Đọc hiểu Đồng Tháp Mười mùa nước nổi (Văn Công Hùng) | Luyện đề đọc hiểu Văn 6

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi: “...Bạt ngàn sen chen giữa rừng tràm, sen tinh khiết bung nở giữa bùn, sen ngạo nghễ khoe giữa năn lác.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

“...Bạt ngàn sen chen giữa rừng tràm, sen tinh khiết bung nở giữa bùn, sen ngạo nghễ khoe giữa năn lác. Không chen chúc chật chội, chúng chiếm những không gian rộng lớn, bát ngát chỉ mình sen. Tràm dày đặc tíu tít xung quanh như những người lính gác cần mẫn và trung thành. Sen vươn lên giữa nắng, giữa gió phương Nam, kiêu hãnh và tự tin khoe sắc hồng đặc trưng của mình khiến con người chợt chùng lại, bâng khuâng và ngơ ngác giữa thế giới sen; thấy rợn ngợp và cô độc giữa mênh mông Đồng Tháp Mười...”

(Đồng Tháp Mười mùa nước nổi, Văn Công Hùng, Ngữ văn 6, tập 1 trang 57, sách Cánh Diều).

Câu 1

Nội dung của đoạn trích trên? Chỉ ra các phương thức biểu đạt được sử dụng trong đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định đối tượng được tập trung miêu tả để nêu nội dung chính; đồng thời căn cứ vào cách tác giả diễn đạt để xác định các phương thức biểu đạt. 

Lời giải chi tiết

Nội dung của đoạn trích:  Vẻ đẹp của sen Đồng Tháp Mười.

Phương thức biểu đạt là biểu cảm, miêu tả.

Giải thích:

Đoạn văn tập trung khắc họa vẻ đẹp của những cánh đồng sen Đồng Tháp Mười bằng nhiều hình ảnh, màu sắc và trạng thái của sen nên nội dung chính là vẻ đẹp của sen. Đồng thời, tác giả vừa miêu tả cảnh vật sinh động, vừa bộc lộ cảm xúc ngỡ ngàng, yêu mến, tự hào trước thiên nhiên 

Mở rộng

- PTBĐ biểu cảm là một nhu cầu của con người trong cuộc sống bởi trong thực tế sống luôn có những điều khiến ta rung động (cảm) và muốn bộc lộ (biểu) ra với một hay nhiều người khác. Phương thức biểu cảm là dùng ngôn ngữ để bộc lộ tình cảm, cảm xúc của mình về thế giới xung quanh.

- PTBĐ miêu tả là dùng ngôn ngữ làm cho người nghe, người đọc có thể hình dung được cụ thể sự vật, sự việc như đang hiện ra trước mắt hoặc nhận biết được thế giới nội tâm của con người

Link tham khảo: Các phương thức biểu đạt trong văn bản

Câu 2

Em hãy chỉ ra và phân tích giá trị của các biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định các từ ngữ, hình ảnh có sử dụng biện pháp tu từ; phân tích tác dụng đối với việc khắc họa hình ảnh và biểu đạt cảm xúc. 

Lời giải chi tiết

Biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong đoạn trích là:

- Điệp từ: sen, điệp cấu trúc câu: sen tinh khiết bung nở giữa bùn, sen ngạo nghễ khoe giữa năn lác.

- Nhân hóa, so sánh: Sen ... chen, ngạo nghễ, chiếm.... kiêu hãnh và tự tin khoe... Tràm ... như những người lính gác cần mẫn và trung thành.

=> Tác dụng: nhấn mạnh sức sống, sự phong phú của sen, cảnh vật sống động, gợi cảm và có hồn, câu văn giàu nhịp điệu ->khẳng định cảnh quan thiên nhiên Đồng Tháp Mười hùng vĩ, rộng lớn và tươi đẹp.

Giải thích:

Việc lặp lại từ "sen" và các kiểu câu có cấu trúc giống nhau giúp làm nổi bật hình tượng trung tâm của đoạn văn. Những từ ngữ gợi đặc điểm của con người như "ngạo nghễ", "kiêu hãnh", "tự tin" là biện pháp nhân hóa, khiến bông sen hiện lên đầy sức sống. Hình ảnh "tràm như những người lính gác" là phép so sánh, giúp người đọc hình dung rừng tràm bao bọc, bảo vệ cánh đồng sen.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Nhân hoá là gọi vật hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật,… bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối,… trở nên gần gũi với con người, đồng thời biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

Một số link tham khảo:

Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Biện pháp tu từ nhân hoá

Biện pháp So sánh 

Câu 3

Đoạn trích đã bộc lộ cảm xúc gì của tác giả?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chú ý các từ ngữ biểu cảm, cách miêu tả và thái độ của tác giả đối với đối tượng được nói đến để xác định cảm xúc. 

Lời giải chi tiết

Đoạn trích đã thể hiện tình cảm yêu mến thiết tha của tác giả đối với vẻ đẹp của Đồng Tháp Mười.

Giải thích:

Những từ ngữ như "tinh khiết", "ngạo nghễ", "kiêu hãnh", "bâng khuâng", "ngơ ngác", "rợn ngợp" cho thấy tác giả không chỉ miêu tả cảnh vật mà còn bộc lộ sự say mê, xúc động trước vẻ đẹp rộng lớn, độc đáo của cánh đồng sen Đồng Tháp Mười. Vì vậy, có thể khẳng định tác giả dành tình cảm yêu mến thiết tha đối với vùng đất này. 

Mở rộng

- Cảm hứng chủ đạo là tình cảm, thái độ được thể hiện xuyên suốt tác phẩm đối với những vấn đề cuộc sống được nêu ra

- Cách xác định cảm hứng chủ đạo:

+ Thường được thể hiện qua các hình ảnh, từ ngữ và cảm xúc trong tác phẩm

+ Thường gắn liền với một tư tưởng hoặc thông điệp cụ thể mà tác giả muốn truyền tải.

Link tham khảo:

Cảm hứng chủ đạo trong tác phẩm và cách xác định

Cảm hứng chủ đạo trong thơ 

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close