viết bài văn nghị luận bàn về vấn đề danh và thực trong học tập của học sinh hiện nay?

Dàn ý chung Mẫu 1

I. Mở bài

- Dẫn dắt: Từ bài thơ "Vịnh tiến sỹ giấy" của nhà thơ Nguyễn Khuyến, châm biếm những kẻ học đòi danh hão, chỉ có vẻ bề ngoài mà rỗng tuếch bên trong, ta suy ngẫm sâu sắc về vấn đề học tập trong xã hội hiện đại.

- Nêu vấn đề: Vấn đề mối quan hệ giữa "danh" (bằng cấp, thành tích hình thức) và "thực" (năng lực thật, kiến thức thực chất) trong học tập của học sinh hiện nay.

II. Thân bài

1. Giải thích

- "Danh": Là danh hiệu, điểm số, giấy khen, bằng cấp hoặc sự công nhận hình thức trên con đường học tập.

- "Thực": Là tri thức thực tế, tư duy cốt lõi, kỹ năng thực hành và năng lực tự thân của người học.

- Ý nghĩa vấn đề: Khẳng định sự thống nhất cần có giữa danh hiệu và năng lực thực chất; phê phán bệnh thành tích, sự học hình thức chỉ cốt lấy tiếng mà rỗng tuếch bên trong.

2. Vai trò 

- Giúp học sinh nắm vững tri thức cốt lõi, phát triển tư duy toàn diện thay vì học vẹt hay đối phó qua loa.

- Tạo dựng nền tảng vững chắc để người học tự tin bước vào đời, đáp ứng nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động thời đại mới.

- Góp phần đẩy lùi bệnh thành tích trong giáo dục, xây dựng một môi trường học tập thực chất, công Bằng và văn minh.

3. Biện pháp phát huy 

- Đổi mới phương pháp học tập của bản thân theo hướng chủ động, đào sâu bản chất vấn đề thay vì chạy theo điểm số bề ngoài.

- Gia đình và nhà trường cần đánh giá học sinh bằng quá trình phát triển năng lực toàn diện thay vì chỉ nhìn vào những con số thành tích khô khan.

- Tăng cường tính thực hành, ứng dụng kiến thức sách vở vào thực tiễn đời sống để biến tri thức thành hành động cụ thể.

4. Dẫn chứng

Hiện tượng nhiều học sinh đạt danh hiệu học sinh xuất sắc, điểm tổng kết cao ngất ngưởng nhưng lại lúng túng, thiếu hụt các kỹ năng mềm cơ bản hoặc không giải quyết được các bài toán thực tế đơn giản trong cuộc sống do quá chú trọng học thuộc lòng, học để thi cử.

5. Bài học nhận thức và hành động

-  Nhận thức rõ ràng rằng bằng cấp chỉ là tấm vé bước đầu, còn năng lực thực sự mới là chìa khóa quyết định thành công lâu dài.

- Luôn trung thực trong thi cử, cầu thị trong học tập, không bao giờ tự mãn với những chiếc "áo giáp" danh hão rỗng tuếch.

III. Kết bài

- Khẳng định vấn đề: Sự kết hợp hài hòa giữa "danh" và "thực" chính là kim chỉ nam giúp học sinh khẳng định giá trị bản thân một cách vững chắc nhất.

- Liên hệ bản thân: Là một học sinh ngồi trên ghế nhà trường, em tự nhủ sẽ luôn nỗ lực trau dồi tri thức thật, năng lực thật để trở thành một công dân có ích cho xã hội.

Dàn ý chi tiết Mẫu 1

I. Mở bài

- Dẫn dắt: Trong học tập, thành tích chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi cùng với kiến thức, năng lực và sự nỗ lực chân chính của mỗi học sinh.

- Nêu vấn đề: Từ bài thơ Vịnh tiến sĩ giấy của Nguyễn Khuyến, có thể thấy sự đối lập giữa “danh” và “thực”, qua đó đặt ra vấn đề đáng suy ngẫm về việc học sinh hiện nay cần biết coi trọng thực học, tránh chạy theo danh tiếng và thành tích.

II. Thân bài

1. Giải thích

- “Danh” là danh tiếng, thành tích, điểm số, giấy khen, bằng cấp hay sự đánh giá của người khác dành cho một người trong học tập.

- “Thực” là kiến thức thực sự, năng lực thực sự, sự hiểu biết và khả năng vận dụng những điều đã học vào thực tế.

- Danh và thực cần thống nhất với nhau: thành tích chỉ có giá trị khi phản ánh đúng năng lực; nếu chỉ có “danh” mà thiếu “thực” thì thành tích trở nên hình thức, không bền vững.

