Đọc hiểu Nắng Ba Đình (Nguyễn Phan Hách) | Luyện đề đọc hiểu Văn 6

Nắng Ba Đình mùa thu Thắm vàng trên lăng Bác Vẫn trong vắt bầu trời Ngày tuyên ngôn Độc lập. Ta đi trên quảng trường

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

Nắng Ba Đình mùa thu

Thắm vàng trên lăng Bác

Vẫn trong vắt bầu trời

Ngày tuyên ngôn Độc lập.

Ta đi trên quảng trường

Bâng khuâng như vẫn thấy

Nắng reo trên lễ đài

Có bàn tay Bác vẫy.

Ấm lòng ta biết mấy

Ánh mắt Bác nheo cười

Lồng lộng một vòm trời

Sau mái đầu của Bác...

(Nắng Ba Đình, Nguyễn Phan Hách)

Câu 1

Bài thơ được viết theo thể thơ nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đếm số tiếng trong mỗi dòng thơ để xác định thể thơ.

Lời giải chi tiết

Thể thơ: Thơ năm chữ.

Giải thích:

Bài thơ được viết theo thể thơ năm chữ vì mỗi dòng thơ đều có 5 tiếng.

Mở rộng

- Thơ 5 chữ còn được biết đến với tên gọi thơ ngũ ngôn, là một thể thơ quen thuộc và phổ biến trong văn học Việt Nam. Mỗi câu thơ đều có năm chữ (âm tiết), kết hợp nhịp nhàng với vần và nhịp điệu, tạo nên cảm giác gần gũi, dễ đọc và dễ sáng tác.

- Thơ 5 chữ có thể viết về nhiều chủ đề khác nhau, từ tình cảm, con người, thiên nhiên đến các sự kiện xã hội

- Thơ 5 chữ thường ngắt nhịp 1/4 hoặc 4/1, 3/2 hoặc 2/3 và sử dụng vần lưng

Link tham khảo: Thơ năm chữ là gì? Một số yếu tố của thơ năm chữ

Câu 2

Xác định phương thức biểu đạt chính của bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định mục đích biểu đạt nổi bật của văn bản.

Lời giải chi tiết

Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm.

Giải thích:

Bài thơ chủ yếu bộc lộ những cảm xúc bâng khuâng, xúc động, tự hào và lòng biết ơn của tác giả khi nhớ về Chủ tịch Hồ Chí Minh và sự kiện lịch sử trọng đại của dân tộc.

Mở rộng

PTBĐ biểu cảm là một nhu cầu của con người trong cuộc sống bởi trong thực tế sống luôn có những điều khiến ta rung động (cảm) và muốn bộc lộ (biểu) ra với một hay nhiều người khác. Phương thức biểu cảm là dùng ngôn ngữ để bộc lộ tình cảm, cảm xúc của mình về thế giới xung quanh.

Link tham khảo: Các phương thức biểu đạt trong văn bản

Câu 3

Đoạn thơ trên gợi nhớ đến sự kiện lịch sử nào của nước ta?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào các chi tiết trong văn bản để xác định sự kiện lịch sử được nhắc tới.

Lời giải chi tiết

Đoạn thơ gợi nhớ đến sự kiện Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập tại Quảng trường Ba Đình ngày 2/9/1945.

Giải thích:

Các chi tiết "Ngày tuyên ngôn Độc lập", "quảng trường", "lễ đài", "bàn tay Bác vẫy" đều gợi lại hình ảnh Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập tại Quảng trường Ba Đình, mở ra kỉ nguyên độc lập, tự do cho dân tộc Việt Nam.

Câu 4

Từ “bâng khuâng” thuộc loại từ gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định từ loại dựa vào ý nghĩa biểu thị.

Lời giải chi tiết

"Bâng khuâng" là từ láy.

Giải thích:

Từ "bâng khuâng" là từ láy bộ phận (láy phụ âm đầu), diễn tả trạng thái cảm xúc man mác, xao xuyến, lưu luyến và xúc động của con người.

Mở rộng

- Từ láy là cấu tạo đặc biệt của từ phức, được tạo thành bởi hai tiếng trở lên, trong đó phối hợp những tiếng có âm đầu hoặc vần hoặc cả âm đầu và vần.

- Trong tiếng Việt, từ láy có độ dài tối thiểu là hai tiếng, tối đa là bốn tiếng. Tuy nhiên, láy hai tiếng là loại từ láy tiêu biểu của tiếng Việt.

- Từ láy được chia thành 2 loại:

+ Từ láy toàn bộ: Là loại từ được láy giống nhau cả phần âm, vần, dấu câu.

+ Từ láy bộ phận: Là loại từ được láy giống phần âm hoặc phần vần, dấu câu có thể giống hoặc khác tuỳ vào cách người dùng muốn

- Tác dụng của từ láy được dùng để miêu tả nhấn mạnh vẻ đẹp của phong cảnh, hình dáng của sự vật hoặc diễn đạt cảm xúc, tâm trạng, trình trạng, âm thanh … của con người, của sự vật và hiện tượng trong cuộc sống. Từ đó, mang đến cho con người một cái nhìn đa chiều và sâu sắc đối với vấn đề được nói đến.

