Viết bài văn nghị luận phân tích du kí Cảnh thác bờ (Nguyên Hồng)

Dàn ý chung

I. Mở bài

- Giới thiệu tác giả Nguyên Hồng và văn bản Cảnh thác Bờ

- Nêu khái quát nội dung đánh giá: Vẻ đẹp kỳ vĩ của thác Bờ trên sông Đà cùng tài nghệ miêu tả, quan sát sắc sảo của nhà văn

II. Thân bài

1. Phân tích nội dung và ý nghĩa:

- Trình tự quan sát và không gian bao quát hiện lên như thế nào?

- Vẻ đẹp thiên nhiên thác Bờ và sông Đà ra sao?

2. Đánh giá về nghệ thuật:

- Ngôi kể và giọng điệu: Sử dụng ngôi kể thứ nhất ("tôi", "chúng tôi") tạo tính xác thực của thể loại kí; giọng văn ngạc nhiên, say sưa, đầy hào hứng.

- Biện pháp tu từ: Phối hợp linh hoạt các phép so sánh tinh tế, nhân hóa gợi hình, từ láy giàu sức gợi cảm.

III. Kết bài

- Khẳng định lại giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản Cảnh thác Bờ.

- Nêu cảm nhận sâu sắc của bản thân: Bài học về tình yêu thiên nhiên, niềm tự hào về non sông hùng vĩ và tài năng nghệ thuật của nhà văn Nguyên Hồng.

Dàn ý chi tiết Mẫu 1

I. Mở bài

Nguyên Hồng là nhà văn giàu tình cảm và có nhiều trang viết chân thực về cuộc sống. Trong hồi kí Cảnh thác bờ, ông đã tái hiện sinh động cảnh vượt thác đầy hiểm trở, qua đó làm nổi bật vẻ đẹp hùng vĩ của thiên nhiên và ý chí kiên cường của con người lao động.

II. Thân bài

1. Phân tích nội dung và ý nghĩa:

• Miêu tả cảnh thác bờ dữ dội, hiểm trở nhưng hùng vĩ, giàu sức sống.

• Khắc họa hành trình vượt thác đầy khó khăn của con người.

• Làm nổi bật sự dũng cảm, kiên cường, tinh thần lao động và ý chí chinh phục thiên nhiên của người lái đò.

• Thể hiện tình yêu thiên nhiên, sự trân trọng và ngợi ca vẻ đẹp con người lao động của tác giả.

2. Đánh giá về nghệ thuật:

• Kết hợp kể chuyện với miêu tả sinh động.

• Ngôn ngữ giàu hình ảnh, cảm xúc chân thực.

• Quan sát tinh tế, ghi chép chân thực theo đặc trưng thể hồi kí.

• Sử dụng nhiều biện pháp so sánh, nhân hóa làm nổi bật cảnh vật và con người.

III. Kết bài

- Cảnh thác bờ là trang hồi kí giàu giá trị hiện thực và cảm xúc, ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên cùng sức mạnh của con người lao động.

- Giúp người đọc thêm yêu thiên nhiên đất nước, khâm phục ý chí và nghị lực của con người trong cuộc sống.

Dàn ý chi tiết Mẫu 2

I. Mở bài

"Cảnh Thác Bờ" - bức tranh thiên nhiên vừa hiểm trở, dữ dội vừa trữ tình, thơ mộng của vùng đất Tây Bắc.

II. Thân bài

1. Phân tích nội dung và ý nghĩa:

• Cảnh Thác Bờ hùng vĩ, hiểm trở:

• Sự dữ dội của dòng nước, những ghềnh đá, thác ghềnh nơi Thác Bờ (âm thanh dòng chảy, đá hộc, dòng xoáy).

• Phản ánh sự nghiêm khắc, bí ẩn của thiên nhiên núi rừng Tây Bắc đối với con người.

• Cảnh Thác Bờ thơ mộng, trữ tình:

• Sự êm đềm khi qua khỏi đoạn thác dữ; vẻ đẹp của mây trời, sông nước, bến bãi hai bên bờ.

• Bức tranh thiên nhiên mang vẻ đẹp nguyên sơ, kỳ thú, ngập tràn sức sống.

• Ý nghĩa: Thể hiện sự ngỡ ngàng, say đắm và tình yêu mến thiết tha của tác giả trước vẻ đẹp đa dạng của quê hương đất nước.

2. Đánh giá về nghệ thuật:

• Bút pháp miêu tả thiên nhiên giàu tính hội họa và âm nhạc; khả năng quan sát tinh tế.

• Sử dụng từ ngữ góc cạnh, giàu sức gợi hình, gợi cảm để tạo dựng độ căng cho cảnh vật.

• Chất hồi ký chân thực hòa quyện với chất trữ tình tha thiết, thể hiện cái "tôi" nhạy cảm của Nguyên Hồng.

