Đề thi vào lớp 6 môn Tiếng Việt trường THCS Lê Quý Đôn năm 2026

Đề bài

Phần I. Trắc nghiệm (24,0 điểm): Mỗi câu trả lời đúng được 2,0 điểm

I. Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi từ 1 đến 6 bằng cách khoanh tròn vào chữ cái trước phương án đúng hoặc thực hiện theo yêu cầu.

TÔI LÀ BÊ-TÔ

“Bê-tô là tên tôi. Còn thằng Bin là bạn thân của tôi. Chúng tôi đều là những chú chó con.

Khóc, đôi khi là một kiểu cười. Và ngược lại. Nhưng chó thì không biết khóc. Chó chỉ biết tru lên những tràng thảm thiết để diễn tả nỗi đau khổ của mình.

Một hôm, thằng Bin bị bà chủ phạt nhốt ngoài hiên suốt đêm vì tội cắn nát đôi giày mới. Trời thì lạnh, mưa lất phất bay. Nó nằm thu lu một góc, rên rỉ từng tiếng nhỏ. Tôi nằm trong nhà nệm ấm, nhưng không tài nào nhắm mắt được. Tôi chạy đến cào cào vào cánh cửa kính, khẽ rên lên đáp lại nó. Nó áp chiếc mũi ươn ướt vào mặt kính, đuôi ngoáy nhẹ. Giữa chúng tôi là một lớp kính lạnh lẽo nhưng tôi cảm nhận được sự ấm áp truyền sang nhau.

Tôi nhận ra rằng: Tình bạn thực sự không nằm ở chỗ chúng ta có thể chia sớt những món ăn ngon, mà là ở chỗ chúng ta không thể ngủ ngon khi bạn mình đang phải chịu rét mướt.”

(Trích tiểu thuyết “Tôi là Bê-tô” – Nguyễn Nhật Ánh, NXB Trẻ, 2007)

Câu 1. Khi Bin bị nhốt ngoài hiên trong đêm mưa lạnh, nhân vật “tôi” (Bê-tô) đã làm gì?

A. Bê-tô chui ra ngoài hiên chịu lạnh cùng Bin.

B. Bê-tô cào vào cửa kính và khẽ rên lên để an ủi bạn.

C. Bê-tô nhường chỗ nệm ấm của mình cho Bin.

D. Bê-tô vô tâm ngủ khò.

Câu 2. Chi tiết Bin “áp chiếc mũi ươn ướt vào mặt kính, đuôi ngoáy nhẹ” cho thấy điều gì?

A. Bin hối hận vì đã cắn nát đôi giày.

B. Bin giận bà chủ trách phạt mình.

C. Bin cảm động và biết ơn sự chia sẻ của Bê-tô.

D. Bin rất sợ lạnh và đói được vào nhà.

Câu 3. Các câu văn sau được liên kết bằng cách nào?

“Bê-tô là tên tôi. Còn thằng Bin là bạn thân của tôi. Chúng tôi đều là những chú chó con.”

A. Phép nối, phép lặp

B. Phép lặp, phép thế

C. Phép thế, phép nối

D. Phép nối, phép thế, phép lặp

Câu 4. Câu văn “Nó nằm thu lu một góc, rên rỉ từng tiếng nhỏ.” là

A. câu đơn có một vị ngữ.

B. câu đơn có hai vị ngữ.

C. câu ghép có hai vế câu nối bằng kết từ.

D. câu ghép có hai vế câu nối trực tiếp bằng dấu câu.

Câu 5. Từ nào dưới đây có thể thay thế từ “thu lu” trong câu “Nó nằm thu lu một góc”?

A. co ro

B. lê lói

C. tung tăng

D. thiu thiu

Câu 6. Ghi Đ (Đúng) hoặc S (Sai) vào ô trống trước các nhận định phù hợp gợi ra từ đoạn trích:

☐ Khi bạn gặp khó khăn hoạn nạn, chúng ta cần đồng cảm, chia sẻ.

