Đọc hiểu Thơ tặng dòng sông (Nguyễn Trọng Hoàn) | Luyện đề đọc hiểu Văn 7

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: Thơ tặng dòng sông Gió đã thổi giêng hai Triền sông ngô xanh mướt Nghe dạt dào lá hát Chiều mỡ màng xanh trong

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

Thơ tặng dòng sông

Gió đã thổi giêng hai

Triền sông ngô xanh mướt

Nghe dạt dào lá hát

Chiều mỡ màng xanh trong

 

Mây bạc giữa tầng không

In dòng sông lấp loảng

Chiều dập dênh sóng nắng

Ngực phù sa bồi hồi

 

Bao thương nhớ đầy vơi

Sóng gối đầu lên bãi

Đất đồng tươi trẻ lại

Mùa gọi mùa sây bông

Thơ viết tặng dòng sông

Vọng mái chèo man mác ...

(In trong Nguyễn Trọng Hoàn để lại..., Nguyễn Trọng Hoàn, NXB Công an nhân dân, Hà Nội, 2021, tr. 401)

Câu 1

Xác định cách gieo vần của khổ thơ cuối

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định cách gieo vần bằng cách nhìn vào tiếng cuối mỗi dòng thơ trong khổ cuối, xem các tiếng đó có cùng âm vần hay không và nằm ở vị trí nào.

Lời giải chi tiết

- bãi – lại: gieo vần liền (hai dòng liên tiếp cùng vần ai).

- bông – sông: gieo vần liền (hai dòng liên tiếp cùng vần ông).

Giải thích:

Các tiếng cuối: “bãi – lại”, “bông – sông” liên tiếp hiệp vần với nhau nên đây là vần liền, giúp câu thơ nhịp nhàng, dễ đọc.

Mở rộng

- Thơ 5 chữ còn được biết đến với tên gọi thơ ngũ ngôn, là một thể thơ quen thuộc và phổ biến trong văn học Việt Nam. Mỗi câu thơ đều có năm chữ (âm tiết), kết hợp nhịp nhàng với vần và nhịp điệu, tạo nên cảm giác gần gũi, dễ đọc và dễ sáng tác.

- Thơ 5 chữ có thể viết về nhiều chủ đề khác nhau, từ tình cảm, con người, thiên nhiên đến các sự kiện xã hội

- Thơ 5 chữ thường ngắt nhịp 1/4 hoặc 4/1, 3/2 hoặc 2/3 và sử dụng vần lưng

Link tham khảo: Thơ năm chữ là gì? Một số yếu tố của thơ năm chữ

Câu 2

Tìm những từ ngữ miêu tả khung cảnh thiên nhiên trong bài thơ

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc toàn bài, tìm các từ ngữ gợi tả cảnh vật (màu sắc, âm thanh, hình ảnh thiên nhiên).

Lời giải chi tiết

Một số từ ngữ miêu tả thiên nhiên: “gió thổi, triền sông ngô xanh mướt, lá hát, chiều mỡ màng xanh trong, mây bạc, dòng sông lấp loảng, sóng nắng, phù sa, sóng gối đầu lên bãi, đất đồng tươi trẻ lại…”

Giải thích:

Các chi tiết như “gió thổi”, “ngô xanh mướt”, “mây bạc”, “sóng nắng”, “phù sa”… đều là từ ngữ miêu tả trực tiếp thiên nhiên → làm nổi bật bức tranh sông nước giàu sức sống, sinh động.

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 3

Nêu vai trò của phó từ có trong câu thơ sau:

Gió đã thổi giêng hai

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định phó từ trong câu rồi nêu ý nghĩa về thời gian hoặc mức độ.

Lời giải chi tiết

- Phó từ “đã”

- Tác dụng:

+ Chỉ thời gian, xác định hành động xảy ra trong quá khứ.

+ Gợi cảm giác thời điểm gió xuân đã ùa về, mở ra không khí mùa mới.

Giải thích:

Từ “đã” là phó từ cho thấy gió xuân đã đến rồi, tạo cảm giác mùa xuân đang hiện hữu, mở ra không gian tươi mới.

Mở rộng

- Phó từ là các từ ngữ luôn đi liền với các từ loại khác là tính từ, động từ và trạng từ với tác dụng bổ sung, giải thích rõ hơn ý nghĩa của các từ mà nó đi kèm.

- Phó từ gồm hai loại lớn: Phó từ đứng trước động từ, tính từ và phó từ đứng sau động từ tính từ.

- Phó từ luôn kết hợp với tính từ và động từ để bổ sung, làm rõ nét nghĩa về thời gian, về sự tiếp diễn, về mức độ, về mặt phủ định, về mặt cầu khiến, về khả năng, về kết quả, về tần số và tình thái cho các từ mà nó đi kèm.

Link tham khảo: Phó từ là gì? Đặc điểm của phó từ

Câu 4

Nêu chủ đề của bài thơ

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tổng hợp các hình ảnh, cảm xúc xuyên suốt bài thơ để rút ra nội dung chính.

Chú ý thiên nhiên trù phú + tình cảm tha thiết với dòng sông → khái quát thành chủ đề.

Lời giải chi tiết

Chủ đề: Ca ngợi vẻ đẹp trù phú, mơn mởn sức sống của dòng sông và thiên nhiên, đồng thời thể hiện tình cảm yêu mến, gắn bó của tác giả với quê hương.

Giải thích:

Bài thơ không chỉ tả cảnh mà còn thể hiện tình yêu quê hương, nên chủ đề là ca ngợi vẻ đẹp dòng sông và sự gắn bó của tác giả.

Mở rộng

- Chủ đề là vấn đề chính hoặc ý tưởng trung tâm mà một tác phẩm văn học, nghệ thuật, hoặc bài viết muốn truyền tải đến người đọc hoặc người xem.

- Chủ đề thường phản ánh những suy nghĩ, cảm xúc, và quan điểm của tác giả về một vấn đề cụ thể trong cuộc sống hoặc xã hội.

- Để xác định chủ đề, thường phải trả lời câu hỏi: Vấn đề cơ bản mà tác phẩm nêu lên là gì? Cần phải hiểu rõ nội dung mới xác định đúng chủ đề của bài.

Link tham khảo: Chủ đề và cách xác định chủ đề

Câu 5

Hãy viết đoạn văn ngắn (từ 3 – 5 câu) chia sẻ việc em sẽ làm sau khi hiểu thông điệp của bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ chủ đề → rút ra thông điệp → liên hệ bản thân bằng hành động cụ thể (3–5 câu).

Lời giải chi tiết

Sau khi đọc bài thơ, em hiểu rằng thiên nhiên quê hương thật đẹp và cần được trân trọng. Vì vậy, em sẽ cố gắng giữ gìn môi trường sạch đẹp, không xả rác xuống sông hay nơi công cộng. Em cũng sẽ nhắc nhở mọi người xung quanh bảo vệ nguồn nước. Đồng thời, em sẽ tìm hiểu thêm về cảnh đẹp quê mình để thêm yêu và tự hào.

Giải thích:

Vì bài thơ ca ngợi thiên nhiên nên hành động phù hợp nhất là trân trọng và bảo vệ môi trường sống, thể hiện nhận thức từ bài học.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close