Trang chủ
200+ đề đọc hiểu Văn 6 | Luyện đề đọc hiểu lớp 6

Đọc hiểu Đêm nay Bác không ngủ (Minh Huệ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 6

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: Anh đội viên thức dậy Thấy trời khuya lắm rồi Mà sao Bác vẫn ngồi Đêm nay Bác không ngủ.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

Anh đội viên thức dậy
Thấy trời khuya lắm rồi
Mà sao Bác vẫn ngồi
Đêm nay Bác không ngủ.

Lặng yên bên bếp lửa
Vẻ mặt Bác trầm ngâm
Ngoài trời mưa lâm thâm
Mái lều tranh xơ xác.

 

Anh đội viên nhìn Bác

Càng nhìn lại càng thương

Người Cha mái tóc bạc

Đốt lửa cho anh nằm

 

Rồi Bác đi dém chăn

Từng người từng người một

Sợ cháu mình giật thột

Bác nhón chân nhẹ nhàng

 

Anh đội viên mơ màng

Như nằm trong giấc mộng

 

Bóng Bác cao lồng lộng

Ấm hơn ngọn lửa hồng.

 

(Trích “Đêm nay Bác không ngủ”, Minh Huệ)

Câu 1

Đoạn thơ được viết theo thể thơ gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Quan sát số tiếng trong mỗi dòng thơ của đoạn trích

Lời giải chi tiết

Thể thơ 5 chữ

Giải thích:

Các dòng thơ đều có 5 tiếng, vì vậy đoạn thơ được viết theo thể thơ năm chữ.

Mở rộng

- Thơ bốn chữ hay còn gọi là thơ tứ ngôn, đây được xem là loại thơ đơn giản nhất trong các thể loại thơ bởi luật bằng trắc chỉ được áp dụng cho chữ thứ 2 và thứ 4 trong câu thơ

- Mỗi câu thơ có 4 tiếng, nhịp phổ biến là nhịp 2/2 hoặc 1/3, 3/1, quy tắc gieo vần khá đơn giản và linh hoạt, có thể hiệp vần chéo, vần bằng, vần liền, vần chân, vần lưng…

Link tham khảo: Thơ bốn chữ là gì? Một số yếu tố của thơ bốn chữ

Câu 2

Biện pháp tu từ so sánh trong hai dòng thơ: “Bóng Bác cao lồng lộng/ Ấm hơn ngọn lửa hồng” có tác dụng gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về biện pháp so sánh

- Xác định từ so sánh: “hơn”

- Chỉ ra hai đối tượng được so sánh.

Lời giải chi tiết

Giúp tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt, hình ảnh Bác Hồ hiện lên lớn lao mà gần gũi, ấm áp tình người.

Giải thích:

Nhà thơ so sánh sự ấm áp từ Bác với “ngọn lửa hồng”.
Ngọn lửa vốn tượng trưng cho hơi ấm trong đêm lạnh, nhưng tình cảm và sự quan tâm của Bác còn ấm áp hơn cả ngọn lửa => hình ảnh Bác hiện lên vừa vĩ đại vừa đầy yêu thương

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo:

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 3

Hành động “nhón chân nhẹ nhàng” của Bác thể hiện điều gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định hoàn cảnh diễn ra hành động (Bác đi dém chăn cho bộ đội).

Từ đó rút ra ý nghĩa, phẩm chất của nhân vật.

Lời giải chi tiết

Hành động “nhón chân nhẹ nhàng” của Bác thể hiện tấm lòng yêu thương sâu xa và sự tôn trọng, nâng niu của vị lãnh tụ đối với bộ đội.

Giải thích:

Trong đoạn thơ:

“Rồi Bác đi dém chăn
Từng người từng người một
Sợ cháu mình giật thột
Bác nhón chân nhẹ nhàng”

Bác đi từng người để dém chăn và nhón chân nhẹ nhàng để không làm họ thức giấc => Bác rất quan tâm đến giấc ngủ của bộ đội, coi họ như con cháu trong gia đình.

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 4

Nêu nội dung chính của đoạn thơ

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ nội dung bài thơ.

Xác định sự việc chính và ý nghĩa nổi bật của đoạn thơ.

Lời giải chi tiết

Nội dung chính của đoạn trích: Tâm trạng ngạc nhiên, xúc động của anh đội viên trước cử chỉ ân cần, sự quan tâm chu đáo của Bác Hồ dành cho mình và các chiến sĩ. Hình ảnh Bác Hồ hiện lên vừa lớn lao, vĩ đại nhưng lại hết sức gần gũi sưởi ấm lòng anh hơn cả ngọn lửa hồng.

Giải thích:

Những chi tiết “Bác chưa ngủ, Bác đốt lửa, Ấm hơn ngọn lửa hồng” trong bài thơ cho thấy sự quan tâm của Bác đối với bộ đội, khiến anh đội viên xúc động và càng thêm kính yêu Bác.

Mở rộng

- Thơ bốn chữ hay còn gọi là thơ tứ ngôn, đây được xem là loại thơ đơn giản nhất trong các thể loại thơ bởi luật bằng trắc chỉ được áp dụng cho chữ thứ 2 và thứ 4 trong câu thơ

- Mỗi câu thơ có 4 tiếng, nhịp phổ biến là nhịp 2/2 hoặc 1/3, 3/1, quy tắc gieo vần khá đơn giản và linh hoạt, có thể hiệp vần chéo, vần bằng, vần liền, vần chân, vần lưng…

Link tham khảo: Thơ bốn chữ là gì? Một số yếu tố của thơ bốn chữ

Câu 5

Bác Hồ là tấm gương sáng về đạo đức. Qua đoạn thơ trên, em học tập được điều gì ở Bác Hồ kính yêu?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Dựa vào phẩm chất của Bác thể hiện trong đoạn thơ.

- Nêu bài học nhận thức và hành động của bản thân.

Lời giải chi tiết

Gợi ý:

- Lòng yêu thương con người;

- Sự quan tâm đến mọi người;

…

Giải thích:

Những hành động nhỏ nhưng đầy tình cảm trong bài thơ cho thấy tấm lòng yêu thương và sự quan tâm sâu sắc của Bác đối với bộ đội.

=> Chúng ta cần biết quan tâm, giúp đỡ và sống yêu thương mọi người.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

Báo lỗi - Góp ý
BÌNH LUẬN
*Bình luận sẽ hiển thị sau khi được duyệt

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Vấn đề em gặp phải là gì ?

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

close

Cảm ơn bạn đã sử dụng Loigiaihay.com. Đội ngũ giáo viên cần cải thiện điều gì để bạn cho bài viết này 5* vậy?

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!