☐ Chó không biết khóc nên không thể diễn tả nỗi đau khổ của mình.

☐ Yêu thương là hơi ấm có thể làm vơi đi lạnh lẽo, buồn đau.

☐ Tình bạn thực sự là ở chỗ chúng ta không thể ngủ ngon khi bạn mình đang phải chịu rét mướt.

II. Đọc bài thơ sau và trả lời các câu hỏi từ 7 đến 12 bằng cách khoanh tròn vào chữ cái trước phương án đúng hoặc thực hiện theo yêu cầu.

TIẾNG CHIM

Em bừng tỉnh giấc ban mai

Tiếng chim buổi sớm hót ngoài vườn xanh

Giục cho lộc biếc lớn nhanh

Giục cho chùm quả trên cành chín mau

Tiếng chim hót rất ngọt ngào

Như hương hoa trái dạt dào gió đưa

Tiếng chim giục lúa vào mùa

Giục ngô sai hạt, giục bờ dâu xanh

Tiếng chim giục nắng bình minh

Cánh buồm căng ngực lướt nhanh giữa vời

Tiếng chim hót với đất trời

Giục em đến lớp cho đời nở hoa.

(Theo “Giấc mơ buổi sáng”, Nguyễn Lãm Thắng, NXB Văn học, 2017)

Câu 7. Trong khổ thơ đầu, tiếng chim được “em” cảm nhận vào thời điểm nào?

A. Buổi sáng         

B. Buổi trưa         

C. Buổi chiều         

D. Buổi tối

Câu 8. Biện pháp nghệ thuật nào được sử dụng trong khổ thơ:

“Em bừng tỉnh giấc ban mai

Tiếng chim buổi sớm hót ngoài vườn xanh

Giục cho lộc biếc lớn nhanh

Giục cho chùm quả trên cành chín mau”

A. So sánh, điệp ngữ

B. Điệp ngữ, nhân hóa

C. Nhân hóa, so sánh

D. So sánh, nhân hóa, điệp ngữ

Câu 9. Câu thơ “Cánh buồm căng ngực lướt nhanh giữa vời” gợi tả hình ảnh nào?

A. Cánh buồm nhẹ nhõm, thong dong dạo chơi giữa biển rộng.

B. Cánh buồm rách nát, tả tơi vì gió bão nên không thể ra khơi.

C. Cánh buồm căng tràn no gió, lao về phía trước giữa mênh mông sóng nước.

D. Cánh buồm khép lại, đứng yên một chỗ giữa mặt biển phẳng lặng.

Câu 10. Hai câu thơ “Trong veo hạt nắng trên cành/ Lá biêng biếc những âm thanh gọi mời” có … tính từ:

A. một         

B. hai         

C. ba         

D. bốn

Câu 11. Hình ảnh “đời nở hoa” trong câu thơ cuối bài mang ý nghĩa gì?

A. Cuộc sống trở nên tươi đẹp, hạnh phúc.

B. Hoa nở trong vườn vào mùa xuân.

C. Cây cối phát triển mạnh.

D. Trời đất chuyển sang mùa mới.

Câu 12. Nối từ được gạch chân trong câu thơ ghi ở cột A với từ loại tương ứng ở cột B:

 Phần II. Tự luận (16 điểm)

Trong đoạn trích “Tôi là Bê-tô”, khi bị bà chủ phạt nhốt ngoài hiên suốt đêm, Bin đã được người bạn Bê-tô động viên, an ủi.

Em hãy vào vai nhân vật Bin miêu tả lại cảnh tượng đó.

Lời giải

HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT

Phần I. Trắc nghiệm (24,0 điểm)

Câu 1. Khi Bin bị nhốt ngoài hiên trong đêm mưa lạnh, nhân vật “tôi” (Bê-tô) đã làm gì?

