Đọc hiểu Con lừa và bác nông dân | Luyện đề đọc hiểu Văn 7

Một ngày nọ, con lừa của một ông chủ trang trại sẩy chân rơi xuống một cái giếng. Lừa kêu la tội nghiệp hàng giờ liền. Người chủ trang trại cố nghĩ xem nên làm gì Cuối cùng ông quyết định: con lừa đã già, dù sao thì cái giếng cũng cần được lấp lại và không ích lợi gì trong việc cứu con lừa lên cả. Thế là ông nhờ vài người hàng xóm sang giúp mình.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

CON LỪA VÀ BÁC NÔNG DÂN

Một ngày nọ, con lừa của một ông chủ trang trại sẩy chân rơi xuống một cái giếng. Lừa kêu la tội nghiệp hàng giờ liền. Người chủ trang trại cố nghĩ xem nên làm gì Cuối cùng ông quyết định: con lừa đã già, dù sao thì cái giếng cũng cần được lấp lại và không ích lợi gì trong việc cứu con lừa lên cả. Thế là ông nhờ vài người hàng xóm sang giúp mình.

Họ xúc đất và đổ vào giếng. Ngay từ đầu, lừa đã hiểu chuyện gì đang xảy ra và nó kêu la thảm thiết. Nhưng sau đó lừa trở nên im lặng. Sau một vài xẻng đất, ông chủ trang trại nhìn xuống giếng và vô cùng sửng sốt. Mỗi khi bị một xẻng đất đổ lên lưng, lừa lắc mình cho đất rơi xuống và bước chân lên trên. Cứ như vậy, đất đổ xuống, lừa lại bước lên cao hơn. Chỉ một lúc sau mọi người nhìn thấy chú lừa xuất hiện trên miệng giếng và lóc cóc chạy ra ngoài.

(Con lừa và bác nông dân, TruyenDanGian.com)

Câu 1

Truyện Con lừa và bác nông dân thuộc thể loại nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào đặc điểm của truyện: có nhân vật loài vật và gửi gắm bài học ý nghĩa trong cuộc sống.

Lời giải chi tiết

Truyện ngụ ngôn

Giải thích:

Trong truyện, con lừa được nhân hóa qua suy nghĩ và hành động như con người. Qua câu chuyện về con lừa vượt khó, tác giả muốn gửi gắm bài học sâu sắc về nghị lực sống => đặc trưng truyện ngụ ngôn.

Mở rộng

- Truyện ngụ ngôn là những truyện kể ngắn gọn, hàm súc, bằng văn xuôi hoặc văn vần. Truyện thường đưa ra bài học về cách nhìn sự việc, cách ứng xử của con người trong cuộc sống.

- Đề tài trong truyện ngụ ngôn thường là những vấn đề đạo đức hay những cách ứng xử trong cuộc sống.

- Nhân vật trong truyện ngụ ngôn có thể là loài vật, đồ vật, cây cối hoặc con người. Các nhân vật hầu như không có tên riêng, thường được người kể chuyện gọi bằng danh từ chung như: rùa, thỏ, sói, cừu, cây sậy, thầy bói, bác nông dân,… Từ suy nghĩ, hành động, lời nói của nhân vật ngụ ngôn, người nghe, người đọc có thể rút ra những bài học sâu sắc.

Link tham khảo: Thể loại Truyện ngụ ngôn

Câu 2

Trong đoạn 1 con lừa đã rơi vào hoàn cảnh (tình huống) nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ đoạn 1, chú ý chi tiết nói về sự việc xảy ra với con lừa.

Lời giải chi tiết

Trong đoạn 1 con lừa đã rơi vào hoàn cảnh bị sẩy chân rơi xuống một cái giếng

Giải thích:

Chi tiết này nằm ngay ở câu mở đầu của văn bản: “con lừa… sẩy chân rơi xuống một cái giếng”. Đây là tình huống khó khăn, nguy hiểm làm mở đầu cho câu chuyện.

Mở rộng

Tình huống truyện là tình thế được tạo nên bởi một sự kiện đặc biệt; qua đó đặc điểm, tính cách của nhân vật và tư tưởng của nhà văn được thể hiện rõ nét.

Link tham khảo: Truyện ngụ ngôn là gì? Một số yếu tố của truyện ngụ ngôn

Câu 3

Dấu ba chấm trong câu sau có tác dụng gì?

