Soạn bài Tin học có phải là khoa học? SGK Ngữ văn 12 tập 2 Cánh diềuTìm hiểu thông tin về tác giả Phan Đình Diệu Tìm đọc và ghi chép lại những thông tin cơ bản, ngắn gọn về tin học. Hãy cho biết nguồn thông tin mà em đã truy xuất. Quảng cáo
Video hướng dẫn giải Nội dung chính
Chuẩn bị 1 Trả lời Câu hỏi 1 Chuẩn bị trang 97 SGK Văn 12 Cánh diều Tìm hiểu thông tin về tác giả Phan Đình Diệu Phương pháp giải: Tìm kiếm và chọn lọc những thông tin phù hợp nhất qua sách vở để đưa vào bài Lời giải chi tiết: Cách 1 - Phan Đình Diệu (1936-2018) là giáo sư, nhà toán học, nhà khoa học máy tính của Việt Nam. - Ông lớn lên tại huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh - Ông là một trong những người được ghi nhận là có công đầu trong kế hoạch đào tạo và phát triển ngành tin học tại Việt Nam. - Ông là chuyên gia trong các lĩnh vực: toán học kiến thiết, lôgíc toán, lý thuyết thuật toán, ôtômat và ngôn ngữ hình thức, lý thuyết mật mã và an toàn thông tin. - Tác phẩm: + “Nghĩ suy cùng đất nước” - Tuyển tập các bài viết của Phan Đình Diệu. + Phan Đình Diệu. Lý thuyết ôtômát và thuật toán. Nhà xuất bản Đại học và trung học chuyên nghiệp, Hà Nội, 1977, 407tr + Phan Đình Diệu. Tổng quan về công nghệ thông tin, Hà Nội, 1998. + Phan Đình Diệu. Some questions in constructive functional analysis. Proceedings of the Steklov Institute of Mathematics, No. 114 (1970). Translated from the Russian by J. M. Danskin.American Mathematical Society, Providence, R.I., 1974. iv+228 pp. - Ông cũng là tác giả của khoảng 30 bài báo được thống kê (chưa đầy đủ) bởi MathSciNet của Hội Toán học Hoa Kỳ.
Xem thêm
Cách 2
- Tác giả Phan Đình Diệu: + GS Phan Đình Diệu sinh ngày 12/6/1936 tại xã Trung Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh trong một gia đình có truyền thống hiếu học. + Ông là giáo sư, nhà toán học, nhà khoa học máy tính của Việt Nam. Ông là một trong những người được ghi nhận là có công đầu trong kế hoạch đào tạo và phát triển ngành tin học tại Việt Nam + Năm 1962, ông được cử đi Liên Xô làm nghiên cứu sinh tại khoa Toán học Tính toán và Điều khiển học. Ông theo đuổi nghiên cứu về Logic toán và Giải tích hàm, cũng như việc xây dựng một nền móng vững chắc của Toán học. + GS Phan Đình Diệu luôn đau đáu nghĩ về nền tin học nước nhà vì vậy mà ông luôn tìm tòi chiến lược sâu sắc về con đường phát triển ngành công nghệ thông tin.