- Qua hình tượng “tiến sĩ giấy” trong thơ Nguyễn Khuyến, tác giả phê phán những thứ hào nhoáng, có vẻ đáng trọng nhưng bên trong lại không có giá trị thực chất.

2. Vai trò 

- Thực học giúp học sinh có kiến thức và năng lực thật sự. Khi học nghiêm túc, học sinh không chỉ đạt điểm cao mà còn hiểu bài, biết vận dụng kiến thức để giải quyết những vấn đề trong học tập và cuộc sống.

-Thực học tạo nền tảng cho sự phát triển lâu dài. Điểm số hay giấy khen có thể thay đổi, nhưng kiến thức và năng lực được tích lũy bằng nỗ lực thật sự sẽ trở thành hành trang quan trọng cho tương lai.

-Coi trọng thực học giúp xây dựng nhân cách trung thực và trách nhiệm. Học sinh biết nói không với gian lận, bệnh thành tích và sự giả tạo sẽ hình thành thái độ học tập nghiêm túc, tự tin vào khả năng của chính mình.

3. Biện pháp phát huy 

-Mỗi học sinh cần xác định đúng mục đích học tập. Cần học để hiểu biết, hoàn thiện năng lực và phát triển bản thân, không nên chỉ học vì điểm số, giấy khen hay sự khen ngợi của người khác.

-Xây dựng phương pháp học tập chủ động và trung thực. Học sinh cần tự giác học bài, thường xuyên ôn luyện, đặt câu hỏi, vận dụng kiến thức và tuyệt đối tránh quay cóp, gian lận trong kiểm tra.

-Gia đình và nhà trường cần đánh giá học sinh dựa trên năng lực thực chất. Thầy cô, cha mẹ nên khuyến khích sự tiến bộ và nỗ lực của học sinh thay vì tạo áp lực khiến các em phải chạy theo điểm số hoặc thành tích.

4. Dẫn chứng

Dẫn chứng: Thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký là một tấm gương tiêu biểu về tinh thần học tập và nghị lực vượt khó. Dù bị liệt hai tay, thầy vẫn kiên trì tập viết bằng chân, nỗ lực học tập và trở thành một nhà giáo đáng kính.

Phân tích: Thành công của thầy không đến từ danh hiệu bên ngoài mà bắt nguồn từ kiến thức, nghị lực và năng lực được tạo dựng bằng quá trình học tập nghiêm túc. Đây là minh chứng cho giá trị bền vững của “thực” so với việc chỉ chạy theo “danh”.

5. Bài học

- Mỗi học sinh cần học tập bằng năng lực và sự cố gắng thực chất, coi điểm số và thành tích là kết quả chứ không phải mục đích duy nhất của việc học.

- Cần trung thực trong học tập, không chạy theo thành tích hay danh tiếng, đồng thời không ngừng rèn luyện kiến thức, kĩ năng và nhân cách.

III. Kết bài

- Khẳng định vấn đề: Trong học tập, “danh” chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi cùng với “thực”, bởi giá trị của một con người được tạo nên từ năng lực và phẩm chất chân chính chứ không phải vẻ hào nhoáng bên ngoài.

- Liên hệ bản thân: Là học sinh, em sẽ luôn học tập nghiêm túc, trung thực, chú trọng kiến thức và năng lực thực tế thay vì chỉ chạy theo điểm số hay thành tích.

Dàn ý chi tiết Mẫu 2

I. Mở bài

- Dẫn dắt: Nguyễn Khuyến - nhà thơ của làng quê Việt Nam, cũng là một bậc trí thức tài hoa, từng đỗ đầu ba kỳ thi, đã để lại cho đời nhiều áng thơ văn sâu sắc, trong đó bài thơ "Vịnh tiến sỹ giấy" là tiếng lòng đau đáu trước hiện thực nhức nhối của xã hội đương thời.

- Nêu vấn đề: Đọc bài thơ, mỗi chúng ta càng thêm thấm thía và trăn trở về mối quan hệ giữa "danh" và "thực", đặc biệt là trong học tập của học sinh hiện nay.

II. Thân bài

1. Giải thích

- "Danh" là danh tiếng, là thành tích, bằng cấp, giải thưởng hay sự công nhận từ bên ngoài. 

- "Thực" là năng lực thực sự, là kiến thức vững vàng, kỹ năng tư duy và phẩm chất đạo đức bên trong mỗi con người. 

- Trong học tập, "danh - thực" là bài toán về sự tương xứng giữa kết quả bên ngoài (điểm số, xếp loại) và giá trị thực chất bên trong (tri thức, nhân cách).

