Soạn bài Đọc văn - cuộc chơi tìm ý nghĩa SGK Ngữ văn 8 tập 2 Kết nối tri thức - siêu ngắnSách văn học hấp dẫn đối với nhiều người, trong đó có thể có em. Điều gì đã tạo nên sức cuốn hút ấy? Quảng cáo
Video hướng dẫn giải Nội dung chính
Trước khi đọc 1 Câu 1 (trang 67, SGK Ngữ văn 8, tập 2) Sách văn học hấp dẫn đối với nhiều người, trong đó có thể có em. Điều gì đã tạo nên sức cuốn hút ấy? Phương pháp giải: Đưa ra suy luận của em. Lời giải chi tiết: - Những từ ngữ được trau chuốt kỹ càng - Ý nghĩa ẩn dụ phía sau câu từ - Những bài học nhân sinh rút ra từ tác phẩm. Trước khi đọc 2 Câu 2 (trang 67, SGK Ngữ văn 8, tập 2) Có những tác phẩm văn học cần được đọc đi đọc lại nhiều lần. Theo em, thực tế đó nói lên điều gì? Phương pháp giải: Trình bày quan điểm của em. Lời giải chi tiết: Một tác phẩm luôn có rất nhiều tầng nghĩa và cách hiểu khác nhau, phải đọc đi đọc lại mới có thể hiểu được hết những ý nghĩa ấy. Đọc hiểu 1 Câu 1 (trang 67, SGK Ngữ văn 8, tập 2) Tác giả quan niệm đọc văn là gì? Phương pháp giải: Đọc kỹ văn bản để trả lời. Lời giải chi tiết: Là thông qua văn bản văn học mà đọc hiểu được thế giới, đi tìm ý nghĩa nhân sinh, ý nghĩa cuộc đời. Đọc hiểu 2 Câu 2 (trang 67, SGK Ngữ văn 8, tập 2) Các cách diễn đạt “vì thế”, “mới thực sự là”, “vậy nên”, “thực tế cho thấy” có tác dụng gì? Phương pháp giải: Đọc kỹ văn bản để trả lời. Lời giải chi tiết: Liên kết câu văn và tăng tính thuyết phục cho các lập luận được nêu ra. Đọc hiểu 3 Câu 3 (trang 68, SGK Ngữ văn 8, tập 2) Theo tác giả, đọc văn là cuộc chơi. Phải chăng đã tham gia chơi thì phải tôn trọng luật của nó? Phương pháp giải: Đọc kỹ văn bản để trả lời. Lời giải chi tiết: - Đã tham gia chơi thì phải tôn trọng luật của nó - Mặt khác, người đọc cũng có quyền liên tưởng và lý giải, miễn sao không phương hại đến tính toàn vẹn của tác phẩm. Đọc hiểu 4 Câu 4 (trang 68, SGK Ngữ văn 8, tập 2) Cách nêu bằng chứng trong văn bản này có gì khác với văn bản “Nhà thơ của quê hương làng cảnh Việt Nam” Phương pháp giải: Nhớ lại văn bản đã được học và so sánh sự khác nhau. Lời giải chi tiết: - Văn bản “Nhà thơ của quê hương làng cảnh Việt Nam”, dẫn chứng được liệt kê dày đặc hơn, xuyên suốt các đoạn văn trong văn bản. - Văn bản này, số lượng dẫn chứng ít hơn và phân bổ tập trung hơn. Sau khi đọc 1 Câu 1 (trang 69, SGK Ngữ văn 8, tập 2) Luận đề của văn bản Đọc văn – cuộc chơi tìm ý nghĩa là gì? Phương pháp giải: Đọc kỹ văn bản để trả lời. Lời giải chi tiết: Quá trình đi tìm ý nghĩa của văn bản thông qua hoạt động đọc. Sau khi đọc 2 Câu 2 (trang 69, SGK Ngữ văn 8, tập 2) Em hãy chỉ ra các luận điểm trong văn bản. Các luận điểm đó có tác dụng làm rõ những khía cạnh nào của luận đề? Phương pháp giải: Đọc kỹ văn bản để trả lời. Lời giải chi tiết: - Văn học có một đặc điểm quan trọng là mang ý nghĩa tiềm ẩn. - Có nhiều phương pháp khác nhau để nắm bắt ý nghĩa văn bản. - Ý nghĩa của văn bản có mối