Xem thêm
Cách 2
Chuẩn bị 2 Trả lời Câu hỏi 2 Chuẩn bị trang 97 SGK Văn 12 Cánh diều Tìm đọc và ghi chép lại những thông tin cơ bản, ngắn gọn về tin học. Hãy cho biết nguồn thông tin mà em đã truy xuất. Phương pháp giải: Vận dụng sự hiểu biết và những thông tin tìm được để trả lời câu hỏi. Lời giải chi tiết: Cách 1 + Tin học hay khoa học thông tin (gọi tắt là tin) (tiếng Anh: informatics, tiếng Pháp: informatique) là một ngành khoa học chuyên nghiên cứu quá trình tự động hóa việc tổ chức, lưu trữ, xử lý và truyền dẫn thông tin của một hệ thống máy tính cụ thể hoặc trừu tượng (ảo). + Tin học xem xét sự tương tác giữa con người và thông tin bên cạnh việc xây dựng giao diện, tổ chức, công nghệ và hệ thống. + Tin học có bề rộng lớn và bao gồm nhiều chuyên ngành, bao gồm các ngành khoa học máy tính, hệ thống thông tin, công nghệ thông tin và thống kê. + Kể từ khi máy tính ra đời, các cá nhân và tổ chức ngày càng xử lý thông tin kỹ thuật số. Điều này đã dẫn đến việc nghiên cứu về tin học với các khía cạnh tính toán, toán học, sinh học, nhận thức và xã hội, bao gồm cả nghiên cứu về tác động xã hội của công nghệ thông tin. 🡪 Nguồn trích dẫn: https://vi.wikipedia.org/wiki/Tin_h%E1%BB%8Dc
Xem thêm
Cách 2
- Những thông tin cơ bản, ngắn gọn về Tin học: + Khái niệm: Tin học là một ngành khoa học chuyên nghiên cứu quá trình tự động hóa việc tổ chức, lưu trữ và xử lý thông tin của một hệ thống máy tính cụ thể hoặc trừu tượng (ảo). + Một số phân nhánh quan trọng: Công nghệ thông tin, Hệ thống thông tin , Khoa học máy tính , Kỹ thuật máy tính , Kỹ nghệ phần mềm, Mạng máy tính, Tin học kinh tế,... + Vai trò: góp phần phát triển kinh tế và nâng cao dân trí; thúc đẩy khoa học phát triển; tạo nên nhiefu nhận thức mới về cách tổ chức các hoạt động; góp phần phát triển kinh tế và giúp nâng cao dân trí - Nguồn trích dẫn: Wordpress.com; Hoc24
Xem thêm
Cách 2
Trong khi đọc 1 Trả lời Câu hỏi 1 Trong khi đọc trang 97 SGK Văn 12 Cánh diều Tìm câu văn nêu quan điểm của tác giả về ngành Tin học trong phần 1. Phương pháp giải: Đọc kĩ văn bản Lời giải chi tiết: Cách 1 “Trải qua mấy thập niên phát triển, cùng với những tiến bộ cực kì nhanh chóng của công nghệ máy tính và truyền thông, ngành Tin học đã qua bao lần tiến hóa, thay đổi và bổ sung nhiều nội dung mới để trở thành một ngành khoa học thực sự phong phú và đang được tiếp tục phát triển mạnh như hiện nay”
Xem thêm
Cách 2
“ngành Tin học đã qua bao lần tiến hóa, thay đổi và bổ sung nhiều nội dung mới để trở thành một ngành khoa học thực sự phong phú và đang được tiếp tục phát triển mạnh như hiện nay”
Xem thêm
Cách 2
Trong khi đọc 2 Trả lời Câu hỏi 2 Trong khi đọc trang 98 SGK Văn 12 Cánh diều Theo tác giả, ngành Tin học đã được gọi bằng những cái tên nào? Phương pháp giải: Đọc kĩ văn bản Lời giải chi tiết: Cách 1 Theo tác giả, ngành Tin học đã được gọi bằng những cái tên: Khoa học máy tính, Khoa học tính toán, Tin học, Khoa học thông tin, Khoa học và Công nghệ thông tin, Công nghệ thông tin.
Xem thêm
Cách 2
Ngành Tin học đã được gọi bằng những cái tên: Khoa học máy tính, Khoa học tính toán, Khoa học thông tin, Khoa học và Công nghệ thông tin, Công nghệ thông tin.
Xem thêm
Cách 2
Trong khi đọc 3 Trả lời Câu hỏi 3 Trong khi đọc trang 98 SGK Văn 12 Cánh diều Các dữ liệu thông tin ở phần 3 được sắp xếp theo cách nào? Phương pháp giải: Đọc kĩ phần 3 văn bản Lời giải chi tiết: Cách 1 Các thông tin được sắp xếp theo một trật tự nhất định về các giai đoạn thời gian để cho ra đời máy tính điện tử như hiện nay.
Xem thêm
Cách 2
Các dữ liệu thông tin ở phần 3 được sắp xếp theo trật tự thời gian của quá trình phát triển và biến đổi của ngành Tin học.
Xem thêm
Cách 2
Trong khi đọc 4 Trả lời Câu hỏi 4 Trong khi đọc trang 99 SGK Văn 12 Cánh diều Thông tin chính của phần 4 là gì? Phương pháp giải: Đọc kĩ phần 4 Lời giải chi tiết: Cách 1 Tin học có những đóng góp gì mới vào nhận thức của con người về thế giới.