Link tham khảo:

Từ láy là gì? Tác dụng của từ láy

Bài tập trắc nghiệm từ láy

Câu 5

Từ “thắm vàng” trong câu thơ “thắm vàng trên lăng Bác” có ý nghĩa gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích ý nghĩa của từ ngữ trong ngữ cảnh bài thơ.

Lời giải chi tiết

Từ "thắm vàng" gợi sắc nắng mùa thu Ba Đình rực rỡ, ấm áp và tươi sáng, đồng thời thể hiện vẻ đẹp thiêng liêng của không gian quanh Lăng Bác.

Giải thích:

Trong câu thơ, "thắm vàng" không chỉ miêu tả màu sắc của ánh nắng mùa thu mà còn gợi không khí trang trọng, tươi đẹp, tràn đầy sức sống ở lăng Bác.

Mở rộng

- Nghĩa của từ là nội dung (sự vật, tính chất, hoạt động, quan hệ…) mà từ biểu thị.

- Có thể hiểu nghĩa của từ chính là nội dung mà từ biểu thị để giúp chúng ta có thể hiểu và nhận diện được nội dung từ đó.

Link tham khảo: Khái niệm nghĩa của từ

Câu 6

Nội dung chính của bài thơ là gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Khái quát nội dung nổi bật của văn bản.

Lời giải chi tiết

Nội dung chính: Bài thơ thể hiện niềm xúc động, lòng biết ơn, kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh và gợi nhớ sự kiện lịch sử trọng đại của dân tộc tại Quảng trường Ba Đình.

Giải thích:

Qua hình ảnh nắng Ba Đình và những hồi tưởng về ngày Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập, bài thơ bộc lộ niềm tự hào dân tộc, lòng kính yêu Bác Hồ và sự trân trọng giá trị của nền độc lập, tự do.

Mở rộng

Nội dung là hiện thực cuộc sống được miêu tả, phản ánh trong văn bản từ cách nhìn nhận, suy nghĩ và lựa chọn của tác giả. Bao gồm các yếu tố như: đề tài, chủ đề, tư tưởng, cảm hứng chủ đạo…

Link tham khảo: Nội dung và hình thức của văn bản văn học

Câu 7

Hãy chỉ ra biện pháp tu từ và cho biết hiệu quả của biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn thơ:

“Ta đi trên quảng trường

Bâng khuâng như vẫn thấy

Nắng reo trên lễ đài

Có bàn tay Bác vẫy.”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định biện pháp tu từ được sử dụng, sau đó phân tích tác dụng về nội dung và nghệ thuật.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ:

+ Nhân hóa: "Nắng reo".

+ So sánh: "Bâng khuâng như vẫn thấy".

- Tác dụng:

+ Làm cho hình ảnh ánh nắng trở nên sinh động, tràn đầy sức sống.

+ Diễn tả cảm giác xúc động, tưởng như Bác Hồ vẫn đang hiện diện, vẫy chào nhân dân.

+ Gợi không khí thiêng liêng của Quảng trường Ba Đình và thể hiện lòng kính yêu, biết ơn sâu sắc đối với Bác.

Giải thích:

Biện pháp nhân hóa qua hình ảnh "nắng reo" khiến ánh nắng như có cảm xúc, hòa chung niềm vui của ngày độc lập. Biện pháp so sánh trong cụm từ "bâng khuâng như vẫn thấy" diễn tả cảm giác xúc động của tác giả, như vẫn được nhìn thấy hình ảnh Bác Hồ trên lễ đài. Những biện pháp tu từ ấy làm cho đoạn thơ giàu sức gợi và cảm xúc.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo:

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

- Nhân hoá là gọi vật hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật,… bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối,… trở nên gần gũi với con người, đồng thời biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.

- Có ba kiểu nhân hoá thường gặp là:

+ Dùng những từ ngữ vốn gọi người để gọi vật.

+ Dùng những từ vốn chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hoạt động, tính chất của vật.

+ Trò chuyện, xưng hô với vật như đối với người.

Link tham khảo: Biện pháp tu từ nhân hoá

Câu 8

Trình bày cảm xúc của mình về sự kiện trọng đại được nhắc đến trong đoạn thơ trên bằng một đoạn văn khoảng 5 -7 dòng.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Nêu cảm xúc cá nhân, kết hợp lí giải dựa trên ý nghĩa của sự kiện lịch sử.

Lời giải chi tiết

Gợi ý: Sự kiện Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập tại Quảng trường Ba Đình khiến em cảm thấy vô cùng xúc động và tự hào. Đó là dấu mốc mở ra một kỉ nguyên mới cho dân tộc Việt Nam - kỉ nguyên độc lập, tự do. Em càng biết ơn Chủ tịch Hồ Chí Minh và các thế hệ cha ông đã hi sinh để đất nước có được hòa bình hôm nay. Sự kiện ấy nhắc nhở em phải tích cực học tập để cống hiến tài năng, sức lực cho quê hương, đất nước.

Giải thích:

Đoạn văn thể hiện cảm xúc về ý nghĩa của ngày Quốc khánh và lòng biết ơn đối với Bác Hồ cùng các thế hệ đi trước.

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close