“Một ngày nọ, con lừa của một ông chủ trang trại sẩy chân rơi xuống một cái giếng. Lừa kêu la tội nghiệp hàng giờ liền. Người chủ trang trại cố nghĩ xem nên làm gì…”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về công dụng của dấu ba chấm trong câu văn.

Lời giải chi tiết

Tác dụng: Giãn nhịp điệu câu văn, chuẩn bị cho sự xuất hiện của một từ ngữ biểu thị nội dung bất ngờ, thường có sắc thái hài hước, châm biếm

Giải thích:

Sau dấu ba chấm là chi tiết người nông dân quyết định lấp giếng thay vì cứu con lừa. Vì vậy, dấu ba chấm giúp câu văn chậm lại, tạo sự hồi hộp và làm nổi bật diễn biến bất ngờ của câu chuyện.

Mở rộng

- Dấu chấm lửng là dấu chấm thông thường sẽ xuất hiện ở giữa hoặc ở cuối câu, có kí hiệu là …

- Tác dụng của việc sử dụng dấu chấm lửng:

+ Tức ý vẫn còn chưa diễn đạt hết, vẫn còn điều muốn nói.

+ Sử dụng với mục đích ngập ngừng, ngắt quãng trong câu.

+ Hoặc trong một vài trường hợp dấu chấm lửng còn là dấu hiệu cho sự châm biếm, mỉa mai.

+ Dấu chấm lửng còn là đoạn kéo dài của một loại âm thanh nào đó.

- Chú ý: Khi đọc bài có dấu chấm lửng cần ngắt nghỉ

Link tham khảo:

Tìm hiểu về Dấu chấm lửng

Công dụng của dấu chấm lửng

Câu 4

Vì sao bác nông dân quyết định chôn sống chú lừa?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ đoạn văn thứ nhất, xác định những suy nghĩ và quyết định của người nông dân trước tình huống con lừa rơi xuống giếng. Tìm các chi tiết giải thích nguyên nhân dẫn đến hành động của nhân vật.

Lời giải chi tiết

Bác nông dân quyết định chôn sống chú lừa vì:

- Con lừa đã già, không còn nhiều giá trị sử dụng.

- Cái giếng cũng cần được lấp lại.

- Ông cho rằng việc cứu con lừa lên không còn ích lợi gì.

Giải thích:

Trong truyện có chi tiết: “con lừa đã già, dù sao thì cái giếng cũng cần được lấp lại và không ích lợi gì trong việc cứu con lừa lên cả”. Chính suy nghĩ đó khiến bác nông dân quyết định đổ đất lấp giếng thay vì tìm cách cứu chú lừa.

Mở rộng

Chi tiết tiêu biểu là những chi tiết chọn lọc, có giá trị biểu đạt và thẩm mĩ vượt trội trong truyện, có thể mang lại sự bất ngờ, gây chú ý hoặc sự thích thú đối với người đọc và góp phần quan trọng trong việc thể hiện tư tưởng chủ đề của truyện.

=> Nói cách khác, chi tiết tiêu biểu là chi tiết đặc sắc, tập trung thể hiện rõ nét sự việc tiêu biểu.

Link tham khảo: Yếu tố trong truyện

Câu 5

Vì sao chú lừa lại thoát ra khỏi cái giếng?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Theo dõi diễn biến hành động của chú lừa sau khi đất được đổ xuống giếng. Phân tích cách chú lừa ứng phó với hoàn cảnh khó khăn để tìm nguyên nhân giúp nó thoát khỏi cái giếng.

Lời giải chi tiết

Chú lừa thoát khỏi cái giếng vì mỗi khi đất bị đổ lên lưng, nó đều lắc cho đất rơi xuống rồi bước chân lên lớp đất đó. Cứ như vậy, chú lừa dần dần tiến lên miệng giếng và thoát ra ngoài.

Giải thích:

Ban đầu chú lừa kêu la tuyệt vọng, nhưng sau đó nó đã thay đổi cách ứng xử. Thay vì đầu hàng, chú lừa biến những xẻng đất tưởng như sẽ chôn vùi mình thành những bậc thang để leo lên. Chính sự bình tĩnh, thông minh và kiên trì đã giúp nó thoát khỏi nguy hiểm.