Xem thêm
Cách 2
Thông tin chính của phần 4 nói về sự đóng góp của Tin học vào nhận thức của con người về thế giới.
Xem thêm
Cách 2
Trong khi đọc 5 Trả lời Câu hỏi 5 Trong khi đọc trang 100 SGK Văn 12 Cánh diều Những câu văn nào ở phần này nêu lên thái độ, quan điểm của người viết về ngành Tin học. Phương pháp giải: Đọc kĩ văn bản Lời giải chi tiết: Cách 1 “ Tin học có thể cho ta những giải pháp rất hữu hiệu. Như vậy, cái mới mà Tin học đóng góp vào sự nhận thức khoa học là khả năng mở rộng tầm nhìn và sức mạnh của các phương pháp lí thuyết và thực nghiệm vào những địa hạt phức tạp, không chỉ bằng năng lực xử lí thông tin to lớn của máy tính mà còn cả bằng những quan niệm và phương pháp mới như mô phỏng, xây dựng các mô hình xử lý thông tin (khác với các mô hình toán học hoặc mô hình vật lí), hiển thị để trợ giúp tư duy hình ảnh. Nhiều kết quả mới và đặc sắc trong nhiều lĩnh vực khoa học đã được phát hiện bằng phương pháp mới nói trên của Tin học.”
Xem thêm
Cách 2
- “Tin học mang đến một phương pháp mới , tăng thêm sức mạnh cho các phương pháp vốn có của khoa học” - “cái mới mà Tin học đóng góp vào sự nhận thức khoa học là khả năng mở rộng tầm nhìn và sức mạnh của các phương pháp lí thuyết và thực nghiệm vào những địa hạt phức tạp” - "Nhiều kết quả mới và đặc sắc trong nhiều lĩnh vực khoa học đã được phát hiện bằng phương pháp mới nói trên của Tin học"
Xem thêm
Cách 2
Trong khi đọc 6 Trả lời Câu hỏi 6 Trong khi đọc trang 100 SGK Văn 12 Cánh diều Chức năng của phần 5 trong văn bản? Phương pháp giải: Đọc kĩ văn bản Lời giải chi tiết: Cách 1 Tổng kết, khái quát lại ngắn gọn nội dung về Tin học đã được nêu từ các phần trước.
Xem thêm
Cách 2
Kết luận, khái quát lại vai trò của Tin học với cuộc sống hiện tại ngày nay và trong tương lai.
Xem thêm
Cách 2
Sau khi đọc 1 Trả lời Câu hỏi 1 Sau khi đọc trang 101 SGK Văn 12 Cánh diều Tóm tắt nội dung của văn bản Tin học có phải là khoa học? Phương pháp giải: Đọc kĩ văn bản Rút ra những ý chính Lời giải chi tiết: Cách 1 Tin học là một ngành khoa học. Trải qua bao lần tiến hóa, thay đổi và bổ sung nhiều nội dung mới thì đến nay, Tin học đã trở thành một ngành khoa học thật sự phong phú và đang tiếp tục phát triển mạnh mẽ, cập nhật những xu hướng mới cho người dùng. Gắn liền với sự phát triển theo từng giai đoạn của Tin học đó là sự thay đổi về những cái tên nhưng chung quy lại tất cả thì những cái tên đó đều thể hiện lên những ảnh hưởng và ứng dụng tin học vào trong cuộc sống của con người. Cái mới mà Tin học mang đến là một phương pháp mới, tăng thêm sức mạnh cho các phương pháp vốn có của khoa học là nghiên cứu lí thuyết và nghiên cứu thực nghiệm. Tin học tuy còn trẻ, chưa định hình rõ nhưng tràn đầy sức sống và hứa hẹn sẽ tiếp tục đóng góp cho con người nhiều ý tưởng mới, quan niệm mới, phương pháp mới trong tương lai tại một thế giới và cuộc sống mà ở đó đầy những phức tạp và bí ẩn.
