Đọc hiểu Phố xưa (Huỳnh Mai Liên) | Luyện đề đọc hiểu Văn 7
Ông ơi vì sao
Mỗi lần lên phố
Đứng trước nhà cổ
Dừng chân thật lâu
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:
PHỐ XƯA
(Huỳnh Mai Liên)
Ông ơi vì sao
Mỗi lần lên phố
Đứng trước nhà cổ
Dừng chân thật lâu
Bức tường phai màu
Ban công gỉ sét
Cửa gỗ kẽo kẹt
Mái ngói xô nghiêng
Ông cười thật hiền
Phố xưa nhà cũ
Thời gian nhắn nhủ
Ký ức đã qua
Ông nhớ ngôi nhà
Nhớ từng góc phố
Tháng năm gian khổ
Lắng đọng bình yên
Phố kể chuyện riêng
Nhiều thương nhiều nhớ
Gần như hơi thở
Nhẹ nhõm tiếng chim
Ông đứng lặng im
Ngăm ngôi nhà cũ
Còn cháu chăm chú
Ngắm ông ngày xưa.
(Bay qua Hồ Gươm, Huỳnh Mai Liên, NXB Hội nhà văn, 2024, tr.32-33)
Câu 1
Xác định nhân vật trữ tình trong bài thơ.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc toàn bộ bài thơ để xác định người đang kể chuyện và bộc lộ cảm xúc.
Chú ý các đại từ xưng hô trong bài thơ
Lời giải chi tiết
Nhân vật trữ tình: người cháu
Giải thích:
- Ngay ở khổ thơ đầu có lời gọi:
“Ông ơi vì sao Mỗi lần lên phố…”
=> Đây là lời của người cháu nói với ông.
- Đến cuối bài thơ:
“Còn cháu chăm chú Ngắm ông ngày xưa.”
=> Người quan sát, cảm nhận và kể lại câu chuyện chính là người cháu.
Mở rộng
Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.
Xác định những chi tiết về tường, ban công, cửa, mái nhà.
Lời giải chi tiết
Những câu thơ miêu tả ngôi nhà cổ:
- “Bức tường phai màu”
- “Ban công gỉ sét”
- “Cửa gỗ kẽo kẹt”
- “Mái ngói xô nghiêng”
Giải thích:
Các câu thơ này xuất hiện ở khổ thơ thứ hai và đều miêu tả những bộ phận của ngôi nhà cổ
Mở rộng
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Phân tích hiệu quả thẩm mĩ của biện pháp tu từ trong hai câu thơ:
Thời gian nhắn nhủ
Ký ức đã qua.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Vận dụng kiến thức về các biện pháp tu từ
Nhận biết dấu hiệu nhân hoá: “Thời gian” được gắn với hành động “nhắn nhủ” của con người
Lời giải chi tiết
Hai câu thơ sử dụng biện pháp nhân hóa ("thời gian nhắn nhủ") để gợi cảm giác thân quen, gần gũi với quá khứ. Việc nhân hóa thời gian giúp làm nổi bật sự kết nối giữa hiện tại và những ký ức xa xưa. Cụm từ "ký ức đã qua" mang ý nghĩa hoài niệm, tạo chiều sâu cảm xúc và làm nổi bật giá trị thiêng liêng của những kỷ niệm xưa cũ. Qua đó, người đọc cảm nhận được sự trân trọng và lưu luyến đối với quá khứ.
Giải thích:
“Thời gian” vốn là khái niệm trừu tượng nhưng tác giả dùng động từ “nhắn nhủ” (hành động của con người) => làm cho thời gian như đang kể lại câu chuyện của quá khứ, giúp bài thơ giàu cảm xúc và gợi nhớ sâu sắc.
Mở rộng
- Nhân hoá là gọi vật hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật,… bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối,… trở nên gần gũi với con người, đồng thời biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.
- Có ba kiểu nhân hoá thường gặp là:
+ Dùng những từ ngữ vốn gọi người để gọi vật.
+ Dùng những từ vốn chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hoạt động, tính chất của vật.
Theo em, vì sao người cháu lại chăm chú “Ngắm ông ngày xưa"?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc đoạn thơ cuối của bài, chú ý hành động và cảm xúc của ông và người cháu.
Nêu suy nghĩ của em, lí giải phù hợp
Lời giải chi tiết
Vì khi thấy ông đứng lặng ngắm ngôi nhà cũ, người cháu như nhìn thấy cả một thời tuổi trẻ, quá khứ của ông hiện về trong ánh mắt, dáng đứng, nụ cười. “Ngắm ông ngày xưa” là cách người cháu tưởng tượng, thấu hiểu và đồng cảm với những kỷ niệm, những năm tháng mà ông đã trải qua, từ đó thêm yêu thương và trân trọng ông hơn.
Giải thích:
Ở khổ thơ cuối, ông đang nhớ lại quá khứ, còn người cháu quan sát ông và tưởng tượng về quá khứ của ông, nên mới “Ngắm ông ngày xưa”
Mở rộng
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Từ nội dung bài thơ, theo em thế hệ trẻ ngày nay cần có cách ứng xử như thế nào với quá khứ của dân tộc? (trình bày khoảng 5-6 dòng).
Xem lời giải
Phương pháp giải
Từ nội dung bài thơ, xác định ý nghĩa của việc trân trọng quá khứ
Liên hệ với trách nhiệm của thế hệ trẻ hiện nay:
- Thế hệ trẻ ngày nay cần biết trân trọng và biết ơn quá khứ của dân tộc.
- Luôn ghi nhớ công lao của cha ông trong công cuộc đấu tranh, xây dựng và bảo vệ đất nước.
- Chủ động tìm hiểu lịch sử, lắng nghe những câu chuyện, giữ gìn di tích và các giá trị truyền thống.
- Sống có trách nhiệm, chăm chỉ học tập và rèn luyện để trở thành người có ích.
- Ra sức cống hiến, phát huy truyền thống vẻ vang, làm rạng danh dân tộc.
Lời giải chi tiết
Theo em, thế hệ trẻ ngày nay cần có thái độ trân trọng và biết ơn quá khứ của dân tộc. Chúng ta phải luôn ghi nhớ công lao của cha ông đã hi sinh, đấu tranh để bảo vệ đất nước và giữ gìn độc lập, tự do. Mỗi người trẻ cần tìm hiểu lịch sử, lắng nghe những câu chuyện, trân trọng các di tích, hiện vật gắn liền với truyền thống. Đồng thời, chúng ta phải sống có trách nhiệm, chăm chỉ học tập và rèn luyện để tiếp bước cha anh. Chỉ khi làm được như vậy, thế hệ trẻ mới thật sự xứng đáng với sự hi sinh và những giá trị quý báu mà dân tộc đã để lại.
Giải thích:
Bài thơ nói về ký ức, phố xưa và những kỷ niệm của thế hệ trước. Vì vậy bài học rút ra là cần trân trọng quá khứ, hiểu và tiếp nối những giá trị của cha ông.
Mở rộng
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Danh sách bình luận