2. Vai trò 

- Giúp học sinh có định hướng đúng đắn, không chạy theo những giá trị ảo mà lãng quên việc trau dồi tri thức. 

- Tạo nên nền tảng vững chắc cho tương lai, khi "thực" học là hành trang để thành công lâu dài, còn "danh" chỉ là điểm đến tạm thời. 

- Góp phần xây dựng một xã hội học tập lành mạnh, trong đó giá trị cốt lõi là tri thức thực sự chứ không phải những chứng chỉ "giấy" như trong bài thơ của Nguyễn Khuyến. 

3. Biện pháp phát huy

- Học sinh cần thay đổi nhận thức, xem việc học là quá trình rèn luyện lâu dài để chiếm lĩnh tri thức, không chỉ vì mục đích thi cử hay thành tích nhất thời. 

- Gia đình và nhà trường cần đánh giá học sinh một cách toàn diện, dựa trên cả quá trình và sự tiến bộ, thay vì chỉ áp lực lên điểm số hay danh hiệu. 

-  Xã hội cần có những chính sách để công bằng và thực chất trong giáo dục, siết chặt các kỳ thi, chống bệnh thành tích để không tạo ra những "tiến sỹ giấy" thời hiện đại. 

4. Dẫn chứng

Trong kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông những năm gần đây, xuất hiện tình trạng nhiều bạn học sinh đạt điểm số rất cao, trở thành thủ khoa, nhưng khi bước vào môi trường đại học lại không có khả năng thực hành, tư duy phản biện, thậm chí không thể theo kịp chương trình học vì thiếu kỹ năng thực tế. Ngược lại, có những bạn điểm số không cao nhất nhưng lại rất sáng tạo, ham học hỏi và thành công trong các cuộc thi khoa học kỹ thuật, chứng tỏ giá trị bền vững nằm ở "thực" học.

5. Bài học cho bản thân

- Nhận thức sâu sắc rằng việc học là để làm người và có tri thức, chứ không chỉ để lấy danh tiếng hay thành tích hình thức. 

- Kiên định với con đường tự học, không ngừng trau dồi bản thân để vừa có thực tài, vừa xứng đáng với những danh hiệu mà mình đạt được. 

III. Kết bài

- Khẳng định vấn đề: Mối quan hệ giữa danh và thực có ý nghĩa sống còn trong sự nghiệp "trồng người", chỉ có sự hài hòa giữa hai yếu tố mới tạo nên những con người phát triển toàn diện và bền vững. 

- Liên hệ bản thân: Là học sinh, em nguyện lấy bài thơ của Nguyễn Khuyến làm lời cảnh tỉnh, luôn nỗ lực học tập bằng cả tâm huyết để "thực" học trở thành nền tảng, còn "danh" là kết quả xứng đáng của quá trình phấn đấu chân chính. 

Dàn ý chi tiết Mẫu 3

I. Mở bài

- Dẫn dắt: Trong xã hội ngày nay, nhiều học sinh chỉ chạy theo điểm số, bằng cấp mà quên đi việc trau dồi kiến thức thực chất.

- Nêu vấn đề: Bài thơ Vịnh tiến sĩ giấy của Nguyễn Khuyến đã đặt ra vấn đề danh và thực, gợi mở suy nghĩ sâu sắc về thực trạng học tập của học sinh hiện nay.

II. Thân bài

1.Giải thích

- “Danh” là danh tiếng, điểm số, bằng cấp, thành tích bề ngoài.

- “Thực” là kiến thức vững vàng, kỹ năng thực tế, năng lực thật sự.

- Qua hình tượng “tiến sĩ giấy” (có cờ, biển, cân đai nhưng chỉ là đồ chơi rỗng tuếch), Nguyễn Khuyến phê phán những kẻ hữu danh vô thực. Vấn đề danh – thực trong học tập ngày nay chính là sự lệch lạc giữa thành tích ảo và năng lực thật của học sinh.

2.Vai trò

- Giúp học sinh hình thành kiến thức vững chắc, phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất, tránh tình trạng “học chỉ để thi”.

- Tạo nền tảng cho sự thành công bền vững trong cuộc sống và nghề nghiệp sau này, vì xã hội cần người có thực lực hơn là người chỉ có danh hão.

- Góp phần xây dựng nền giáo dục thực chất, lành mạnh, giảm áp lực thành tích giả tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực quốc gia.

3.Biện pháp phát huy

- Học sinh cần xác định mục tiêu học tập đúng đắn: học để hiểu, để vận dụng chứ không chỉ để lấy điểm cao hay bằng cấp.