Xem thêm
Cách 2
Tin học được khởi đầu từ khoa học máy tính nhưng nó đã có sự tiến bộ và trở thành một ngành khoa học phong phú và đang tiếp tục phát triển. Vì vậy mà ngành Tin học mang theo rất nhiều tên gọi trong từng giai đoạn khác nhau. Tiếp theo đó, tác giả chỉ ra quá trình phát triển của Tin học và cho ra đời thành tựu to lớn – Máy tính điện tử, phát triển công nghệ viễn thông,…Qua đó, ta thấy Tin học đang tác động lớn đến mọi mặt kinh tế, xã hội và cả nhận thức của con người về thế giới. Tin học tuy là ngành khoa học trẻ nhưng mang nhiều hứa hẹn đóng góp cho con người để nhận thức rõ hơn về cuộc sống đầy phức tạp và bí ẩn.
Xem thêm
Cách 2
Sau khi đọc 2 Trả lời Câu hỏi 2 Sau khi đọc trang 101 SGK Văn 12 Cánh diều Cách đặt nhan đề như vậy có tác dụng gì? Tác giả đã trả lời câu hỏi đặt ra ở nhan đề của văn bản như thế nào? Phương pháp giải: Đọc kĩ văn bản Lời giải chi tiết: Cách 1 - Để trả lời câu hỏi đặt ra ở nhan đề văn bản, tác giả đã: đưa ra các dẫn chứng để chứng minh Tin học là một ngành khoa học thực thụ - Cách đặt nhan đề như vậy có tác dụng: + Gây chú ý và thu hút người đọc + Hình thức nhan đề là 1 câu hỏi nhằm tạo cho người đọc cảm giác tò mò và phải đọc văn bản để hiểu được lý do và tìm ra câu trả lời cho bản thân mình về câu hỏi Tin học có phải là khoa học không? + Nhan đề phù hợp với những giải thích và lý giải của tác giả về vấn đề này.
Xem thêm
Cách 2
- Nhan đề: Tin học có phải là khoa học? - Tác dụng: Sử dụng câu hỏi nhằm gây ấn tượng mạnh, xoáy sâu vào tâm trí người đọc, thu hút độc giả tìm hiểu về văn bản để trả lời cho câu hỏi đó. - Tác giả đã trả lời câu hỏi đặt ra ở nhan đề thông qua việc chứng minh Tin học là một ngành khoa học thực thụ “Tin học được khởi đầu từ khoa học máy tính nhưng nó đã có sự tiến bộ và trở thành một ngành khoa học phong phú và đang tiếp tục phát triển.” Tin học đưa lại nhiều lợi ích, tác động đến mọi mặt kinh tế, xã hội , đặc biệt là đóng góp vào nhận thức của con người về thế giới.
Xem thêm
Cách 2
Sau khi đọc 3 Trả lời Câu hỏi 3 Sau khi đọc trang 101 SGK Văn 12 Cánh diều Trong văn bản, tác giả đã kết hợp sử dụng những phương thức biểu đạt và cách trình bày thông tin nào? Tác dụng của việc kết hợp đó là gì? Phương pháp giải: Nhớ lại kiến thức về phương thức biểu đạt Lời giải chi tiết: Cách 1 + Các phương thức biểu đạt được tác giả sử dụng: Thuyết minh, tự sự và nghị luận + Cách trình bài thông tin mạch lạc, rõ ràng và cụ thể. Các thông tin đều được chọn lọc và phù hợp với chủ đề của văn bản. + Tác dụng: Việc kết hợp những phương thức biểu đạt và cách trình bày thông tin giúp tăng cường sự hiểu biết và tương tác giữa người đọc và thông tin được trình bày. Bằng việc trình bày thông tin rõ ràng, logic, người đọc có thể dễ dàng tiếp cận thông tin một cách linh hoạt, hiệu quả hơn, dễ dàng tiếp thu và ghi nhớ nội dung.
Xem thêm
Cách 2
- Các phương thức biểu đạt: Nghị luận và thuyết minh - Tác dụng: Sự kết hợp hai phương thức nghị luận và thuyết minh giúp việc triển khai, trình bày các luận điểm, luận cứ trở nên cụ thể rõ ràng và sống động hơn. Tăng hiệu quả biểu đạt và sức thuyết phục cho văn bản. - Cách trình bày thông tin: Rõ ràng, mạch lạc với các nội dung chính được ghi ra rõ ràng. Hệ thống dẫn chứng cụ thể, giúp người đọc dễ dàng nắm được thông tin mà văn bản muốn truyền đạt.