liên hệ mật thiết với cuộc đời. - Thưởng thức văn học cũng cần tuân theo quy luật để không làm phương hại tới tính toàn vẹn của tác phẩm. - Tác phẩm văn học và đọc văn là một hiện tượng diệu kỳ. - Đọc văn là nền tảng của học văn. => Tác dụng: làm rõ tầm quan trọng, ý nghĩa, cũng như các khía cạnh khác nhau. Sau khi đọc 3 Câu 3 (trang 69, SGK Ngữ văn 8, tập 2) Tác giả cho rằng ý nghĩa của tác phẩm văn học thường không cố định. Câu văn nào trong văn bản giúp em hiểu rõ về vấn đề này? Phương pháp giải: Đọc kỹ văn bản để trả lời. Lời giải chi tiết: Câu văn: “Ý nghĩa của văn học không chỉ nằm trong văn bản mà còn nằm trong mối liên hệ nhiều mặt giữa văn bản và cuộc đời”. Sau khi đọc 4 Câu 4 (trang 69, SGK Ngữ văn 8, tập 2) Trong văn bản, các từ ngữ như chơi trò, trò chơi, ú tim, chơi được lặp lại nhiều lần. Với những từ ngữ đó, tác giả lí giải như thế nào về việc đọc văn? Phương pháp giải: Đọc kỹ văn bản để trả lời. Lời giải chi tiết: Tác giả lí giải việc đọc văn cũng như một trò chơi, khi tham gia vào trò chơi thì cần tuân thủ những luật chơi nhất định. Sau khi đọc 5 Câu 5 (trang 69, SGK Ngữ văn 8, tập 2) Luận điểm “cuộc đi tìm ý nghĩa không có hồi kết thúc” ở đoạn (3) đã được tác giả làm sáng tỏ như thế nào? Em hãy bổ sung một số bằng chứng lấy từ trải nghiệm đọc của chính mình. Phương pháp giải: Đọc kỹ văn bản và lấy bằng chứng từ trải nghiệm của bản thân. Lời giải chi tiết: - Luận điểm đã được tác giả làm sáng tỏ thông qua các lý lẽ và dẫn chứng như: + Ý nghĩa văn bản nằm trong mối liên hệ nhiều mặt với cuộc đời. + Văn học không ngừng biến động, lớn lên. + Tác phẩm có nhiều tầng nghĩa. + Mỗi lần đọc, mỗi cách đọc lại mở ra một cách hiểu khác nhau. + Tác phẩm giàu có lên trong tình yêu văn học của mọi người. - Bổ sung bằng chứng từ trải nghiệm: Trước kia khi đọc văn bản Tôi đi học thấy thật bình thường, giản dị. Bây giờ đọc lại thấy ngày đầu đi học bỗng thiêng liêng và ý nghĩa biết bao. Sau khi đọc 6 Câu 6 (trang 69, SGK Ngữ văn 8, tập 2) Trong đoạn (4) có câu: “Thưởng thức văn học cũng có quy luật”. Câu văn đó nhắc nhở em điều gì? Phương pháp giải: Đọc kỹ đoạn văn và nêu suy nghĩ của em. Lời giải chi tiết: Khi đọc văn bản cần dựa trên cấu trúc và những quy luật nhất định của “trò chơi”. Sau khi đọc 7 Câu 7 (trang 69, SGK Ngữ văn 8, tập 2) Đọc đoạn (5) và cho biết vì sao tác giả quan niệm tác phẩm văn học và đọc văn là một hiện tượng diệu kì. Giọng văn trong đoạn (5) có gì khác với những đoạn còn lại? Phương pháp giải: Đọc kỹ văn bản để trả lời. Lời giải chi tiết: - Vì khi chưa đọc thì tác phẩm chỉ là một khách thể nhưng khi đã đọc thì khách thể biến mất, nhường chỗ cho thế giới hình tượng và chuyển vào bên trong nội tâm của người đọc. - Giọng văn đoạn (5) nhẹ nhàng theo hướng chia sẻ, tâm tình với bạn đọc. Sau khi đọc 8 Câu 8 (trang 69, SGK Ngữ văn 8, tập 2) Em hãy chỉ ra mối quan hệ giữa đoạn (5) và đoạn (6). Mối quan hệ đó làm