- Nhà trường và giáo viên đổi mới phương pháp dạy – học, đánh giá theo năng lực thực tế thay vì chỉ chú trọng điểm số hình thức.

- Gia đình và xã hội định hướng đúng, không tạo áp lực thành tích ảo, khuyến khích con em trau dồi kỹ năng mềm và kiến thức sâu.

4.Dẫn chứng

Nhiều học sinh đạt điểm cao, đậu đại học danh tiếng nhưng khi đi làm lại thiếu kỹ năng thực tế, không đáp ứng được yêu cầu công việc – đúng như hình ảnh “tiến sĩ giấy” chỉ có vẻ bề ngoài mà bên trong rỗng tuếch.

5.Bài học

- Mỗi học sinh cần nhận thức rõ: danh chỉ có ý nghĩa khi đi kèm với thực lực.

- Hãy học thật, làm thật để danh và thực luôn thống nhất, tránh trở thành những “tiến sĩ giấy” thời hiện đại.

III. Kết bài

- Khẳng định vấn đề: Vấn đề danh và thực trong học tập vẫn còn nguyên giá trị thời sự, đòi hỏi mỗi học sinh phải nỗ lực học tập thực chất.

- Liên hệ bản thân: Bản thân em sẽ luôn cố gắng học để hiểu bài, vận dụng được kiến thức vào cuộc sống, không chạy theo thành tích hão huyền.

Dàn ý chi tiết Mẫu 4

I. Mở bài

- Dẫn dắt : Từ bài thơ "Vịnh tiến sĩ giấy" của Nguyễn Khuyến – tác phẩm trào lăm sâu sắc về những kẻ có danh mà không có thực – ta thấy vấn đề giá trị thực sự của con người luôn là câu chuyện thời đại.

- Nêu vấn đề : Từ hình ảnh đó gợi cho chúng ta suy ngẫm sâu sắc về mối quan hệ giữa "danh" (danh xưng, điểm số, thành tích) và "thực" (năng lực, kiến thức thực tế) trong học tập của học sinh hiện nay.

II. Thân bài

1. Giải thích

- "Danh" trong học tập là danh hiệu, điểm số, bằng cấp hay sự công nhận từ bên ngoài; còn "thực" là kiến thức, kĩ năng và năng lực thực sự mà học sinh tích lũy được.

- Mối quan hệ "danh" và "thực": "Danh" phải phản ánh đúng "thực", nếu "danh" vượt quá "thực" thì chỉ là sự hư danh giống như chiếc "tiến sĩ giấy".

2. Vai trò 

- Việc học đi đôi với năng lực thực chất giúp học sinh nắm vững kiến thức, tự tin khẳng định bản thân và dễ dàng thích nghi với môi trường làm việc thực tế sau này.

- Định hướng học tập hướng tới giá trị "thực" giúp đẩy lùi bệnh thành tích, tạo ra môi trường giáo dục lành mạnh, công bằng và văn minh.

- Khi "danh" phản ánh đúng "thực", học sinh sẽ nhận được sự tôn trọng bền vững từ xã hội, góp phần tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước.

3. Biện pháp phát huy 

- Học sinh cần thay đổi tư duy, chuyển từ lối học vẹt, học vì điểm số sang học chủ động, chú trọng tích lũy kĩ năng và ứng dụng thực tiễn.

- Gia đình và nhà trường cần đổi mới phương pháp đánh giá, giảm bớt áp lực thành tích để khuyến khích sự phát triển năng lực tự nhiên của học sinh.

- Xã hội cần coi trọng năng lực làm việc thực tế của cá nhân thay vì chỉ nhìn vào bằng cấp hay các danh hiệu hình thức.

4. Dẫn chứng 

Câu chuyện về những thủ khoa, học sinh giỏi có bằng cấp xuất sắc nhưng lại lúng túng khi giải quyết một bài toán thực tế hay thiếu kĩ năng mềm khi bước vào môi trường làm việc chính là minh chứng rõ nhất cho tác hại của việc "danh" không đi đôi với "thực".

5. Bài học

-  Học sinh cần nhận thức rõ mục đích tối cao của việc học là để mở mang trí tuệ và hoàn thiện bản thân chứ không phải để chạy theo những danh xưng ảo.

-  Mỗi cá nhân phải luôn nỗ lực rèn luyện để "thực học" trở thành nền tảng vững chắc cho "thực tài", tránh rơi vào bi kịch "tiến sĩ giấy" thời hiện đại.

III. Kết bài

- Khẳng định vấn đề : Tóm lại, "danh" chỉ thực sự có giá trị khi nó được xây dựng trên nền tảng của "thực", và đây là nguyên lý cốt lõi quyết định sự thành công của mỗi học sinh.