Xem thêm
Cách 2
Sau khi đọc 4 Trả lời Câu hỏi 4 Sau khi đọc trang 101 SGK Văn 12 Cánh diều Tác giả thể hiện thái độ, quan điểm như thế nào đối với ngành Tin học? Bằng những hiểu biết của em về ngành Tin học, hãy cho biết thái độ, quan điểm ấy có hợp lí không? Lý giải cụ thể? Phương pháp giải: Đọc kĩ văn bản Lời giải chi tiết: Cách 1 + Tác giả của đoạn văn này thể hiện quan điểm tích cực về tác động của ngành tin học đối với việc chuyển biến kinh tế và xã hội hiện nay. Quan niệm của tác giả có thể được coi là hợp lý với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin, mà ngành tin học đang đóng vai trò quan trọng trong đó. + Ngành tin học không chỉ giúp con người tiếp cận nhiều thông tin và kiến thức mới một cách nhanh chóng và thuận tiện, mà còn tạo ra nền tảng để phát triển những ý tưởng và giải pháp sáng tạo cho các vấn đề phức tạp trong xã hội. Với sự phát triển của trí tuệ nhân tạo và công nghệ big data, ngành tin học đang dẫn đầu trong việc định hình tương lai thông minh và tiên tiến hơn cho con người. + Do đó, có thể nói rằng quan niệm của tác giả về ngành tin học là hợp lý, vì ngành này đang không ngừng phát triển và mang lại nhiều cơ hội mới, giúp con người nhận thức và hành động một cách thông minh hơn trong một thế giới ngày càng phức tạp và đa dạng.
Xem thêm
Cách 2
- Ông cho rằng Tin học “trở thành một ngành khoa học phong phú và đang tiếp tục phát triển.” Đối với ông, Tin học có một vai trò to lớn đối với con người “Tin học đang tác động lớn đến mọi mặt kinh tế, xã hội và cả nhận thức của con người về thế giới”và đây là một ngành sẽ mang đến nhiều hứa hẹn trong việc khám phá thế giới. - Đối với em, quan điểm của ông là hoàn toàn đúng đắn. Đặc biệt trong thời đại công nghệ số như hiện nay, Tin học góp phần phát triển kinh tế và nâng cao dân trí, thúc đẩy khoa học phát triển. Ngành Tin học ngày một được trọng dụng và giữ vị trí to lớn, tác động trực tiếp và sâu sắc đến con người.
Xem thêm
Cách 2
Sau khi đọc 5 Trả lời Câu hỏi 5 Sau khi đọc trang 101 SGK Văn 12 Cánh diều Nếu được đưa hình ảnh minh họa cho nội dung của văn bản Tin học có phải là khoa học? Em sẽ lựa chọn những hình ảnh như thế nào? Vì sao? Phương pháp giải: Lựa chọn hình ảnh liên quan đến chủ đề mà văn bản đề cập tới. Lời giải chi tiết: Cách 1 Nếu chọn hình ảnh để minh họa cho nội dung văn bản về tin học và xem xét liệu tin học có phải là một ngành khoa học hay không, tôi sẽ lựa chọn các hình ảnh như máy tính, mạng lưới, robot, công nghệ, dữ liệu, khoa học máy tính, phần mềm, và những hình ảnh liên quan đến công nghệ và sáng tạo. Lý do chọn những hình ảnh này là vì chúng giúp tạo ra một môi trường thú vị và trực quan cho độc giả, giúp họ dễ dàng hình dung và hiểu rõ hơn về nội dung về tin học. Những hình ảnh này cũng minh họa cho sự phát triển và sự tiến bộ trong lĩnh vực công nghệ, đồng thời thể hiện tính khoa học và tính độ chính xác trong lĩnh vực này.
Xem thêm
Cách 2
- Nếu được đưa hình ảnh minh hoạ cho nội dung của văn bản, em sẽ lựa chọn những hình ảnh về kĩ thuật số, công nghệ thông tin, mạng lưới, interet, máy tính,… - Nguyên nhân: Đó chính là những hình ảnh trực quan nhất liên quan đến ngành Tin học, giúp người đọc có hình dung rõ hơn về đối tượng được nhắc đến trong văn bản. Bên cạnh đó, những hình ảnh đó chính là đại diện cho các thành tựu mà ngành Tinh học đã đạt được trong quá trình tồn tại và phát triển.
