Đọc hiểu Nơi tuổi thơ em (Nguyễn Lãm Thắng) | Luyện đề đọc hiểu Văn 7

Có một dòng sông xanh Bắt nguồn từ sữa mẹ Có vầng trăng tròn thế Lửng lơ khóm tre làng

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

Nơi tuổi thơ em

Có một dòng sông xanh

Bắt nguồn từ sữa mẹ

Có vầng trăng tròn thế

Lửng lơ khóm tre làng.

 

Có bảy sắc cầu vồng

Bắc qua đồi xanh biếc

Có lời ru tha thiết

Ngọt ngào mãi vành nôi.

 

Có cánh đồng xanh tươi

Ấp yêu đàn có trắng

Có ngày mưa tháng nắng

Đọng trên áo mẹ cha.

 

Có một khúc dân ca

Thơm lừng hương cỏ dại

Có tuổi thơ đẹp mãi

Là đất trời quê hương.

(Nguyễn Lãm Thắng, https://wwwthuvien.net)

Câu 1

Bài thơ được viết theo thể thơ nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đếm số tiếng (số chữ) trong mỗi dòng thơ.

- Quan sát sự lặp lại đều đặn số tiếng giữa các dòng.

- Đối chiếu với đặc điểm các thể thơ đã học (4 chữ, 5 chữ, lục bát,…).

Lời giải chi tiết

Thể thơ 5 chữ

Giải thích:

“Có / một / dòng / sông / xanh” (5 tiếng).

Phần lớn các dòng thơ đều có 5 tiếng, đúng đặc điểm của thể thơ 5 chữ.

Mở rộng

- Thơ 5 chữ còn được biết đến với tên gọi thơ ngũ ngôn, là một thể thơ quen thuộc và phổ biến trong văn học Việt Nam. Mỗi câu thơ đều có năm chữ (âm tiết), kết hợp nhịp nhàng với vần và nhịp điệu, tạo nên cảm giác gần gũi, dễ đọc và dễ sáng tác.

- Thơ 5 chữ có thể viết về nhiều chủ đề khác nhau, từ tình cảm, con người, thiên nhiên đến các sự kiện xã hội

- Thơ 5 chữ thường ngắt nhịp 1/4 hoặc 4/1, 3/2 hoặc 2/3 và sử dụng vần lưng

Link tham khảo: Thơ năm chữ là gì? Một số yếu tố của thơ năm chữ

Câu 2

Tìm số từ có trong hai câu thơ

Có bảy sắc cầu vồng

Bắc qua đồi xanh biếc

 

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định từ chỉ số lượng trong hai dòng thơ (Số từ thường trả lời cho câu hỏi bao nhiêu)

Lời giải chi tiết

Số từ: “bảy”

Giải thích:

Từ “bảy” chỉ số lượng của “sắc cầu vồng”.

Mở rộng

- Số từ là những từ chỉ số lượng và thứ tự của sự vật.

- Số từ có thể chia làm hai loại: số từ chỉ số lượng và số từ chỉ thứ tự.

+ Khi biểu thị số lượng sự vật, số từ thường đứng trước danh từ gồm số từ xác định: một, hai, ba và số từ ước chừng, như: vài, dăm, mươi.

+ Khi biểu thị thứ tự, số từ đứng sau danh từ, để nói rõ về thứ tự

Link tham khảo: Số từ là gì? Phân loại số từ

Câu 3

Tìm biện pháp tu từ có trong khổ thơ thứ nhất và nêu tác dụng của biện pháp tu từ đó?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về biện pháp điệp từ

Quan sát các từ ngữ được lặp lại nhiều lần trong khổ thơ thứ nhất.

Lời giải chi tiết

- Điệp từ “có”

- Tác dụng: Giúp lời thơ nhịp nhàng, có tính nhạc; nhấn mạnh những kỷ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ.

Giải thích:

Trong khổ thơ thứ nhất có sự lặp lại từ “có”:

“Có một dòng sông xanh
...
Có vầng trăng tròn thế”

=> Đây là biện pháp điệp từ “có”.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Các vần “ăng” trong các tiếng “trắng - nắng” ở những dòng thơ sau sử dụng kiểu gieo vần nào?

Ấp yêu đàn có trắng

Có ngày mưa tháng nắng.

 

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định cách gieo vần ở cuối dòng thơ (Nếu các tiếng ở cuối hai dòng liên tiếp giống vần thì đó là vần chân – vần liền)

Lời giải chi tiết

Gieo vần chân - liền

Giải thích:

Hai tiếng “trắng – nắng” đều có vần “ăng” và nằm ở cuối hai dòng liên tiếp.

Mở rộng

- Thơ 5 chữ còn được biết đến với tên gọi thơ ngũ ngôn, là một thể thơ quen thuộc và phổ biến trong văn học Việt Nam. Mỗi câu thơ đều có năm chữ (âm tiết), kết hợp nhịp nhàng với vần và nhịp điệu, tạo nên cảm giác gần gũi, dễ đọc và dễ sáng tác.

- Thơ 5 chữ có thể viết về nhiều chủ đề khác nhau, từ tình cảm, con người, thiên nhiên đến các sự kiện xã hội

- Thơ 5 chữ thường ngắt nhịp 1/4 hoặc 4/1, 3/2 hoặc 2/3 và sử dụng vần lưng

Link tham khảo: Thơ năm chữ là gì? Một số yếu tố của thơ năm chữ

Câu 5

Bài thơ muốn nhắn gửi tới chúng ta thông điệp gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Quan sát các hình ảnh lặp lại trong bài thơ (sông, trăng, cầu vồng, cánh đồng, lời ru…).

Từ đó rút ra ý nghĩa chung mà tác giả muốn gửi gắm.

Lời giải chi tiết

Thông điệp mà tác giả muốn nhắn gửi đó là tình yêu thiên nhiên, yêu quê hương, trân quý những kỷ niệm đẹp của tuổi thơ.

Giải thích:

Bài thơ gợi lên nhiều hình ảnh gắn với tuổi thơ và quê hương như: dòng sông, khóm tre, cánh đồng, lời ru của mẹ… Những hình ảnh này thể hiện sự gắn bó, yêu thương đối với quê hương và ký ức tuổi thơ.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close