Soạn bài Thạch Sanh SGK Ngữ văn 6 tập 1 Cánh diều siêu ngắn

Soạn bài Thạch Sanh siêu ngắn Ngữ văn 6 tập 1 Cánh diều với đầy đủ lời giải tất cả các câu hỏi và bài tập phần Chuẩn bị và Đọc hiểu

Quảng cáo
Lựa chọn câu để xem lời giải nhanh hơn

Nội dung chính

Truyện ngợi ca những chiến công rực rỡ và những phẩm chất cao đẹp của người anh hùng – dũng sĩ dân gian. Thể hiện ước mơ về sự đổi đời, ước mơ đạo lí của nhân dân: cái thiện thắng ác, chính nghĩa thắng gian tà, hòa bình thắng chiến tranh,…

Chuẩn bị 1

Trả lời câu 1 (trang 19 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Phương pháp giải:

Em xem lại phần Kiến thức ngữ văn, chú ý khái niệm cổ tích để trả lời các câu hỏi liên quan đến tác phẩm này.

Lời giải chi tiết:

- Truyện kể về người anh hùng Thạch Sanh.

- Các sự việc chính:

+ Sự ra đời và lớn lên kì lạ của Thạch Sanh.

+ Gặp Lý Thông và kết nghĩa anh em.

+ Đi canh miếu và diệt chằn tinh.

+ Giết đại bàng, cứu công chúa, bị Lý Thông lấp cửa hang.

+ Hồn đại bàng và chằn tinh báo oán, Thạch Sanh bị nhốt vào ngục.

+ Tiếng đàn của Thạch Sanh giúp công chúa khỏi bị câm, vạch mặt Lý Thông và giải oan cho mình.

+ Thạch Sanh đối với 18 nước.

+ Về già, vua truyền ngôi cho Thạch Sanh.

Chuẩn bị 2

Trả lời câu 2 (trang 19 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Phương pháp giải:

Em xem lại phần Kiến thức ngữ văn, chú ý khái niệm cổ tích để trả lời các câu hỏi liên quan đến tác phẩm này.

Lời giải chi tiết:

- Truyện kể về Thạch Sanh. Thạch Sanh là nhân vật nổi bật.

- Kết thúc truyện, số phận các nhân vật:

+ Thạch Sanh: cưới công chúa, lên ngôi vua

+ Mẹ con Lý Thông: bị sét đánh chết rồi hóa kiếp thành bọ hung

Chuẩn bị 3

Trả lời câu 3 (trang 19 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Phương pháp giải:

Em xem lại phần Kiến thức ngữ văn, chú ý khái niệm cổ tích để trả lời các câu hỏi liên quan đến tác phẩm này.

Lời giải chi tiết:

- Ước mơ lớn nhất của nhân dân muốn gửi gắm trong cuộc chiến cái thiện thắng cái ác, về công bằng xã hội.

- Điều đó có liên quan tới cuộc sống ngày nay bởi cuộc sống này thiện ác phân minh, con người ta luôn hướng tới sự công bằng trong xã hội.

Chuẩn bị 4

Trả lời câu 4 (trang 19 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Phương pháp giải:

Em xem lại phần Kiến thức ngữ văn, chú ý khái niệm cổ tích để trả lời các câu hỏi liên quan đến tác phẩm này.

Lời giải chi tiết:

- Những chi tiết kì ảo::

   + Ngọc Hoàng sai thái tử xuống làm con nuôi cho hai vợ chồng già.

   + Bà vợ mang thai mấy năm mới đẻ.

   + Chằn tinh hiện nguyên hình là con trăn khổng lồ, chết để lại bộ cung tên bằng vàng.

   + Tiếng đàn của Thạch Sanh vang lên trong ngục và lúc ra với quân giặc.

   + Niêu cơm của Thạch Sanh ăn mãi không hết.

=> Tác dụng: làm cho câu chuyện sinh động, hấp dẫn và cuốn hút người đọc, người nghe và tạo nên cuộc sống tốt đẹp hơn cho nhân vật.

