Đọc hiểu Bức tranh quê (Thu Hà) | Luyện đề đọc hiểu Văn 6

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi: BỨC TRANH QUÊ Quê hương đẹp mãi trong tôi Dòng sông bên lở bên bồi uốn quanh Cánh cò bay lượn chòng chành Đàn bò gặm cỏ đồng xanh mượt mà

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

BỨC TRANH QUÊ

Quê hương đẹp mãi trong tôi

Dòng sông bên lở bên bồi uốn quanh

Cánh cò bay lượn chòng cành

Đàn bò gặm cỏ đồng xanh mượt mà

Sáo diều trong gió ngân nga

Bình yên thanh đạm chan hòa yêu thương

Bức tranh đẹp tựa thiên đường

Hồn thơ trỗi dạy nặng vương nghĩa tình.

(Thu Hà)

Câu 1

Xác định thể thơ của đoạn trích trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào số tiếng trong từng dòng thơ và cách gieo vần của bài thơ

Chú ý các cặp câu 6 tiếng – 8 tiếng nối tiếp nhau trong đoạn trích

Lời giải chi tiết

Thể loại: lục bát

Giải thích:

Bài thơ được viết theo kiểu một dòng 6 tiếng nối với một dòng 8 tiếng, lặp lại liên tiếp như: “Quê hương đẹp mãi trong tôi” (6 tiếng), “Dòng sông bên lở bên bồi uốn quanh” (8 tiếng).

Mở rộng

Thơ lục bát (6 – 8) là thể thơ có từ lâu đời của dân tộc Việt Nam. Một cặp câu lục bát gồm một dòng 6 tiếng (dòng lục) và một dòng 8 tiếng (dòng bát)

Link tham khảo: Thơ lục bát và đặc điểm của thơ lục bát

Câu 2

Xác định chủ đề của đoạn trích trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc toàn bộ đoạn thơ, chú ý các hình ảnh thiên nhiên và cảm xúc của tác giả để rút ra nội dung chính mà bài thơ muốn thể hiện.

Lời giải chi tiết

Chủ đề về tình yêu quê hương đất nước

Giải thích:

Bài thơ khắc họa nhiều hình ảnh bình dị, thân quen của làng quê như dòng sông, cánh cò, đàn bò, sáo diều,… qua đó thể hiện vẻ đẹp thanh bình của quê hương.

Mở rộng

- Chủ đề là vấn đề chính hoặc ý tưởng trung tâm mà một tác phẩm văn học, nghệ thuật, hoặc bài viết muốn truyền tải đến người đọc hoặc người xem.

- Chủ đề thường phản ánh những suy nghĩ, cảm xúc, và quan điểm của tác giả về một vấn đề cụ thể trong cuộc sống hoặc xã hội.

- Để xác định chủ đề, thường phải trả lời câu hỏi: Vấn đề cơ bản mà tác phẩm nêu lên là gì? Cần phải hiểu rõ nội dung mới xác định đúng chủ đề của bài.

Link tham khảo: Chủ đề và cách xác định chủ đề

Câu 3

Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong hai câu cuối của bài thơ?

Bức tranh đẹp tựa thiên đường

Hồn thơ trỗi dậy nặng vương nghĩa tình.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định các từ ngữ có dấu hiệu nghệ thuật trong hai câu thơ; từ đó gọi tên biện pháp tu từ và phân tích tác dụng biểu đạt nội dung, cảm xúc.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ: so sánh (“Bức tranh đẹp tựa thiên đường”) và nhân hóa/ẩn dụ (“Hồn thơ trỗi dậy nặng vương nghĩa tình”).

- Tác dụng: Làm nổi bật vẻ đẹp tuyệt vời, trong sáng của bức tranh quê; khơi gợi cảm xúc dạt dào, niềm tự hào và tình nghĩa sâu nặng với quê hương.

Giải thích:

Hình ảnh so sánh quê hương “tựa thiên đường” giúp người đọc cảm nhận được vẻ đẹp tuyệt vời, trong sáng và đầy sức sống của cảnh quê.

Cụm từ “hồn thơ trỗi dậy” khiến cảm xúc như có linh hồn, qua đó nhấn mạnh niềm xúc động, tình nghĩa tha thiết của tác giả trước quê hương.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo:

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 4

Cho biết ý nghĩa của hai từ láy: “chòng chành”, “ngân nga”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào ngữ cảnh xuất hiện của từ trong câu thơ để xác định nghĩa biểu cảm và hình ảnh mà từ láy gợi ra.

Lời giải chi tiết

- “Chòng chành”: gợi sự chao nghiêng, rung lắc, tạo hình ảnh sinh động của cánh cò bay.

- “Ngân nga”: gợi âm thanh kéo dài, vang xa, du dương, tạo cảm giác êm đềm, ngọt ngào.

Giải thích:

Từ “chòng chành” được dùng để miêu tả cánh cò bay lượn mềm mại trên không trung, làm hình ảnh quê hương thêm sinh động.

Từ “ngân nga” diễn tả tiếng sáo diều vang vọng trong gió, tạo cảm giác êm đềm, thanh bình cho bức tranh làng quê.

Mở rộng

- Nghĩa của từ là nội dung (sự vật, tính chất, hoạt động, quan hệ…) mà từ biểu thị.

- Có thể hiểu nghĩa của từ chính là nội dung mà từ biểu thị để giúp chúng ta có thể hiểu và nhận diện được nội dung từ đó.

Link tham khảo: Nghĩa của từ

Câu 5

Qua vẻ đẹp quê hương của bài thơ “Bức tranh quê” - tác giả Hà Thu, em thể hiện tình cảm của mình với quê hương như thế nào khi xa quê.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ bản thân từ nội dung bài thơ; trình bày cảm xúc, suy nghĩ chân thành của em về quê hương khi phải đi xa.

Lời giải chi tiết

Khi xa quê, em luôn nhớ về hình ảnh cánh đồng xanh, dòng sông tuổi thơ, những âm thanh quen thuộc của lũy tre, tiếng sáo diều vi vu. Quê hương với em không chỉ là nơi chôn nhau cắt rốn mà còn là nơi nuôi dưỡng tâm hồn, cho em nguồn sức mạnh để vươn lên. Mỗi lần đi xa, trong em lại trỗi dậy niềm tự hào, tình thương nhớ khôn nguôi dành cho mảnh đất thân thương. Em tự hứa sẽ cố gắng học tập, rèn luyện để mai này trở về xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.

Giải thích:

Bài thơ đã gợi lên vẻ đẹp bình dị nhưng đầy yêu thương của quê hương, khiến người đọc cảm nhận được sự gắn bó sâu sắc với nơi mình sinh ra.

Vì vậy, khi xa quê, mỗi người thường mang theo nỗi nhớ, tình yêu và niềm tự hào dành cho quê hương của mình.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close