Xem thêm
Cách 2
Sau khi đọc 6 Trả lời Câu hỏi 6 Sau khi đọc trang 101 SGK Văn 12 Cánh diều Từ trải nghiệm của bản thân, hãy nêu một tác động mà em cho là to lớn và ý nghĩa nhất của ngành Tin học đối với việc học tập của học sinh ngày nay. Phương pháp giải: Căn cứ vào những lợi ích và ứng dụng của Tin học hiện nay để trả lời câu hỏi. Lời giải chi tiết: Cách 1 Tác động lớn nhất của ngành Tin học đối với việc học tập của học sinh ngày nay chính là sự tiện lợi trong việc truy cập thông tin và kiến thức từ mọi nơi. Công nghệ thông tin giúp học sinh dễ dàng tìm kiếm thông tin, tài liệu học tập trực tuyến một cách nhanh chóng và thuận tiện. Điều này giúp họ mở rộng kiến thức, tự học và nâng cao hiểu biết một cách linh hoạt và hiệu quả hơn.
Xem thêm
Cách 2
Đối với em, tác động to lớn và ý nghĩa nhất của ngành Tin học đối với việc học tập của học sinh chính là mạng Internet. Một mạng lưới với tốc độ truy cập nhanh và bao chứa vô vàn nguồn thông tin từ khắp mọi nơi trên thế giới. Điều đó đã giúp bản thân em cũng như các bạn học sinh có thêm rất nhiều nguồn tin tham khảo cũng như thông tin phục vụ cho việc nghiên cứu và học tập.
Xem thêm
Cách 2
Bài đọc
>> Xem chi tiết: Văn bản Tin học có phải là khoa học (Phan Đình Diệu)
+
Tin học có phải là khoa học Phan Đình Diệu 1. Tôi nhớ cách đây chưa lâu, không ít nhà khoa học tuy xem trọng tác dụng của máy tính nhưng vẫn không xem Tin học là một ngành khoa học. Điều đó không phải là không có lí do của nó. Máy tính thì có công cụ rõ ràng, nhưng Tin học phải chăng chỉ là để giúp người ta biết dùng máy tính, và vì vậy là một công cụ, một phương tiện hỗ trợ cho Toán học và các khoa học khác khi sử dụng máy tính? Đúng là khoa học máy tính, giai đoạn khởi đầu cho ngành Tin học, đã nảy sinh từ sự ra đời của máy tính, nhưng trải qua mấy thập niên phát triển, cùng với những tiến bộ cực kì nhanh chóng của công nghệ máy tính và truyền thông, ngành Tin học đã qua bao lần tiến hoá, thay đổi và bổ sung nhiều nội dung mới để trở thành một ngành khoa học thực sự phong phú và đang tiếp tục phát triển mạnh mẽ như hiện nay. 2. Có lẽ chưa có một ngành khoa học mới nào trong mấy chục năm mà đã có lắm tên gọi như ngành Tin học, ngay cả cái tên Tin học (chuyển từ tiếng Pháp -Informatique, tương ứng tiếng Anh – Informatics) mà ta dùng ở đây cũng chưa được thống nhất chấp nhận là tên gọi chính thức của ngành. Bắt đầu với tên gọi Khoa học máy tính (Computer Science) hoặc Khoa học tính toán (thuật ngữ dùng ở Liên Xô cũ), ngành khoa học này đã có những tên gọi khác như: Tin học (dùng ở Pháp và nhiều nước Tây Âu, phổ biến từ đầu thập niên 70), Khoa học thông tin, Khoa học và Công nghệ thông tin, và gần đây là Công nghệ thông tin (với thuật ngữ “công nghệ” hiểu theo nghĩa rộng như là tổng thể các quan niệm và phương pháp khoa học, các công cụ và giải pháp kĩ thuật được sử dụng trong một lĩnh vực nào đó). Trong phạm vi giáo dục, tên gọi Computing được dùng một cách nhất quán từ lần đầu năm 1968 cho đến lần gần đây nhất là năm 2001 bởi Hiệp hội Máy tính ACM) và Hội máy tính của IEEE khi xác định chương trình học cho ngành, dù nội dung đã liên tục được thay đổi. Tôi nghĩ tên gọi Tin học (Informatics) theo nghĩa là “khoa học về thông tin và các hệ thống xử lí thông tin bằng công nghệ máy tính và truyền