Đọc hiểu 1

Trả lời câu 1 (trang 19 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Phương pháp giải:

Em đọc kĩ phần (1), xem Thạch Sanh xuất thân từ đâu.

Lời giải chi tiết:

Thạch Sanh là thái tử, con trời hạ phàm đầu thai xuống gia đình nọ.

Đọc hiểu 2

Trả lời câu 2 (trang 20 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Phương pháp giải:

Đọc kĩ đoạn (2) và xem Thạch Sanh đã cư xử thế nào với mọi người và với các sự việc xung quanh.

Lời giải chi tiết:

- Tính cách: Thật thà, ngay thẳng, dũng cảm, xả thân muốn giúp đỡ người khác khi người ấy gặp khó khăn.

- Từ được lặp lại 2 lần trong phần này: Thật thà.

+ Thạch Sanh thật thà nhận lời đi ngay

+ Thạch Sanh thật thà tin ngay.

Đọc hiểu 3

Trả lời câu 3 (trang 21 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Phương pháp giải:

Đọc kĩ đoạn văn (3), liệt kê những hành động dũng cảm của Thạch Sanh.

Lời giải chi tiết:

Các chi tiết thể hiện sự dũng cảm của Thạch Sanh:

- Trông thấy đại bàng quắp theo một cô gái bay qua, Thạch Sanh không ngần ngại liền dùng cung tên vàng bắn. Chàng theo vết máu truy tìm chỗ nó ở.

- Chàng xung phong xin xuống hang cứu công chúa, bắn mù hai mắt, vung búa chặt đứt vuốt sắc, bổ vỡ đôi đầu con quái vật.

- Cứu con trai vua Thủy Tề

Đọc hiểu 4

Trả lời câu 4 (trang 21 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Phương pháp giải:

Với bản tính mưu mô, xảo quyệt của Lý Thông, em thử dự đoán xem hắn sẽ làm điều xấu hay điều tốt.

Lời giải chi tiết:

Em dự đoán Lý Thông sẽ giết Thạch Sanh nhằm cướp công về mình.

Đọc hiểu 5

Trả lời câu 5 (trang 22 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Phương pháp giải:

Chú ý tính cách Thạch Sanh và các chi tiết ở phần này.

Lời giải chi tiết:

Khi xin cây đàn, Thạch Sanh không hề biết đó là cây đàn thần.

Đọc hiểu 6

Trả lời câu 6 (trang 22 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Phương pháp giải:

Chú ý phần kết đoạn và trả lời câu này.

Lời giải chi tiết:

- Sau tất cả mọi chuyện, Thạch Sanh không giết họ và cho chúng về quê làm ăn

- Kết cục của mẹ con Lý Thông: Đi nửa đường thì bị sét đánh chết rồi hóa thành bọ hung

Đọc hiểu 7

Trả lời câu 7 (trang 23 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Phương pháp giải:

Chú ý phần kết đoạn, xét xem hành động của Thạch Sanh khi đối phó với quân giặc.

Lời giải chi tiết:

Điều Thạch Sanh làm khi đứng trước quân giặc:

- Cầm đàn ra đánh trước quân giặc, khiến cho binh sĩ các nước bủn rủn tay chân, không còn nghĩ tới chuyện đánh nhau nữa.

- Thiết đãi họ bằng niêu cơm thần và hứa trọng thưởng cho ai ăn hết nhưng không một ai làm được

CH cuối bài 1

Trả lời câu 1 (trang 23 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Phương pháp giải:

Xét các kiểu nhân vật đã nêu trên và chọn lựa chọn chính xác.

Lời giải chi tiết:

Thạch Sanh thuộc kiểu nhân vật dũng sĩ.

CH cuối bài 2

Trả lời câu 2 (trang 23 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Phương pháp giải:

Đọc lại toàn văn bản và chọn các sự kiện chính.

Lời giải chi tiết:

Sự kiện chính:

(1) Sự ra đời, lai lịch của Thạch Sanh.

(2) Thạch Sanh được thiên thần dạy võ nghệ.

(3) Thạch Sanh kết nghĩa với Lý Thông.

(4) Thạch Sanh diệt chằn tinh, bị Lý Thông cướp công.