Mở rộng

Chi tiết tiêu biểu là những chi tiết chọn lọc, có giá trị biểu đạt và thẩm mĩ vượt trội trong truyện, có thể mang lại sự bất ngờ, gây chú ý hoặc sự thích thú đối với người đọc và góp phần quan trọng trong việc thể hiện tư tưởng chủ đề của truyện.

=> Nói cách khác, chi tiết tiêu biểu là chi tiết đặc sắc, tập trung thể hiện rõ nét sự việc tiêu biểu.

Link tham khảo: Yếu tố trong truyện

Câu 6

Theo em, những “xẻng đất” trong văn bản tượng trưng cho điều gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh trong truyện ngụ ngôn. Liên hệ hình ảnh "xẻng đất" với những khó khăn, thử thách mà con người thường gặp trong cuộc sống để rút ra ý nghĩa hàm ẩn.

Lời giải chi tiết

Những "xẻng đất" tượng trưng cho:

- Những khó khăn, thử thách trong cuộc sống.

- Những thất bại, trở ngại, nghịch cảnh mà con người phải đối mặt.

- Những áp lực, lời chê bai hoặc hoàn cảnh bất lợi có thể khiến con người gục ngã.

Giải thích:

Những xẻng đất được đổ xuống với mục đích chôn vùi chú lừa. Tuy nhiên, chú lừa đã biến chúng thành phương tiện giúp mình thoát thân. Tương tự, trong cuộc sống, khó khăn và thử thách có thể khiến con người thất bại nếu bỏ cuộc, nhưng cũng có thể trở thành động lực để trưởng thành nếu biết vượt lên.

Mở rộng

Nghĩa hàm ẩn là phần thông báo không được thể hiện trực tiếp bằng từ ngữ trong câu mà được suy ra từ câu chữ và ngữ cảnh. Đây là loại nghĩa mà người nói, người viết thật sự muốn đề cập đến

Link tham khảo: Nghĩa hàm ẩn là gì? Điều kiện sử dụng nghĩa hàm ẩn là gì?

Câu 7

Hãy chỉ ra sự khác nhau trong quyết định của người nông dân và con lừa?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Quan sát hành động và cách ứng xử của người nông dân và con lừa trước khó khăn.

Lời giải chi tiết

- Người nông dân: Lúc đầu định giúp lừa ra khỏi giếng, nhưng sau nghĩ lừa già và cái giếng cũng cần được lấp. Vì thế, nhanh chóng buông xuôi, bỏ cuộc.

- Con lừa: Lúc đầu kêu la thảm thiết muốn thoát khỏi giếng nhưng rồi đã khôn ngoan, dùng chính những xẻng đất muốn vùi lấp nó để tự giúp nó thoát ra khỏi cái giếng.

Giải thích:

Người nông dân thể hiện sự buông xuôi trước khó khăn, còn con lừa lại kiên trì và thông minh tìm cách tự cứu mình. Chính sự cố gắng không bỏ cuộc đã giúp con lừa thoát khỏi nguy hiểm.

Mở rộng

Nhân vật trong truyện ngụ ngôn có thể là loài vật, đồ vật, cây cối hoặc con người. Các nhân vật hầu như không có tên riêng, thường được người kể chuyện gọi bằng danh từ chung như: rùa, thỏ, sói, cừu, cây sậy, thầy bói, bác nông dân,… Từ suy nghĩ, hành động, lời nói của nhân vật ngụ ngôn, người nghe, người đọc có thể rút ra những bài học sâu sắc.

Link tham khảo: Nhân vật trong truyện ngụ ngôn

Câu 8

Đâu là bài học tâm đắc nhất mà em rút ra từ câu chuyện?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung và ý nghĩa câu chuyện, rút ra bài học phù hợp với bản thân.

Lời giải chi tiết

Trong bất cứ hoàn cảnh (khó khăn, thử thách nào trong cuộc sông), sự hi vọng, dũng cảm, nỗ lực sẽ đem đến cho chúng ta sức mạnh vì:

- Hi vọng giúp chúng ta có tinh thần lạc quan, xóa đi mệt mỏi.

- Giúp chúng ta tìm ra cách giải quyết, là động lực giúp chúng ta vượt quan những khó khăn, thử thách…

Giải thích:

Con lừa đã không đầu hàng số phận mà biết biến những xẻng đất muốn vùi lấp mình thành “bậc thang” để thoát thân. Điều đó cho thấy nếu có ý chí và nghị lực, con người có thể biến khó khăn thành cơ hội để vươn lên.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close