Đọc hiểu Ngẩn ngơ tìm (Nguyễn Ngọc Hưng) | Luyện đề đọc hiểu Văn 7
(1) Sau nhiều năm xa xứ
Ngơ ngác lối xưa về
Làng đổi thay quá đỗi
Đi tìm quê trong quê
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
NGẨN NGƠ TÌM
Nguyễn Ngọc Hưng
(1) Sau nhiều năm xa xứ
Ngơ ngác lối xưa về
Làng đổi thay quá đỗi
Đi tìm quê trong quê
(2) Ràng rịt cỏ xanh đê
Níu chân - Chào ta đấy
Nao nao cò trắng vẫy
Đi tìm thơ trong thơ
(3) Giật mình tỉnh cơn mơ
Véo von con sáo sậu
Đánh thức miền thơ ấu
Đi tìm tôi trong tôi
(4) Ngày xưa ấy đâu rồi
Nắng trời bông bưởi trắng
Bâng khuâng cầm sợi nắng
Đi tìm xuân trong xuân.
(Dẫn theo Tổng hợp Văn học và Tuổi trẻ 2024, NXB Giáo dục Việt Nam, 2024, tr.32)
Câu 1
Xác định thể thơ của văn bản.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đếm số tiếng trong mỗi dòng thơ, quan sát cách tổ chức các dòng thơ và cách gieo vần.
Lời giải chi tiết
Bài thơ được làm theo thể thơ 5 chữ.
Giải thích:
Mỗi dòng thơ trong văn bản đều có 5 tiếng ⇒ thơ 5 chữ.
Mở rộng
- Thơ 5 chữ còn được biết đến với tên gọi thơ ngũ ngôn, là một thể thơ quen thuộc và phổ biến trong văn học Việt Nam. Mỗi câu thơ đều có năm chữ (âm tiết), kết hợp nhịp nhàng với vần và nhịp điệu, tạo nên cảm giác gần gũi, dễ đọc và dễ sáng tác.
- Thơ 5 chữ có thể viết về nhiều chủ đề khác nhau, từ tình cảm, con người, thiên nhiên đến các sự kiện xã hội
- Thơ 5 chữ thường ngắt nhịp 1/4 hoặc 4/1, 3/2 hoặc 2/3 và sử dụng vần lưng
Trong khổ thơ (3), âm thanh nào đã đánh thức miền thơ ấu của nhân vật tôi?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc khổ thơ (3), tìm hình ảnh âm thanh được nhắc đến trực tiếp. Chú ý câu thơ chứa từ ngữ gợi âm thanh và tác động của nó đối với nhân vật trữ tình.
Lời giải chi tiết
Trong khổ thơ thứ ba, âm thanh đã “đánh thức miền thơ ấu” của nhân vật tôi chính là âm thanh “véo von” của “con sáo sậu”.
Giải thích
Hai câu thơ "Véo von con sáo sậu/ Đánh thức miền thơ ấu" đã chỉ rõ tiếng hót trong trẻo của con sáo sậu là âm thanh khơi gợi những kỉ niệm tuổi thơ. Âm thanh quen thuộc của làng quê đã đưa nhân vật trữ tình trở về với những tháng năm hồn nhiên, vô tư đã qua.
Câu 3
Nêu tác dụng của biện pháp tu từ nhân hóa trong hai câu thơ sau:
“Ràng rịt có xanh đê
Níu chân - Chào ta đấy”
Xem lời giải
Phương pháp giải
Trong khổ thơ thứ ba, âm thanh đã “đánh thức miền thơ ấu” của nhân vật tôi chính là âm thanh “véo von” của “con sáo sậu”.
Lời giải chi tiết
- Nghệ thuật nhân hóa qua cách diễn đạt “Níu chân – Chào ta đấy”.
- Tác dụng:
+ Tạo cách diễn đạt sinh động, giàu hình ảnh.
+ Làm cho “cỏ” vốn vô tri vô giác nay trở nên sống động, gần gũi với con người. Cỏ như đang chào đón con người, níu từng bước chân của người con xa xứ khi trở lại quê hương.
+ Thể hiện tình yêu, sự gắn bó của nhân vật trữ tình với quê hương.
Giải thích:
Tác giả gán cho cỏ xanh những hành động của con người như "níu chân", "chào", khiến cảnh vật như có cảm xúc và biết bày tỏ tình cảm. Qua đó, quê hương hiện lên thân thương, gắn bó, như đang vui mừng đón người con trở về sau nhiều năm xa cách, đồng thời làm nổi bật tình cảm yêu thương, lưu luyến của nhân vật trữ tình đối với quê hương.
Mở rộng
- Nhân hoá là gọi vật hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật,… bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối,… trở nên gần gũi với con người, đồng thời biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.
- Có ba kiểu nhân hoá thường gặp là:
+ Dùng những từ ngữ vốn gọi người để gọi vật.
+ Dùng những từ vốn chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hoạt động, tính chất của vật.
Nhận xét tình cảm của nhân vật tôi dành cho quê hương được thể hiện trong văn bản.
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Dựa vào các từ ngữ, hình ảnh thể hiện sự bồi hồi, ngơ ngác, tìm kiếm những dấu ấn quen thuộc của quê nhà.
- Khái quát tình yêu quê hương tha thiết, nỗi nhớ và sự gắn bó sâu nặng của nhân vật trữ tình.
Lời giải chi tiết
- Tình cảm của nhân vật tôi dành cho quê hương:
+ Nhớ quê hương: “Sau nhiều năm xa cách/ Ngơ ngác lối xưa về”.
+ Yêu, gắn bó với quê hương: khao khát tìm về những giá trị xưa cũ, vẻ đẹp êm đềm, bình dị của làng quê: “Đi tìm quê trong quê”.
=> Tình cảm sâu nặng của một người con nặng lòng với quê hương, nguồn cội.
Giải thích:
Các câu thơ: "Sau nhiều năm xa xứ/ Ngơ ngác lối xưa về", "Đi tìm quê trong quê", "Đánh thức miền thơ ấu", "Đi tìm xuân trong xuân" cho thấy nhân vật trữ tình luôn mang trong mình nỗi nhớ quê hương da diết. Dù quê hương đã đổi thay, nhân vật vẫn tha thiết tìm lại những hình ảnh, kỉ niệm thân quen của tuổi thơ. Điều đó thể hiện nhà thơ yêu thương quê hương và gắn bó sâu nặng với cội nguồn.
Mở rộng
- Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc.
- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);...
- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.
Thông điệp nào có ý nghĩa nhất đối với em được gợi ra từ văn bản trên? Vì sao? (trình bày bằng đoạn văn từ 7 đến 10 câu).
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xuất phát từ nội dung bài thơ về quê hương, tuổi thơ và cội nguồn. Chọn một thông điệp em tâm đắc nhất
Lời giải chi tiết
+ Trân trọng những kí ức, kỉ niệm tuổi thơ tươi đẹp.
+ Yêu thương, gắn bó với quê hương.
+ Trân trọng những điều bình dị trong cuộc sống.
+ ...
Giải thích:
Bài thơ là hành trình trở về quê hương của một người con sau nhiều năm xa cách, qua đó khơi dậy tình yêu quê hương, nỗi nhớ tuổi thơ và sự trân trọng cội nguồn. Qua đó, bài thơ gửi gắm những thông điệp: hãy yêu quê hương, gìn giữ cội nguồn, trân trọng tuổi thơ và cần biết nâng niu những điều bình dị.
Mở rộng
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Xem lời giải
Chia sẻ
Bình luận
Danh sách bình luận