(5) Thạch Sanh diệt đại bàng, cứu công chúa, lại bị cướp công.

(6) Thạch Sanh cứu thái tử, được tặng đàn thần, bị vu oan phải vào ngục.

(7) Thạch Sanh được giải oan.

(8) Tiếng đàn và niêu cơm của Thạch Sanh khiến 18 nước chư hầu xin thua

- Em thích nhất sự kiện: tiếng đàn và niêu cơm của Thạch Sanh khiến 18 nước chư hầu xin thua.

CH cuối bài 3

Trả lời câu 3 (trang 23 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Phương pháp giải:

Đã đọc xong văn bản, giờ em có thể đưa ra nhận xét về nhân vật và tìm chi tiết chứng minh.

Lời giải chi tiết:

- Thạch Sanh là người nhân hậu, độ lượng, trong sáng vô cùng. Chàng luôn tin người, sẵn sàng giúp đỡ người bị hại, không bao giờ nghĩ tới việc người đền ơn.

-  Các chi tiết khẳng định nhận xét ấy:

+ Thạch Sanh dù biết được bộ mặt thật của mẹ con nhà Lý Thông nhưng vẫn thả họ về quê.

+ Thạch Sanh cứu công chúa, cứu Thái tử mà không mong được đền ơn.

+ Thạch Sanh tìm biện pháp hòa bình để giải quyết vấn đề căng thẳng với các nước chư hầu.

CH cuối bài 4

Trả lời câu 4 (trang 23 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Phương pháp giải:

Đọc kĩ toàn văn bản và liệt kê các chi tiết kì ảo, hoang đường từ đó nêu tác dụng của chúng với việc xây dựng nhân vật.

Lời giải chi tiết:

- Các chi tiết kì ảo và ý nghĩa của chúng:

+ Thạch Sanh là thái tử do Ngọc Hoàng phái xuống đầu thai làm con vợ chồng nhà nọ. Bà mẹ mang thai mấy năm mới đẻ.

+ Được thiên thần dạy đủ các môn võ nghệ, mọi phép thần thông.

+ Cậu giết chằn tinh và đại bàng.

=> Khẳng định nguồn gốc cao quý, tài năng phi thường của Thạch Sanh.

+ Cứu con trai vua Thủy Tề và được mời xuống chơi Thủy Cung.

=> Người hiền sẽ gặp lành.

+ Hồn chằn tinh và đại bàng tìm cách vu oan cho Thạch Sanh.

=> Sức sống dai dẳng của cái ác.

+ Niêu cơm thần ăn mãi không hết.

=> Ước mơ về cuộc sống no đủ của nhân dân lao động.

+ Cây đàn thần làm cho Thạch Sanh giải oan, nó còn làm cho đất nước hòa bình.

- Tác dụng: tăng sức hấp dẫn cho truyện thể hiện quan niệm của người dân lao động về công lí và mơ ước ở đời đồng thời xây dựng một nhân vật Thạch Sanh lí tưởng, trượng nghĩa và có tấm lòng bao dung độ lượng.

CH cuối bài 5

Trả lời câu 5 (trang 23 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Phương pháp giải:

Suy nghĩ về cách kết thúc này, xét xem nhân dân muốn gửi gắm điều gì.

Lời giải chi tiết:

Các chi tiết kết thúc truyện thể hiện ước mơ của nhân dân ta về công lí, người hiền gặp lành, ác giả ác báo, phê phán những kẻ vong ân bội nghĩa.

CH cuối bài 6

Trả lời câu 6 (trang 24 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Đoạn thơ sau đã nhấn mạnh thêm ý nghĩa nào của truyện Thạch Sanh?

Đàn kêu: Ai chém chằn tinh

Cho mày vinh hiển dự mình quyền sang?

Đàn kêu: Ai chém xà vương

Đem nàng công chúa triều đường về đây?

Đàn kêu: Hỡi Lý Thông mày

Cớ sao phụ nghĩa lại rày vong ân?

Đàn kêu: Sao ở bất nhân

Biết ăn quả lại quên ân người trồng?

