Đọc hiểu Quê hương (Nguyễn Đình Huân) - Đề 1 | Luyện đề đọc hiểu Văn 6

Bài thơ thể hiện những ký ức, tình cảm chân thành, sâu đậm về quê hương tuổi thơ, mẹ, cảnh vật dân dã, thân quen.

Giải thích:

Trong bài thơ xuất hiện nhiều hình ảnh quen thuộc như tiếng ve, dòng sông, cánh đồng, mẹ, chợ quê… Tất cả đều gợi lên vẻ đẹp bình dị của quê hương và nỗi nhớ sâu nặng của tác giả.

“Bánh đa” là một loại bánh truyền thống làm từ gạo, thường được nướng hoặc phơi khô – đây là nghĩa gốc.

Giải thích:

“Bánh đa” ở đây chỉ một loại bánh quen thuộc được làm từ gạo, thường có ở chợ quê. Từ ngữ được dùng đúng với ý nghĩa vốn có của sự vật nên là nghĩa gốc.

Hai câu thơ gợi lên hình ảnh đồng quê rộng lớn, trù phú với lúa chín vàng óng ánh và hương thơm lan tỏa. Đây là biểu tượng của sự no đủ, yên bình và cũng là kỷ niệm đẹp trong tâm hồn tác giả khi nhớ về quê hương.

Giải thích:

Hình ảnh “cánh đồng vàng”, “hương thơm lúa chín” không chỉ tả cảnh đẹp của làng quê mà còn gợi sự ấm no, yên bình và những kỉ niệm tuổi thơ thân thuộc trong lòng tác giả.

Bài thơ nhắc nhở mỗi người hãy trân trọng những ký ức tuổi thơ và luôn nhớ về quê hương – nơi nuôi dưỡng tâm hồn, hình thành nhân cách.

Giải thích:

Qua những hình ảnh gần gũi, bình dị của quê hương, tác giả khơi gợi tình yêu quê hương sâu sắc và nhắc nhở con người sống biết ơn cội nguồn.

Tình yêu quê hương được thể hiện qua sự gắn quê hương với hình ảnh người mẹ thân thương, giản dị, tảo tần. Hình ảnh “áo nâu nón lá”, “liêu xiêu đi về” gợi dáng mẹ mộc mạc, vất vả, gần gũi với làng quê. Qua đó, chủ thể trữ tình bộc lộ nỗi nhớ thương, tình yêu sâu nặng và lòng biết ơn đối với mẹ cũng như quê hương.

Giải thích:

Với chủ thể trữ tình, quê hương không chỉ là cảnh vật mà còn hiện hữu trong hình bóng người mẹ. “Áo nâu nón lá” là những hình ảnh quen thuộc của người phụ nữ nông thôn Việt Nam, còn từ “liêu xiêu” gợi dáng mẹ nhỏ bé, tảo tần. Cách gọi “dáng mẹ yêu” thể hiện tình cảm trìu mến, yêu thương sâu sắc. Vì thế, nhớ quê hương cũng chính là nhớ mẹ, nhớ về cội nguồn thân thương. 

Mạch cảm xúc của bài thơ vận động từ những hình ảnh, âm thanh quen thuộc của quê hương trong kí ức tuổi thơ → những cảnh vật, con người bình dị của làng quê → nỗi nhớ quê hương khi đi xa → tình yêu, niềm tự hào và ý thức hướng về cội nguồn.

Giải thích:

- Ở khổ đầu, tác giả gợi nhớ quê hương qua những hình ảnh và âm thanh thân thuộc như tiếng ve, lời ru của mẹ, dòng sông, góc trời tuổi thơ.

- Tiếp đó, dòng hồi ức mở rộng đến tiếng sáo diều, cánh cò, phiên chợ quê, tiếng gà, cánh đồng lúa chín và dáng mẹ.

- Từ những kỉ niệm cụ thể, cảm xúc chuyển thành nỗi nhớ da diết khi xa quê: “Ai đi xa cũng mong về chốn xưa”.

- Cuối cùng, cảm xúc được nâng lên thành tình yêu, niềm tự hào và sự gắn bó sâu nặng với quê hương, nơi “chôn rau cắt rốn”.