III. Kết bài

- "Cảnh Thác Bờ" là một trang viết đặc sắc, tái hiện sinh động vẻ đẹp thiên nhiên kỳ thú của vùng sông Đà - Tây Bắc.

- Khơi dậy trong lòng người đọc tình yêu thiên nhiên, lòng tự hào và khát vọng khám phá vẻ đẹp độc đáo của đất nước.

Dàn ý chi tiết Mẫu 3

I. Mở bài

"Cảnh Thác Bờ" - tác phẩm không chỉ vẽ nên cảnh sắc mà còn làm nổi bật sức sống, sự gắn bó của con người với vùng đất Thác Bờ.

II. Thân bài

1. Phân tích nội dung và ý nghĩa bài thơ:

• Hình ảnh con người lao động trên sông nước:

• Những người chèo thuyền, vượt thác: sự dũng cảm, khéo léo và kinh nghiệm sông nước khi đối mặt với sự dữ dội của Thác Bờ.

• Nhịp sống sinh hoạt, lao động bình dị nhưng bền bỉ của người dân bản địa ven sông.

• Sự gắn kết giữa con người và thiên nhiên:

• Thiên nhiên tuy khắc nghiệt nhưng cũng là môi trường nuôi sống và đúc kết nên bản lĩnh con người.

• Tình cảm gắn bó, chân thành của tác giả dành cho những con người lao động mộc mạc nơi đây.

• Ý nghĩa: Tôn vinh vẻ đẹp kiên cường, tài hoa của người lao động; phản ánh hơi thở đời sống vùng cao chân thực và ấm áp.

2. Đánh giá về nghệ thuật:

• Nghệ thuật tái hiện sự việc, con người qua cái nhìn hồi tưởng chân thực, sống động.

• Nghệ thuật tạo dựng nhịp điệu câu văn linh hoạt (khi dồn dập lúc vượt thác, khi êm đềm lúc phẳng lặng).

• Giọng văn đầm ấm, dạt dào cảm xúc vị nhân sinh đặc trưng của văn phong Nguyên Hồng.

III. Kết bài

- Tác phẩm khẳng định giá trị nhân văn sâu sắc qua việc khắc họa hình ảnh con người lao động làm chủ thiên nhiên.

- Giúp người đọc trân trọng sức lao động của con người và bồi đắp sự đồng cảm, trân trọng đối với cuộc sống vùng cao.

Dàn ý chi tiết Mẫu 4

I. Mở bài

"Cảnh thác bờ": Ghi lại chuyến đi thực tế đến thác Bờ trên sông Đà, một trong những tác phẩm du kí tiêu biểu của ông.

II. Thân bài

1. Phân tích nội dung và ý nghĩa bài thơ:

• Vẻ đẹp hùng vĩ, kì ảo của thác Bờ và sông Đà:

• Tác giả miêu tả cảnh vật theo trình tự quan sát: từ dưới bờ thác leo lên đỉnh núi cao để nhìn toàn cảnh .

• Nước sông Đà "trắng sâu và xanh biêng biếc", cát "trắng xoá, chói chang", những tầng đá giữa lòng sông hiện ra như "một vùng Hạ Long hay Bái Tử Long thu nhỏ lại" – so sánh độc đáo khắc họa vẻ đẹp kì vĩ, nên thơ .

• Sức mạnh man dại và bí ẩn của thiên nhiên:

• Tiếng thác được nhân hóa thành "giọng cười dài, lạnh lùng, hờn giận, ghen ghét, thách thức" – thể hiện sức mạnh hoang dã, vừa đáng sợ vừa đầy quyến rũ .

• Khát vọng chinh phục và cải tạo thiên nhiên:

• Tác giả bày tỏ mong muốn "cải tạo, khai thác" sông Đà để mang lại "hạnh phúc, sung sướng, tươi đẹp" cho cuộc sống con người .

2. Đánh giá về nghệ thuật:

• Thể loại du kí: Kết hợp giữa ghi chép thực tế và bộc lộ cảm xúc chân thật của người viết .

• Ngôi kể thứ nhất: Sử dụng "tôi" và "chúng tôi" tăng tính chân thực và trải nghiệm cá nhân .

• Trình tự miêu tả: Từ cụ thể đến khái quát, từ gần đến xa, tạo sự mạch lạc và sinh động .

• Biện pháp tu từ đặc sắc: So sánh (thác Bờ như Hạ Long thu nhỏ) và nhân hóa (tiếng thác như tiếng cười) giúp cảnh vật trở nên sống động, giàu hình ảnh 

III. Kết bài

- Đoạn trích là bức tranh thiên nhiên Tây Bắc hùng vĩ, thơ mộng, đồng thời thể hiện khát vọng làm chủ và cải tạo thiên nhiên của con người.