thông” được nhiều chuyên gia dùng hiện nay là có tính khoa học, vừa gọn và vừa đủ khái quát để bao hàm các nội dung mà các tên gọi kể trên đề cập đến. 3. Máy tính điện tử ra đời trên cơ sở kết hợp các thành tựu của nhiều ngành khoa học và kĩ thuật khác nhau, đặc biệt là của Toán học và Kĩ thuật điện. Vì thế, trong những năm 50 và 60, Khoa học máy tính thường có hai nội dung tách biệt: Toán học tính toán và Kĩ thuật máy tính. Sự phát triển trong những năm 60 và 70 đã dẫn đến quan điểm kết hợp một cách liên tục và nhất quán hai phần kiến thức về phần cứng và phần mềm, đồng thời, khái niệm “tính toán” được mở rộng theo nghĩa “xử lí thông tin” để hình thành một ngành khoa học thống nhất, dù vẫn mang tên gọi cũ Computer Science hay lấy tên gọi mới Informatique. Những năm 70, rồi tiếp đến những năm 80, khi bắt đầu phát triển máy vi tính, công cuộc tin học hoá trong các lĩnh vực sản xuất, kinh tế và xã hội được phổ biến nhanh chóng và nhu cầu ứng dụng mở rộng trong mọi lĩnh vực đã đòi hỏi phát triển nhiều nội dung mới về cơ sở dữ liệu và các hệ quản trị cơ sở dữ liệu, về công nghệ phần mềm,... Trong bối cảnh đó, nhóm tác nghiệp của ACM / IEEE khi nghiên cứu để đổi mới chương trình học về Computing đã thấy cần thiết phải có một triết lí cho cách nhìn ngành này như một khoa học độc lập, có đối tượng và phương pháp đặc thù, có những khối kiến thức với nội dung được xác định rõ ràng. Đối tượng là các hệ thống xử lí thông tin. Phương pháp là một sự kết hợp của ba yếu tố: lí thuyết, thực nghiệm và công nghệ; lí thuyết trên cơ sở các phương pháp toán học, thực nghiệm (như đối với các khoa học thực nghiệm khác) là tiến hành nghiên cứu trên các mô hình thu được thông qua trừu tượng hoá và kết quả phải được thử nghiệm trong thực tế, công nghệ với nội dung chính là thiết kế các hệ thống thực hiện. Các khối kiến thức ngành bao gồm: kiến trúc máy tính, các hệ điều hành, các thuật toán và cấu trúc dữ liệu, các ngôn ngữ và phương pháp lập trình, cơ sở dữ liệu và tìm kiếm thông tin, tính toán số và kí hiệu, trí tuệ nhân tạo và người máy, giao diện người – máy, công nghệ phần mềm, các vấn đề đạo đức và xã hội của Tin học. Thập niên 90 đánh dấu một bước chuyển biến to lớn: công nghệ máy vi tính và công nghệ viễn thông phát triển và tiến bộ nhanh chóng, tạo cơ sở hình thành và mở rộng không ngừng các mạng máy tính – viễn thông, các siêu xa lộ thông tin, xây dựng trên thực tế các kết cấu hạ tầng thông tin quốc gia và toàn cầu, làm thay đổi bộ mặt kinh tế, xã hội trên thế giới và trở thành một yếu tố văn hoá mới của thế giới hiện đại. Những chuyển biến to lớn đó đã làm cho ngành khoa học của chúng ta phải liên tục được bổ sung những chủ đề mới như các hệ thống thông tin, quản trị thông tin, an toàn và bảo mật thông tin, kĩ thuật mạng, công nghệ web, các hệ tri thức, công nghệ tri thức và trí tuệ nhân tạo,... Những biến chuyển này đã phần nào được phản ánh kịp thời trong chương trình Computing 2001 do nhóm tác nghiệp của ACM / IEEE đề xuất và bổ sung gần đây. Chắc chắn là sự phát triển chưa dừng lại ở đây. Nhiều công nghệ mới đang được nghiên cứu và đầy hứa hẹn như máy tính lượng tử, máy tính sinh học, truyền thông với tốc độ siêu ánh sáng, các kiểu kiến trúc tính toán mới như tính toán mạng, tính toán song song, các ứng dụng mới đòi