rõ ý nghĩa gì của việc đọc văn? Phương pháp giải: Đọc kỹ văn bản để trả lời. Lời giải chi tiết: - Đoạn 5 và đoạn 6 có mối quan hệ logic và bổ sung cho nhau. - Mối quan hệ đó làm rõ tầm quan trọng và ý nghĩa của việc đọc văn. Viết (trang 69, SGK Ngữ văn 8, tập 2) Vì sao có thể nói “không ai có thể đọc tác phẩm một lần là xong”? Em hãy viết đoạn văn (khoảng 7 – 9 câu) trả lời câu hỏi đó. Phương pháp giải: Viết đoạn văn trình bày quan điểm của em. Lời giải chi tiết: Không ai có thể đọc tác phẩm một lần là xong. Bởi lẽ, ẩn sau mỗi tác phẩm văn học là những bài học đa tầng có mối liên hệ đa dạng với nhiều mặt khác nhau của đời sống. Nó có thể được thể hiện một cách trực tiếp nhưng cũng có thể được thể hiện một cách gián tiếp qua những câu chuyện, lời nói, những câu văn, câu thơ hay từng dấu câu được tác giả sử dụng. Đọc một lần, chúng ta có thể nắm khái quát được nội dung của của tác phẩm nhưng không một ai dám khẳng định mình hiểu sâu, hiểu kỹ từng chi tiết, dụng ý của tác giả ẩn sau những câu văn, câu thơ... Vì vậy mà khi đọc một tác phẩm bất kì nào đó, chúng ta phải đọc nhiều lần, ngẫm nghĩ thật nhiều để cảm nhận được hết cái hay, cái thú vị ẩn sau mỗi tác phẩm. Từ đó, dần hình thành và bồi đắp nhân sinh quan, thế giới quan, hiểu hơn về chính mình và thế giới xung quanh.
Bài đọc
>> Xem chi tiết: Văn bản Đọc văn - cuộc chơi tìm ý nghĩa
+
ĐỌC VĂN – CUỘC CHƠI TÌM Ý NGHĨA (Trần Đình Sử) (1) […] Văn học có một đặc điểm quan trọng là có ý nghĩa, nhưng đó là ý nghĩa tiềm ẩn. Đọc văn tức là đi tìm ý nghĩa tiềm ẩn đó. Phê bình văn học từ xưa đến nay đều chơi trò đi tìm ý nghĩa của văn học, một “trò chơi” chẳng khác gì ú tim. Có khi ta chạy về phía này, nhưng ý nghĩa lại nằm trốn ở phía kia; có khi ta tưởng bắt được rồi, nhưng hóa ra là bắt trượt. Ý nghĩa là điều mê hoặc lớn và niềm đam mê lớn đối với người đọc. Mọi tác phẩm văn học mà ta cho là hay đều thấp thoáng một ý nghĩa thú vị ở bên trong. (2) Người ta đã xây dựng nên nhiều lí thuyết và phương pháp để nắm bắt ý nghĩa… Nhưng dù dùng phương pháp nào, chung quy, đọc văn là thông qua văn bản văn học mà đọc hiểu một văn bản lớn hơn là thế giới và cuộc đời, là đi tìm ý nghĩa cuộc đời qua văn bản văn học. Đọc văn là cuộc đi tìm ý nghĩa nhân sinh qua các văn bản thẩm mĩ của văn học bằng chính tâm hồn người đọc. Các phương pháp chỉ là phụ trợ. (3) Ý nghĩa của văn học không chỉ nằm trong văn bản, mà còn nằm trong mối liên hệ nhiều mặt giữa văn bản với cuộc đời. Vì thế ngoài văn bản, phải tìm hiểu lịch sử, văn hóa, tâm lí… mới thực sự là đọc hiểu văn bản nghệ thuật. Có thời người ta hiểu ý nghĩa văn bản là cái cố định, mang tính đơn nhất, chỉ cần ai đó có tài phát biểu một câu là nắm hết hồn vía. Lí thuyết đọc ngày nay cho thấy ý nghĩa của văn học không ngừng biến động, lớn lên, tùy vào cách người ta thiết lập mối liên hệ giữa các loại văn bản với nhau. Vậy nên cuộc đi tìm ý nghĩa không có hồi