- Gợi cho người đọc tình yêu thiên nhiên, ý thức trân trọng vẻ đẹp quê hương và trách nhiệm bảo vệ, khai thác thiên nhiên một cách hợp lí, bền vững.

Dàn ý chi tiết Mẫu 5

I. Mở bài

Nguyên Hồng là nhà văn của những người lao động nghèo, với ngòi bút giàu cảm xúc, đậm chất trữ tình và nhân văn. Tác phẩm "Cảnh Thác Bờ" là một đoạn trích hồi kí đặc sắc, ghi lại những ấn tượng mạnh mẽ của tác giả về thiên nhiên và con người vùng sông Đà.

II. Thân bài

1. Phân tích nội dung và ý nghĩa:

a. Bức tranh thiên nhiên Thác Bờ hung bạo, dữ dội

• Âm thanh của thác nước:

• Tiếng nước reo, thác réo từ xa nghe như tiếng gầm vang của mãnh thú.

• Tạo cảm giác hồi hộp, lo sợ và ấn tượng mạnh mẽ cho người lữ khách trước khi tiếp cận.

• Hình ảnh dòng thác và đá dựng:

• Những bọt nước tung trắng xóa, sóng nước lồng lộn chồm lên các tảng đá.

• Các vách đá chẻ đôi dòng sông, những hòn đá tảng, đá hòn nằm ngổn ngang, chặn đứng lòng sông tạo nên các "trận đồ" hiểm hóc.

• Lòng sông thu hẹp, nước chảy xiết với tốc độ kinh hoàng, sẵn sàng lật úp bất kỳ chiếc thuyền nào.

• Nghệ thuật: Sử dụng các động từ mạnh, từ láy tượng hình, tượng thanh và biện pháp so sánh, nhân hóa để làm nổi bật sự hung bạo của dòng sông Đà tại vùng Thác Bờ.

b. Bức tranh thiên nhiên Thác Bờ thơ mộng, trữ tình

• Cảnh sắc hai bên bờ:

• Sau khi vượt qua đoạn thác dữ, thiên nhiên mở ra một không gian thanh bình, tĩnh lặng.

• Những dải núi xanh mướt, sương mờ bao phủ đỉnh núi tạo nên vẻ đẹp huyền ảo, như tranh vẽ.

• Màu sắc và ánh sáng:

• Sắc xanh của nước sông hòa cùng sắc xanh của mây trời, cây cỏ.

• Ánh nắng ban mai hoặc hoàng hôn buông xuống làm cho cảnh vật thêm lung linh, lãng mạn.

• Cảm xúc của tác giả: Say đắm, ngỡ ngàng và tự hào trước vẻ đẹp gấm vóc của quê hương đất nước.

c. Hình ảnh con người lao động kiên cường, quả cảm

• Cuộc chiến vượt thác:

• Hình ảnh những người lái đò, người chèo bè gỗ đối mặt với sóng dữ.

• Sự đối lập giữa con người nhỏ bé và thiên nhiên mênh mông, hung dữ càng làm tôn lên tầm vóc của họ.

• Vẻ đẹp của người lao động:

• Sự tài hoa, trí dũng: Họ hiểu rõ từng luồng nước, từng hòn đá; điều khiển con thuyền uyển chuyển như một nghệ sĩ nhưng cũng đầy quyết đoán như một chiến tướng.

• Sức mạnh thể chất và tinh thần: Những cánh tay cuồn cuộn, ánh mắt kiên định, không hề run sợ trước móng vuốt của dòng thác.

• Tâm hồn lạc quan: Sau cuộc vượt thác hiểm nguy, họ lại trở về với cuộc sống bình dị, vui tươi, coi việc chinh phục thiên nhiên là một phần tất yếu của cuộc sống.

2. Đặc sắc nghệ thuật của thể loại hồi kí trong tác phẩm

• Tính chân thực: Câu chuyện được kể theo ngôi thứ nhất ("tôi"), ghi lại những trải nghiệm thực tế của chính nhà văn nên có độ tin cậy và sức thuyết phục cao.

• Ngôn ngữ giàu chất thơ và tạo hình: Từ ngữ góc cạnh khi tả thác dữ; mềm mại, uyển chuyển khi tả cảnh thanh bình.

• Sự kết hợp các phương thức biểu đạt: Sự đan xen nhuần nhuyễn giữa tự sự (kể lại chuyến đi), miêu tả (cảnh vật, con người) và biểu cảm (cảm xúc của tác giả).

III. Kết bài

- "Cảnh Thác Bờ" là một trang hồi kí mẫu mực, cho thấy tài năng quan sát tinh tế và tình yêu thiên nhiên đất nước sâu sắc của Nguyên Hồng.

- Tác phẩm khơi dậy trong lòng người đọc niềm tự hào về danh lam thắng cảnh đất nước, đồng thời ca ngợi ý chí, sức mạnh của con người trong công cuộc chinh phục và làm chủ tự nhiên.