- Liên hệ bản thân : Là một học sinh, em sẽ luôn nỗ lực học tập bằng thực lực, nói không với bệnh thành tích để trở thành người có ích cho xã hội.

Dàn ý chi tiết Mẫu 5

I. Mở bài

- Dẫn dắt: Trong cuộc sống, giá trị của mỗi con người không chỉ được đánh giá qua vẻ bề ngoài hay những danh hiệu mà quan trọng hơn là năng lực, phẩm chất và những gì họ thực sự có.

- Nêu vấn đề: Từ bài thơ Vịnh tiến sĩ giấy của Nguyễn Khuyến – tác phẩm phê phán những giá trị hữu danh vô thực – cần suy nghĩ về vấn đề danh và thực trong học tập của học sinh hiện nay, từ đó đề cao việc học thực chất thay vì chạy theo điểm số, bằng cấp hay thành tích.

II. Thân bài

1. Giải thích

- “Danh” là tên gọi, danh hiệu, điểm số, bằng khen, thành tích mà học sinh đạt được và được mọi người công nhận; “thực” là kiến thức, năng lực, phẩm chất và sự tiến bộ thực sự của người học.

- Danh và thực trong học tập cần có sự thống nhất: danh hiệu, điểm số phải phản ánh đúng năng lực và quá trình học tập. Phê phán tình trạng chạy theo thành tích, học đối phó, gian lận để có “danh” nhưng không có “thực”.

2. Vai trò

- Giúp học sinh có kiến thức và năng lực thật: Học thực chất giúp học sinh hiểu sâu, nhớ lâu và biết vận dụng kiến thức vào học tập cũng như cuộc sống, thay vì chỉ học thuộc để đối phó với các bài kiểm tra.

- Góp phần hình thành phẩm chất trung thực và ý thức tự giác: Khi coi trọng thực chất, học sinh sẽ không gian lận trong thi cử, không chạy theo điểm số bằng mọi giá mà biết nỗ lực bằng chính khả năng của mình.

- Tạo nền tảng vững chắc cho tương lai: Kiến thức và năng lực thật sẽ giúp mỗi người tự tin bước vào đời, đáp ứng yêu cầu của xã hội; bởi danh hiệu có thể tạo ấn tượng ban đầu nhưng năng lực thực sự mới quyết định giá trị lâu dài.

3. Biện pháp phát huy việc học thực chất

- Đối với học sinh: Mỗi học sinh cần xác định mục tiêu học tập đúng đắn, chủ động tự học, hiểu bài thay vì học thuộc máy móc và kiên quyết nói không với gian lận trong kiểm tra, thi cử.

- Đối với gia đình: Cha mẹ cần quan tâm đến sự tiến bộ, năng lực và phẩm chất của con thay vì chỉ đặt nặng điểm số hay danh hiệu, từ đó tạo cho con tâm lí học tập thoải mái và trung thực.

- Đối với nhà trường và xã hội: Cần đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra và đánh giá theo hướng chú trọng năng lực thực tế; đồng thời hạn chế bệnh thành tích, xử lí nghiêm các hành vi gian lận trong học tập và thi cử.

4. Dẫn chứng

Dẫn chứng cụ thể: Trong những năm gần đây, nhiều vụ việc gian lận thi cử đã bị phát hiện và xử lí, cho thấy thành tích có được bằng sự không trung thực không thể phản ánh năng lực thật và sớm muộn cũng bị phơi bày. Ngược lại, những học sinh kiên trì tự học, trung thực trong thi cử dù ban đầu chưa đạt thành tích cao vẫn có thể tiến bộ bền vững nhờ kiến thức và năng lực thực sự của bản thân.

5. Bài học

-Bài học nhận thức: Mỗi học sinh cần hiểu rằng điểm số và danh hiệu chỉ thực sự có ý nghĩa khi phản ánh đúng kiến thức, năng lực và sự cố gắng của bản thân.

- Bài học hành động: Cần học tập chăm chỉ, trung thực, chủ động rèn luyện để biến những thành tích đạt được thành giá trị thực, không chạy theo “danh” mà quên mất “thực”.

III. Kết bài

- Khẳng định vấn đề: Danh và thực trong học tập cần luôn thống nhất, bởi chỉ có tri thức và năng lực thật mới tạo nên giá trị bền vững của mỗi học sinh.

- Liên hệ bản thân: Là học sinh, em cần học tập bằng sự trung thực và tinh thần tự giác, không chạy theo điểm số hay thành tích mà luôn cố gắng nâng cao năng lực thực sự của mình.