(Truyện thơ Nôm Thạch Sanh)

Phương pháp giải:

Đọc kĩ đoạn thơ và xét xem đoạn thơ ấy nói về phẩm chất nào của nhân vật.

Lời giải chi tiết:

Ý nghĩa:

Nhân danh công lí, tiếng đàn ấy đã thay lời nạn nhân oan uổng nói to lên, vang lên tất cả sự thật, bênh vực người có công, tố cáo kẻ gian xảo, cướp công, gây tội ác, bất nghĩa, bất nhân. Âm thanh, nhịp phách của tiếng đàn rắn rỏi, mạnh mẽ, dứt khoát,… như tiếng vị quan toà phân xử rạch ròi, như lưỡi rìu, mũi tên chàng dũng sĩ nhằm giữa mặt kẻ quyền cao chức lớn, nhưng chúng là thủ phạm gieo đau khổ cho người dân lương thiện. Tiếng đàn của Thạch Sanh vang lên giữa thanh thiên bạch nhật, nói rõ tất cả mọi lẽ đời ân oán, nghĩa tình, vọng từ ngục tối, vọng khắp kính thành.

Loigiaihay.com

Bài đọc >> Xem chi tiết: Văn bản Thạch Sanh
+

THẠCH SANH

Ngày xưa, ở quận Cao Bình có hai vợ chồng tuổi già mà chưa có con. Tuy nhà nghèo, hằng ngày phải lên rừng chặt củi về đổi lấy gạo nuôi thân, họ vẫn thường giúp mọi người. Thấy họ tốt bụng, Ngọc Hoàng bèn sai thái tử xuống đầu thai làm con. Từ đó, người vợ có mang, nhưng đã qua mấy năm mà không sinh nở. Rồi người chồng lâm bệnh, chết. Mãi về sau người vợ mới sinh được một cậu con trai.

Khi cậu bé vừa khôn lớn thì mẹ chết. Cậu sống lủi thủi trong túp lều cũ dựng dưới gốc đa, cả gia tài chỉ có một lưỡi búa của cha để lại. Người ta gọi cậu là Thạch Sanh. Năm Thạch Sanh bắt đầu biết dùng búa, Ngọc Hoàng sai thiên thần xuống dạy cho đủ các môn võ nghệ và mọi phép thần thông.

Một hôm, có người hàng rượu tên là Lý Thông đi qua đó. Thấy Thạch Sanh gánh về một gánh củi lớn, hắn nghĩ bụng: “Người này khỏe như voi. Nó về ở cùng thì lợi biết bao nhiêu”. Lý Thông lân la gợi chuyện, rồi gạ cùng Thạch Sanh kết nghĩa anh em. Sớm mồ côi cha mẹ, tứ cố vô thân, nay có người săn sóc đến mình, Thạch Sanh cảm động, vui vẻ nhận lời. Chàng từ giã gốc đa, đến sống chung với mẹ con Lý Thông.

Bấy giờ, trong vùng có con chằn tinh có nhiều phép lạ, thường ăn thịt người. Quan quân đã nhiều lần đến bổ vây định diệt trừ nhưng không thể làm gì. Dân phải lập cho nó miếu thờ, hằng năm nộp một mạng người cho chằn tinh ăn thịt để nó đỡ phá phách.

Năm ấy, đến lượt Lý Thông nộp mình. Mẹ con hắn nghĩ kế lừa Thạch Sanh chết thay. Chiều hôm đó, chờ Thạch Sanh kiếm củi về, Lý Thông dọn một mâm rượu thịt ê hề mời ăn, rồi bảo:

- Đêm nay, đến phiên anh canh miếu thờ, ngặt vì dở cất mẻ rượu, em chịu khó thay anh, đến sáng thì về.

Thạch Sanh thật thà nhận lời đi ngay.