A. Bê-tô chui ra ngoài hiên chịu lạnh cùng Bin.

B. Bê-tô cào vào cửa kính và khẽ rên lên để an ủi bạn.

C. Bê-tô nhường chỗ nệm ấm của mình cho Bin.

D. Bê-tô vô tâm ngủ khò.

Phương pháp giải:

Em đọc đoạn văn, tìm chi tiết nói về hành động của Bê-tô khi Bin bị nhốt ngoài hiên.

Lời giải chi tiết:

Khi Bin bị nhốt ngoài hiên trong đêm mưa lạnh, Bê-tô không ngủ được. Bê-tô đã chạy đến cào vào cửa kính và khẽ rên lên để đáp lại, an ủi bạn.

Đáp án B.

Câu 2. Chi tiết Bin “áp chiếc mũi ươn ướt vào mặt kính, đuôi ngoáy nhẹ” cho thấy điều gì?

A. Bin hối hận vì đã cắn nát đôi giày.

B. Bin giận bà chủ trách phạt mình.

C. Bin cảm động và biết ơn sự chia sẻ của Bê-tô.

D. Bin rất sợ lạnh và đói được vào nhà.

Phương pháp giải:

Em đọc từ "Một hôm" đến "truyền sang nhau" để chọn đáp án đúng.

Lời giải chi tiết:

Hành động áp mũi vào mặt kính và ngoáy nhẹ đuôi cho thấy Bin cảm nhận được sự quan tâm của Bê-tô. Bin cảm động và biết ơn vì bạn đã chia sẻ, an ủi mình.

Đáp án C.

Câu 3. Các câu văn sau được liên kết bằng cách nào?

“Bê-tô là tên tôi. Còn thằng Bin là bạn thân của tôi. Chúng tôi đều là những chú chó con.”

A. Phép nối, phép lặp

B. Phép lặp, phép thế

C. Phép thế, phép nối

D. Phép nối, phép thế, phép lặp

Phương pháp giải:

Em nhớ lại các cách liên kết câu.

Lời giải chi tiết:

Phép nối: từ “Còn” nối câu 2 với câu 1. 

Phép lặp: từ “tôi” được lặp lại ở câu 1 và câu 2. 

Phép thế: từ “Chúng tôi” ở câu 3 thay thế cho “Bê-tô” và “thằng Bin” đã nêu ở hai câu trước.

Đáp án D.

Câu 4. Câu văn “Nó nằm thu lu một góc, rên rỉ từng tiếng nhỏ.” là

A. câu đơn có một vị ngữ.

B. câu đơn có hai vị ngữ.

C. câu ghép có hai vế câu nối bằng kết từ.

D. câu ghép có hai vế câu nối trực tiếp bằng dấu câu.

Phương pháp giải:

Em xác định chủ ngữ, vị ngữ của câu.

Lời giải chi tiết:

Chủ ngữ: Nó

Vị ngữ 1: nằm thu lu một góc

Vị ngữ 2: rên rỉ từng tiếng nhỏ

Câu trên là câu đơn có hai vị ngữ.

Đáp án B.

Câu 5. Từ nào dưới đây có thể thay thế từ “thu lu” trong câu “Nó nằm thu lu một góc”?

A. co ro

B. lê lói

C. tung tăng

D. thiu thiu

Phương pháp giải:

Em dựa vào nghĩa của từ “thu lu” trong câu văn rồi chọn từ gần nghĩa nhất.

Lời giải chi tiết:

“Thu lu” chỉ dáng nằm co mình lại, thường vì lạnh, sợ hãi hoặc buồn. Từ gần nghĩa nhất là co ro.

Đáp án A.

Câu 6. Ghi Đ (Đúng) hoặc S (Sai) vào ô trống trước các nhận định phù hợp gợi ra từ đoạn trích:

☐ Khi bạn gặp khó khăn hoạn nạn, chúng ta cần đồng cảm, chia sẻ.

☐ Chó không biết khóc nên không thể diễn tả nỗi đau khổ của mình.

