Đọc hiểu Dặn con (Đoàn Mạnh Phương) | Luyện đề đọc hiểu Văn 6
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
DẶN CON
Cuộc đời không giản đơn như ly nước mỗi ngày con uống
Có vị đắng thú vị của cà phê
vị cay xé lưỡi của trái ớt
vị chát chua của trái chanh vừa mới bứt
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
DẶN CON
Cuộc đời không giản đơn như ly nước mỗi ngày con uống
Có vị đắng thú vị của cà phê
vị cay xé lưỡi của trái ớt
vị chát chua của trái chanh vừa mới bứt
Con hãy khoan đi tìm vị ngọt
mà hãy để đắng cay chua chát
giúp con định nghĩa cuộc đời
Mắt con nhìn thêm tinh
Tai con nghe thêm rõ
Trí con thông trong sấp ngửa cuộc người
Học cách ưng thuận cuộc chơi
nếu có phải gặp phản trắc trong đời
không nhờ ai lau nước mắt
mà để nó tự rơi
Sau mưa
là nắng hửng lên thôi.
(Dặn con, Đoàn Mạnh Phương)
Câu 1
Xác định thể thơ của văn bản trên.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Quan sát số chữ mỗi dòng, cách gieo vần, ngắt nhịp trong toàn bài
Lời giải chi tiết
Thể thơ: tự do.
Giải thích:
Bài thơ có dòng dài ngắn khác nhau, không theo khuôn 5 chữ hay 7 chữ, nhịp điệu linh hoạt => đặc trưng thể thơ tự do.
Mở rộng
Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.
Trong khổ thơ thứ hai , chỉ ra những giác quan mà cha khuyên "con" nên rèn luyện thủ thách.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc kĩ khổ thơ thứ hai (đoạn bắt đầu từ “Mắt con nhìn thêm tinh…”), xác định các từ chỉ giác quan xuất hiện trực tiếp trong lời thơ.
Lời giải chi tiết
-Trong khổ thơ thứ hai, những giác quan mà cha khuyên "con" nên rèn luyện qua thử thách.
+ "Mắt” (con nhìn thêm tinh).
+ "Tai” (con nghe thêm rõ")
Giải thích:
Tác giả nêu rõ “Mắt” (nhìn thêm tinh) và “Tai” (nghe thêm rõ). Đây là hai giác quan được gọi tên trực tiếp
Mở rộng
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp so sánh trong văn bản trên
“Cuộc đời không giản đơn như ly nước mỗi ngày con uống”
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định dấu hiệu so sánh (từ “như”), tìm hai vế được so sánh và nêu tác dụng về nội dung, hình ảnh.
Lời giải chi tiết
- Biện pháp tu từ so sánh: "cuộc đời không đơn giản" so sánh với "ly nước mỗi ngày con uống"
- Tác dụng:
+ Phép so sánh giúp hình ảnh thơ trở nên sinh động, cụ thể, dễ hình dung, tạo ấn tượng cho người đọc.
+ Phép so sánh còn nhấn mạnh cuộc đời không chỉ đơn thuần là những điều dễ dàng, mà còn chứa đựng nhiều khó khăn, thử thách và những trải nghiệm phong phú.
+ Qua đó, thể hiện sự quan tâm, lo lắng của cha với con trước cuộc đời, cha mong con cần có sự chuẩn bị tâm lý để đối mặt với những thử thách.
Giải thích:
“Cuộc đời” được so sánh với “ly nước mỗi ngày con uống” => làm ý thơ cụ thể hơn, đồng thời nhấn mạnh cuộc đời không đơn giản, chứa nhiều vị khác nhau
Mở rộng
- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.
- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2
- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:
+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...
+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..
Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:
+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...
+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?
+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?
Đặt câu thơ vào ngữ cảnh toàn bài, tách nghĩa tả thực và nghĩa biểu tượng (ẩn dụ).
Lời giải chi tiết
Ý nghĩa của hình ảnh: "Sau mưa / là nắng hửng lên thôi":
- Ý nghĩa tả thực: biểu thị cho quy luật tự nhiên của cuộc sống: Sau cơn mua trời sẽ hửng nắng.
- Ý nghĩa tượng trưng:
+Mưa: những khó khăn, thử thách,
+Nắng: ánh sáng của niềm tin, hy vọng và niềm vui sẽ lại đến
=> Sau những gian khó, bão tố, nhất định sẽ có những ngày bình yên, tươi sáng chờ đợi.
Giải thích:
“Sau mưa là nắng” trước hết là quy luật tự nhiên. Đồng thời, “mưa” tượng trưng cho khó khăn, “nắng” tượng trưng cho hi vọng => khẳng định sau thử thách, cuộc sống sẽ tốt đẹp hơn.
Mở rộng
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Từ lời dặn của cha mẹ, em hãy rút ra bài học cho bản thân
Xem lời giải
Phương pháp giải
Dựa vào nội dung lời dặn trong bài thơ (chấp nhận đắng cay, rèn luyện bản thân, tin vào tương lai) để rút ra bài học phù hợp với bản thân
Lời giải chi tiết
- Bài học cho bản thân:
+ Cuộc sống không chỉ có những điều ngọt ngào mà còn có những thử thách, đắng cay điều quan trọng là chúng ta phải học cách chấp nhận và đối diện với những thử thách để rèn luyện bản thân để trở nên mạnh mẽ hơn, đồng thời biết trân trọng những khoảnh khắc hạnh phúc sau những thử thách.
+Trong cuộc sống, có những lúc chúng ta gặp khó khăn, thử thách thế nhưng sau những khó khăn, thử thách ấy sẽ luôn có ánh sáng và hy vọng, vậy nên chúng ta không nên từ bỏ, luôn tin tưởng vào tương lai tươi sáng hơn.
+ Hãy học cách quan sát và lắng nghe mọi điều trong cuộc sống để giúp chúng ta hiểu rõ hơn về bản thân, về người khác và xã hội, từ đó phát triển bản thân một cách toàn diện.
+ Cần biết trân trọng tình cảm gia đình và bạn bè, có như vậy chúng ta mới vượt qua khó khăn và tìm thấy niềm vui trong cuộc sống.
+ …
Giải thích:
Bài thơ hướng con đến việc mạnh mẽ trước khó khăn, biết quan sát, lắng nghe và không bỏ cuộc. Vì vậy, bài học cần xoay quanh: chấp nhận thử thách – rèn luyện bản thân – giữ niềm tin vào tương lai.
Mở rộng
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Nếu ngọn gió nào dẫn con đến phương trời xa thẳm
Con đừng quên lối về nhà
Nơi thung sâu khơi nguồn ngọn gió...
Nếu cánh chim nào chở con lên thăm mặt trời cháy đỏ
Đọc đoạn thơ sau và trả lời các câu hỏi bên dưới :
Có một nghề bụi phấn bám đầy tay
Ta vẫn gọi là nghề cao quý nhất
Có một nghề không trồng cây vào đất
Mà cho đời những đóa hoa thơm
Đọc đoạn trích và trả lời câu hỏi
THỜI NẮNG XANH
Kính dâng bà ngoại
Nắng trong mắt những ngày thơ bé
Cũng xanh mơn như thể lá trầu
Bà bổ cau thành tám chiếc thuyền cau
Đọc ngữ liệu sau và trả lời câu hỏi phía dưới:
GỬI TỚI ĐẢO XA
Trên bản đồ chỉ là những chấm xanh
Mà thiêng liêng trong tim gợi nhớ
Ơi đảo xa những đêm không ngủ
Đảo quê hương, đảo của ta ơi
Danh sách bình luận