kết thúc. Thực tế cho thấy tác phẩm văn học có nhiều tầng nghĩa, đa nghĩa, mơ hồ, không dễ gì tóm lược được vào một câu nhận định hay công thức nào đó. Không ai có thể đọc tác phẩm một lần là xong. Mỗi lần đọc, mỗi cách đọc chỉ là một chặng trên còn đường chạy tiếp sức của biết bao đọc giả để đến với tác phẩm. Với lí thuyết tiếp nhận và quan niệm mới về tác phẩm văn học, một chân trời mới cho công việc đọc văn được mở ra. Mọi người đọc đều có cơ hội bình đẳng như nhau trong trò chơi tìm ý nghĩa. Không ai có tiếng nói cuối cùng. Không ai là người duy nhất đúng. Tác phẩm ngày càng giàu có lên trong tình yêu văn học của mọi người. (4) Nhưng văn học là hiện tượng có quy luật. Thưởng thức văn học cũng có quy luật. Người đọc văn không có quyền tự do tuyệt đối, mà phụ thuộc vào cấu tạo của văn bản. Như người ca sĩ hát bài hát của mình theo bản nhạc của nhạc sĩ, người đọc văn cũng phải cảm nhận tác phẩm theo cung bậc của văn bản. Tuy nhiên văn bản chưa phải đã là tác phẩm. Đọc văn (phân tích, bình giảng, bình luận) tất yếu phải tôn trọng văn bản, từ ngôn từ đến hình tượng. Những cảm nhận không kiểm nghiệm được bằng văn bản có thể coi là đi xa văn bản. Nhưng mặt khác, người đọc có quyền tưởng tượng, lí giải, cụ thể hóa hình tượng, nhập vòa giọng điệu, nhịp điệu, động tác của ngôn từ để hiểu chúng, miễn sao không phương hại tới tính toàn vẹn của tác phẩm. (5) Tác phẩm văn học và đọc văn thật sự là một hiện tượng diệu kì. Khi chưa đọc, văn bản in chỉ là một vật, một khách thể, nhưng khi đã đọc thì dần dần khách thể đó biến mất, sách vẫn còn đó nhưng đồng thời lại “biến mất” để nhường chỗ cho thế giới hình tượng, sách từ bên ngoài chuyển vào trong nội tâm người đọc, người đọc hóa thân vào nhân vật trong sách. Tại sao khi đọc sách ta bỗng toàn tâm toàn ý suy nghĩ vào những điều chưa bao giờ nghĩ tới? Hóa ra ta suy nghĩ bằng những ngôn từ, hình tượng của nhà văn, còn nhà văn thì phát biểu bằng tâm hồn, trí tuệ của ta! Cho nên tuy biết rõ tác phẩm là của nhà văn mà ta vẫn thấy có toàn quyền giải thích, hứng thú giải thích và khi nói là ta giải thích, ta ấy đâu phải là chính ta! Nhà văn chiếm chỗ trong tâm trí ta, còn ta lại chiếm tác phẩm của họ! Cho nên tác phẩm văn học là một sản phẩm lạ lùng, nó gần như xóa bỏ ranh giới giữa ta và tác giả. Người đọc không phải “đệm”, mà đã “chơi” tác phẩm trên bản nhạc của nhà văn, do vậy tùy theo người “chơi” mà tác phẩm có sự khác nhau. […] (6) Đọc văn là nền tảng của học văn. Học văn là học năng lực cảm thụ văn, bồi dưỡng thị hiếu văn, tiếp nhận kiến thức văn hóa văn, rèn luyện năng lực biểu đạt, sáng tạo văn. Đỗ Phủ đã nói: “Đọc rách vạn quyển sách/ Hạ bút như có thần”. M. Go-rơ-ki đã kể chuyện ông đọc nhiều như thế nào trước khi thành nhà văn lớn. Muốn học giỏi văn phải bắt đầu bằng đọc văn. […] Phải đọc văn để người đọc tự phát hiện ra mình và lớn lên.
- Thu gọn
 Chia sẻ Bình luận
|
Danh sách bình luận