☐ Yêu thương là hơi ấm có thể làm vơi đi lạnh lẽo, buồn đau.

☐ Tình bạn thực sự là ở chỗ chúng ta không thể ngủ ngon khi bạn mình đang phải chịu rét mướt.

Phương pháp giải:

Em đọc lại đoạn trích, đối chiếu từng nhận định với nội dung câu chuyện.

Lời giải chi tiết:

Đ    Khi bạn gặp khó khăn hoạn nạn, chúng ta cần đồng cảm, chia sẻ. → vì Bê-tô đã thức cùng, an ủi Bin. 

S    Chó không biết khóc nên không thể diễn tả nỗi đau khổ của mình. → vì đoạn văn nói chó có thể tru lên để diễn tả nỗi đau khổ. 

Đ    Yêu thương là hơi ấm có thể làm vơi đi lạnh lẽo, buồn đau. → vì sự quan tâm của Bê-tô khiến Bin được an ủi. 

Đ    Tình bạn thực sự là ở chỗ chúng ta không thể ngủ ngon khi bạn mình đang phải chịu rét mướt. → đúng với ý nghĩa cuối đoạn.

Câu 7. Trong khổ thơ đầu, tiếng chim được “em” cảm nhận vào thời điểm nào?

A. Buổi sáng         

B. Buổi trưa         

C. Buổi chiều         

D. Buổi tối

Phương pháp giải:

Em đọc khổ thơ đầu, chú ý các từ ngữ chỉ thời gian.

Lời giải chi tiết:

Khổ thơ có các từ: “ban mai”, “buổi sớm”. Đây đều là những từ chỉ thời điểm buổi sáng.

Đáp án A.

Câu 8. Biện pháp nghệ thuật nào được sử dụng trong khổ thơ:

“Em bừng tỉnh giấc ban mai

Tiếng chim buổi sớm hót ngoài vườn xanh

Giục cho lộc biếc lớn nhanh

Giục cho chùm quả trên cành chín mau”

A. So sánh, điệp ngữ

B. Điệp ngữ, nhân hóa

C. Nhân hóa, so sánh

D. So sánh, nhân hóa, điệp ngữ

Phương pháp giải:

Em dựa vào từ ngữ, hình ảnh để phát hiện biện pháp nghệ thuật trong khổ thơ.

Lời giải chi tiết:

Điệp ngữ: lặp lại từ “Giục cho”

Nhân hóa: tiếng chim được miêu tả như có thể “giục” lộc lớn nhanh, giục quả chín mau

Đáp án B.

Câu 9. Câu thơ “Cánh buồm căng ngực lướt nhanh giữa vời” gợi tả hình ảnh nào?

A. Cánh buồm nhẹ nhõm, thong dong dạo chơi giữa biển rộng.

B. Cánh buồm rách nát, tả tơi vì gió bão nên không thể ra khơi.

C. Cánh buồm căng tràn no gió, lao về phía trước giữa mênh mông sóng nước.

D. Cánh buồm khép lại, đứng yên một chỗ giữa mặt biển phẳng lặng.

Phương pháp giải:

Em hiểu hình ảnh “cánh buồm căng ngực” trong câu thơ để chọn cách diễn đạt phù hợp.

Lời giải chi tiết:

Câu thơ “Cánh buồm căng ngực lướt nhanh giữa vời” gợi hình ảnh cánh buồm căng đầy gió, mạnh mẽ tiến về phía trước giữa không gian rộng lớn.

Đáp án C.

Câu 10. Hai câu thơ “Trong veo hạt nắng trên cành/ Lá biêng biếc những âm thanh gọi mời” có … tính từ:

A. một         

B. hai         

C. ba         

D. bốn

Phương pháp giải:

Em nhớ lại về tính từ.

Lời giải chi tiết:

Hai câu thơ có 2 tính từ là trong veo, biêng biếc.

Đáp án B.

Câu 11. Hình ảnh “đời nở hoa” trong câu thơ cuối bài mang ý nghĩa gì?

