên hạnh phúc hơn. Nhưng tình yêu giữa những đứa trẻ còn ngồi trên ghế nhà trường lại phải đối diện với rất nhiều những ý kiến trái chiều: Nên hay không nên yêu sớm, yêu khi còn đang đi học?

Theo quan điểm của tôi, tất cả mọi sự việc trên đời đều có hai mặt, đồng thời có mặt tốt và mặt xấu, mặt lợi và mặt hại. Có chăng, trong từng trường hợp khác nhau, gắn với từng đối tượng khác nhau, kết quả đưa ra sẽ khác nhau. 

Tình yêu tuổi học trò xuất phát khi những người trong cuộc còn là những người rất trẻ, xét theo tâm sinh lý lứa tuổi thì tình cảm này biểu thị sự phát triển bình thường về mặt cảm xúc mà không ai có thể điều khiển được. Hơn nữa, những cô cậu học sinh vẫn được sống trong tháp ngà của trường học, tình cảm giữa họ vẫn trong sáng, hồn nhiên, chưa hề bị những yếu tố khác như vật chất, danh lợi, quyền lực, thậm chí điều kiện gia đình, “môn đăng hộ đối” chi phối. Vì thế, tình cảm đó còn đơn giản, không mang nặng những tính toán, không phức tạp và cần phải đắn đo nhiều như tình yêu của những người trưởng thành. Với nhiều người, mối tình khi còn ngồi trên ghế nhà trường thường là mối tình đầu, lưu giữ rất nhiều kỷ niệm trong trẻo và đáng nhớ. Đồng thời, với nhiều bạn, tình yêu trở thành một động lực to lớn để các bạn nỗ lực trong học tập, hoặc để được sóng vai cùng “người thường”, hoặc để cùng nhau thi vào một môi trường tốt hơn.

Tuy nhiên, không phải vô lý khi người lớn lo lắng cho các con nếu các con khoác trên vai áo trắng đồng phục, trở về nhà và khoe rằng “bố ơi, mẹ ơi, hôm nay con và bạn ấy tỏ tình rồi”. Với những học sinh đã bước vào ngôi trường trung học phổ thông, các phụ huynh có điều kiện để tin rằng các con đã có được nhận thức nhất định về cuộc đời, biết suy nghĩ trước khi hành động. Nhưng với nhiều bạn, tình yêu khi còn học trung học cơ sở, thậm chí học tiểu học dễ khiến người lớn lo lắng. Bởi nếu còn quá nhỏ, tình yêu - một trải nghiệm mới mẻ về mặt tình cảm, cảm xúc dễ khiến chúng ta quên đi nhiệm vụ học hành vốn nhiều gian khổ. Hơn thế nữa, khi xã hội ngày càng cởi mở, nhiều luồng văn hóa của người ngoài tự do du nhập vào Việt Nam, tình trạng các bạn trẻ yêu sớm, sinh hoạt tình dục không an toàn, gây ra hậu quả đáng tiếc đã không còn quá xa lạ trên các phương tiện truyền thông. 

Nói tóm lại, đối với tình yêu tuổi học trò, tôi quan niệm rằng đây không phải một hiện tượng quá xấu, đáng phải lên án, chỉ trích. Thiết nghĩ trong cuộc sống bất cứ một việc gì cũng có hai mặt của nó. Chúng ta chẳng nên vội phán xét rằng nên hay không nên, mà cần xem xét từng hoàn cảnh. Tình yêu tuổi học trò đem lại những điều tiêu cực hay tích cực, phụ thuộc rất nhiều vào những người trong cuộc. Bản thân chúng ta đang ở lứa tuổi học sinh, cũng cần tự vạch rõ giới hạn cho bản thân, suy nghĩ thật kỹ trước khi hành động, để dù trải nghiệm một thứ quả ngọt như tình yêu cũng sẽ không phải nếm hạt đắng về sau.

Trên đây là những suy nghĩ của cá nhân tôi đối với hiện tượng tình yêu tuổi học trò. Cảm ơn thầy cô và các bạn đã lắng nghe. Tôi rất vinh hạnh nếu được nghe thêm chia sẻ của thầy cô và các bạn xung quanh vấn đề này.