Nửa đêm, Thạch Sanh đang lim dim mắt thì chằn tinh sau miếu hiện ra, nhe nanh, giơ vuốt định vồ lấy chàng. Thạch Sanh với lấy búa đánh lại. Chằn tinh hóa phép, thoắt biến thoắt hiện. Thạch Sanh không nao núng, dùng nhiều võ thuật đánh con quái vật. Chỉ một lúc, lưỡi búa của chàng đã xẻ xác nó làm hai. Chằn tinh hiện nguyên hình thành một con trăn khổng lồ, nó chết để lại bên mình bộ cung tên bằng vàng. Thạch Sanh chặt đầu quái vật và nhặt bộ cung tên xách về. Mẹ con Lý Thông đang ngủ, bỗng nghe tiếng gọi cửa. Ngỡ là hồn oan của Thạch Sanh hiện về, mẹ con hắn hoảng sợ, van lạy rối rít. Khi Thạch Sanh vào nhà kể cho nghe chuyện giết chằn tinh chúng mới hoàn hồn. Nhưng Lý Thông bỗng nảy ra kế khác. Hắn nói:

- Con trăn ấy là của vua nuôi đã lâu. Nay em giết nó, tất không khỏi bị tội chết. Thôi, bây giờ nhân trời chưa sáng, em hãy trốn ngay đi. Có chuyện gì để anh ở nhà lo liệu.

Thạch Sanh lại thật thà tin ngay. Chàng vội vã từ giã mẹ con Lý Thông, trở về túp lều cũ dưới gốc đa, kiếm củi nuôi thân. Còn Lý Thông hí hửng đem đầu con yêu quái vào kinh đô nộp cho nhà vua. Hắn được vua khen, phong làm Quận công.

Vua có cô công chúa vừa đến tuổi lấy chồng, hoàng tử nhiều nước sai sứ đến hỏi công chúa làm vợ, nhưng không ai vừa ý nàng. Nhà vua phải mở hội lớn cho hoàng từ các nước và con trai trong thiên hạ tới dự, để công chúa trên lầu cao ném quả cầu may: hễ quả cầu rơi trúng người nào, công chúa sẽ lấy người ấy làm chồng. Khi công chúa sắp sửa ném quả cầu, bỗng nàng bị một con đại bàng không lồ quắp đi. Đại bàng bay qua túp lều của Thạch Sanh. Trông thấy nó, Thạch Sanh liền dùng cung tên vàng bắn theo. Mũi tên trúng vào cánh đại bàng. Nó bị thương nhưng gắng sức bay về hang trong lũng sâu. Thạch Sanh lần theo vết máu, tìm được chỗ nó ở.

Từ ngày công chúa bị mất tích, nhà vua vô cùng đau đớn. Vua sai Lý Thông đi tìm, hứa sẽ gả công chúa và truyền ngôi cho. Vừa mừng vừa sợ, Lý Thông không biết làm thế nào. Cuối cùng, hắn truyền cho dân mở hội hát xướng mười ngày để nghe ngóng. Tám, chún ngày trôi qua, hắn vẫn chẳng biết tin gì. Đến ngày thứ mười, hắn bỗng gặp Thạch Sanh đi xem hội. Nghe Lý Thông nói việc tìm công chúa, Thạch Sanh thật thà kể chuyện đã bắn đại bàng bị thương và biết hang ổ của đại bàng. Lý Thông mừng rỡ, liền nhờ chàng dẫn đường đến hang quái vật.

Đến nơi, Thạch Sanh xin xuống hang cứu công chúa. Quân sĩ lấy dây dài buộc vào lưng chàng rồi dòng xuống hang.

Đại bàng nguyên là một con yêu tinh ở trên núi, có nhiều lạ. Tuy bị thương nặng nhưng khi thấy Thạch Sanh, nó vùng dậy, vung cánh, chĩa vuốt lao đến.

Thạch Sanh dùng cung tên vàng bắn mù hai mắt, vung búa chặt đứt vuốt sắc, bổ vỡ đôi đầu con quái vật. Rồi chàng lấy dây buộc vào người công chúa, ra hiệu cho quân Lý Thông kéo lên. Chàng đang chờ dây dòng xuống, không ngờ sau khi đưa được công chúa lên, Lý Thông liền ra lệnh cho quân sĩ vần những tảng đá lớn lấp kín cửa hang lại.