A. Cuộc sống trở nên tươi đẹp, hạnh phúc.

B. Hoa nở trong vườn vào mùa xuân.

C. Cây cối phát triển mạnh.

D. Trời đất chuyển sang mùa mới.

Phương pháp giải:

Em dựa vào nội dung câu thơ cuối để hiểu nghĩa bóng của hình ảnh “đời nở hoa”.

Lời giải chi tiết:

Hình ảnh “Đời nở hoa” không chỉ nói về hoa thật mà gợi cuộc sống tươi đẹp, vui vẻ, hạnh phúc và có ý nghĩa hơn.

Đáp án A.

Câu 12. Nối từ được gạch chân trong câu thơ ghi ở cột A với từ loại tương ứng ở cột B:

Phương pháp giải:

Em xác định từ loại của từng từ được gạch chân trong câu thơ.

Lời giải chi tiết:

Phần II. Tự luận (16 điểm)

Trong đoạn trích “Tôi là Bê-tô”, khi bị bà chủ phạt nhốt ngoài hiên suốt đêm, Bin đã được người bạn Bê-tô động viên, an ủi.

Em hãy vào vai nhân vật Bin miêu tả lại cảnh tượng đó.

Phương pháp giải:

Em đọc kĩ đề bài và lập dàn ý cho đoạn văn:

Mở đầu: Giới thiệu hoàn cảnh: tôi là Bin, vì cắn nát đôi giày mới nên bị bà chủ phạt nhốt ngoài hiên.

Triển khai: Miêu tả cảnh đêm mưa lạnh

- Trời lạnh, mưa lất phất bay.

- Hiên nhà tối, gió thổi lạnh buốt.

- Tôi nằm co ro một góc, vừa rét vừa tủi thân.

- Nhìn vào trong nhà, tôi thấy Bê-tô nằm nơi ấm áp nhưng bạn không ngủ.

- Bê-tô chạy đến cào cửa kính, khẽ rên lên như muốn an ủi tôi.

- Tôi áp mũi vào mặt kính, ngoáy nhẹ đuôi để đáp lại bạn.

Kết đoạn: Nêu cảm xúc và suy nghĩ

- Tôi cảm thấy xúc động, bớt cô đơn.

- Dù bị ngăn cách bởi lớp kính lạnh, tôi vẫn cảm nhận được hơi ấm của tình bạn.

- Tôi hiểu rằng tình bạn thật sự là biết quan tâm, chia sẻ khi bạn gặp khó khăn.

Lời giải chi tiết:

Bài tham khảo:

Tôi là Bin, một chú chó con nghịch ngợm và cũng là bạn thân của Bê-tô. Hôm ấy, vì lỡ cắn nát đôi giày mới của bà chủ, tôi bị phạt nhốt ngoài hiên suốt đêm. Trời lạnh, mưa lất phất bay, từng cơn gió thổi qua khiến người tôi run lên. Tôi nằm thu lu một góc, vừa rét vừa tủi thân, chỉ biết rên rỉ từng tiếng nhỏ. Nhìn qua lớp kính, tôi thấy trong nhà ấm áp biết bao. Bê-tô nằm trên chiếc nệm mềm nhưng bạn ấy không ngủ được. Một lát sau, Bê-tô chạy đến bên cửa kính, cào cào vào cánh cửa rồi khẽ rên lên như muốn an ủi tôi. Tôi áp chiếc mũi ươn ướt của mình vào mặt kính và ngoáy nhẹ đuôi để đáp lại bạn. Giữa chúng tôi là một lớp kính lạnh lẽo, nhưng tôi vẫn cảm nhận được hơi ấm từ tình bạn của Bê-tô. Lúc ấy, nỗi buồn và cái rét trong tôi như vơi đi rất nhiều. Tôi hiểu rằng một người bạn thật sự là người luôn ở bên, chia sẻ và động viên ta trong lúc khó khăn nhất.