hỏi phát triển các nghiên cứu về khoa học tri nhận (cognitive science), các phương pháp phát hiện tri thức, mô phỏng hành vi của các hệ phức tạp bằng máy tính,..., tất cả những điều đó chắc sẽ đòi hỏi nhiều phát triển mới của Tin học trong tương lai. 4. Có thể có người hỏi: Tính chất công nghệ của Tin học thì ai cũng rõ, quả đó là một công nghệ đang có tác động lớn đến mọi mặt đời sống kinh tế, xã hội và văn hoá của loài người. Nhưng ngoài ra, Tin học có đóng góp gì mới vào nhận thức của con người về thế giới? J. Gru-xca (J. Gruska), một nhà khoa học Tiệp Khắc), có một nhận xét rất đáng chú ý: Một công nghệ dù là mới và đặc sắc đến đâu, nó chỉ có thể có tác động rộng lớn đến sự phát triển khoa học và xã hội khi nó mang đến một cách nhìn mới, một cách nghĩ mới cho nhận thức của con người về thế giới. Và, ở đây, cái mới mà Tin học mang đến là một phương pháp mới, tăng thêm sức mạnh cho các phương pháp vốn có của khoa học là nghiên cứu lí thuyết và nghiên cứu thực nghiệm. Với lí thuyết, ta tìm ra tri thức mới bằng kiểm chứng trong thực tế. Nhưng có những chứng minh lí luận mà tư duy lô gích của con người không đi được đến tận cùng vì nó quá đỗi phức tạp, có những “thực tế” mà ta không dễ gì gặp được hoặc tạo ra được để mà tiến hành kiểm chứng. Trong những trường hợp đó, với các phương pháp mô phỏng quá trình lập luận lô gích trên máy tính hoặc mô phỏng quá trình “thực tế” phức tạp bằng ngôn ngữ của xử lí thông tin rồi thực hiện cũng trên máy tính. Tin học có thể cho ta những giải pháp rất hữu hiệu. Như vậy, cái mới mà Tin học đóng góp vào nhận thức khoa học là khả năng mở rộng tầm nhìn và sức mạnh của các phương pháp lí thuyết và thực nghiệm vào những địa hạt phức tạp, không chỉ bằng năng lực xử lí thông tin to lớn của máy tính mà còn cả bằng những quan niệm và phương pháp mới như mô phỏng, xây dựng các mô hình xử lí thông tin (khác với các mô hình toán học hoặc mô hình vật lí), hiển thị để trợ giúp tư duy hình ảnh,... Nhiều kết quả mới và đặc sắc trong nhiều lĩnh vực khoa học đã được phát hiện bằng phương pháp mới nói trên của Tin học. Ví dụ điển hình chứng minh bài toán bốn màu (tức là định lí nói rằng mọi graph phẳng đều tô được bởi bốn màu) trong Toán học, và đặc biệt là việc phát hiện hành vi “hỗn độn” tất định của các hệ động lực phi tuyến, khởi đầu cho việc kết hợp các khảo sát định lượng và tư duy định tính để nghiên cứu những đối tượng vốn có bản chất rất phức tạp của tự nhiên, kinh tế và xã hội – một hướng mới của khoa học về các hệ thống phức tạp đang được phát triển mạnh hiện nay. 5. Tác động to lớn của Tin học đối với việc chuyển biến kinh tế, xã hội hiện nay là điều mà ai cũng rõ. Qua vài dòng giới thiệu sơ lược trên đây, tôi hi vọng chúng ta sẽ có một cái nhìn đầy đủ hơn về Tin học như là một ngành khoa học, tuy còn trẻ và chưa định hình rõ nhưng tràn đầy sức sống và hứa hẹn những tương lai phát triển mà ta chưa lường hết được, chắc chắn sẽ tiếp tục đóng góp cho con người nhiều ý tưởng mới, quan niệm mới, phương pháp mới để nhận thức ngày càng sâu sắc hơn và hành động ngày càng thông minh hơn trong một thế giới và cuộc sống đầy những phức tạp và bí ẩn. (In trong Một góc nhìn của tri thức, tập một, Tạp chí Tia sáng – NXB Trẻ, Thành phố Hồ Chí Minh, 2004)
- Thu gọn
|







Danh sách bình luận