Biết Lý Thông hại mình, Thạch Sanh cố tìm lối lên. Đến cuối hang, chàng thấy một chàng trai khôi ngô tuấn tú bị nhốt trong vũi sắt; đó chính là thái tử, con vua Thủy Tề. Thạch Sanh dùng cung vàng bắn tan cũi sắt, cứu thái tử ra. Thái tử thoát nạn, hết lời cảm tạ chàng, mời chàng xuống chơi thủy cung. Vua Thủy Tề sung sướng được gặp lại con, đãi Thạch Sanh rất hậu. Khi chàng về, vua biếu nhiều vàng ngọc nhưng Thạch Sanh không nhận, chỉ xin một cây đàn. Chàng lại trở về gốc đa.

Hồn chằn tinh và đại bàng lang thang, một hôm gặp nhau bàn cách báo thù Thạch Sanh. Chúng vào nhà kho của nhà vua ăn trộm của cải mang tới giấu vào gốc đa để vu vạ cho Thạch Sanh. Thạch Sanh bị bắt hạ ngục.

Lại nói nàng công chúa bất hạnh, từ khi được cứu thoát về cung thì bị câm. Suốt ngày, nàng chẳng nói, chẳng cười, mặt buồn rười rượi. Vua đành hoãn việc cưới xin, sai Lý Thông mời thầy thuốc về chữa. Bao nhiêu thầy thuốc giỏi được mời đến nhưng không ai chữa cho công chúa khỏi được.

Một hôm, Thạch Sanh ngồi trong ngục tối, đem đàn của vua Thủy Tề cho ra gảy. Tiếng đàn vẳng đến hoàng cung, lọt vào tai công chúa. Vừa nghe tiếng đàn, công chúa bỗng cười nói vui vẻ. Nàng xin vua cha cho gọi người đánh đàn vào cung.

Nhà vua lấy làm lạ, cho gọi Thạch Sanh đến. Trước mặt mọi người, chàng kể hết đầu đuôi câu chuyện của mình, từ chuyện kết bạn với Lý Thông đến chuyện chém chằn tinh, giết đại bàng, cứu công chúa, bị Lý Thông lấp cửa hang và cuối cùng bị bắt oan vào ngục thất. Mọi người bấy giờ mới hiểu ra mọi sự. Vua sai bắt giam hai mẹ con Lý Thông, lại giao cho Thạch Sanh xét xử. Chàng không giết mà cho chúng về quê làm ăn. Nhưng về đến nửa đường thì chúng bị sét đánh chết, rồi bị hóa kiếp thành bọ hung.

Nhà vua gả công chúa cho Thạch Sanh. Lễ cưới của họ tưng bừng nhất kinh kì, chưa bao giờ và chưa ở đâu có lễ cưới tưng bừng như thế. Thấy vậy, hoàng tử các nước chư hầu trước kia bị công chúa từ hôn lấy làm tức giận, họ hội binh lính cả mười tám nước kéo sang đánh. Thạch Sanh xin nhà vua đừng động binh. Chàng một mình cầm cây đàn ra trước quân giặc. Tiếng đàn của chàng vừa cất lên thì binh sĩ mười tám nước bủn rủn tay chân, không còn nghĩ gì đến chuyện đánh nhau nữa. Cuối cùng các hoàng tử phải cởi giáp xin hàng. Thạch Sanh dọn một bữa cơm thết đãi những kẻ thua trận. Cả mấy vạn tướng lĩnh, quân sĩ thấy Thạch Sanh chỉ cho dọn ra vẻn vẹn một niêu cơm tí xíu, bĩu môi, không muốn cầm đũa. Biết ý, Thạch Sanh đố họ ăn hết được niêu cảm và hứa sẽ trọng thưởng cho những ai ăn hết. Quân sĩ mười tám nước ăn mãi, ăn mãi nhưng niêu cơm bé xíu cứ ăn hết lại đầy. Chúng cúi đầu lạy tạ vợ chồng Thạch Sanh rồi kéo nhau về nước.

Về sau, vua không có con trai, đã nhường ngôi cho Thạch Sanh.

- Thu gọn

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close