Đọc hiểu Tết này nhớ mẹ (Nguyễn Trọng Tạo) | Luyện đề đọc hiểu Văn 7
Đã hai Tết
Con về nhà
Vắng Mẹ
Cây quanh vườn mồ côi Mẹ hai năm
Màu xanh lá buồn chi ngơ ngác thế?
Lòng bồi hồi ra ngõ ngóng xa xăm.
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:
TẾT NÀY NHỚ MẸ
- Nguyễn Trọng Tạo-
Đã hai Tết Con về nhà Vắng Mẹ Cây quanh vườn mồ côi Mẹ hai năm Màu xanh lá buồn chi ngơ ngác thế? Lòng bồi hồi ra ngõ ngóng xa xăm.
Như thuở nhỏ đường làng người đi chợ Những đứa con thắc thỏm ngóng mẹ về Con tóc bạc đi theo bầy trẻ nhỏ Mẹ đâu còn để chờ bánh đa kê.
Mẹ đâu còn để đánh thức giao thừa Con ngái ngủ giật mình thấy Mẹ về rất tỏ Thắp nén nhang dâng bàn thờ Tiên Tổ Bên hình Cha, Mẹ nở nụ cười hiền.
Con thấy Mẹ lom khom vào bếp, ra vườn Mẹ múc nước giếng nhà trong vắt Mẹ cho lợn ăn. Mẹ xới thêm luống đất Mẹ trồng rau. Mẹ hát điệu xa vời…
Rồi Mẹ tiễn con đi về phía cuối trời Chiếc gậy chống đã vẹt mòn năm tháng Con ngoảnh lại chốn quê nhà xanh thẳm Mẹ cười hiền, chống gậy đứng nhìn theo…
Câu 1
Xác định thể thơ của bài thơ trên?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Dựa vào hình thức câu thơ: số chữ mỗi dòng đều hay không đều, cách ngắt nhịp linh hoạt hay theo quy tắc gì không
Lời giải chi tiết
Thể thơ tự do
Giải thích:
Bài thơ không tuân theo số chữ, niêm luật cố định như lục bát hay thất ngôn => đặc trưng thơ tự do.
Mở rộng
Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.
Em hãy kể tên một bài thơ (ghi rõ tác giả) cũng viết về hình ảnh người mẹ mà em đã đọc.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Nhớ lại các bài thơ đã học hoặc đã đọc có cùng chủ đề “mẹ”, nêu đúng tên tác phẩm và tác giả.
Lời giải chi tiết
- Mẹ (Đỗ Trung Lai)
- Mẹ và quả (Nguyễn Khoa Điềm)
Giải thích:
Các bài như Mẹ (Đỗ Trung Lai), Mẹ và quả (Nguyễn Khoa Điềm) đều viết về hình ảnh người mẹ
Câu 3
Nêu tác dụng của dấu chấm lửng trong hai câu thơ:
“Mẹ trồng rau. Mẹ hát điệu xa vời…”
Và “Mẹ cười hiền, chống gậy đứng nhìn theo…”
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định vị trí dấu chấm lửng (ở cuối hai câu thơ gần cuối bài)
Xét ngữ cảnh: đang hồi tưởng => tác dụng biểu đạt cảm xúc kéo dài, chưa dứt.
Lời giải chi tiết
- Ở dòng thơ: “Mẹ trồng rau. Mẹ hát điệu xa vời...”, dấu chấm lửng có thể được dùng để thể hiện sự hồi tưởng của con về những lời hát, điệu hát của mẹ, đồng thời, diễn tả dòng kí ức miên man chưa dứt của nhà thơ về mẹ.
- Còn trong dòng thơ: “Mẹ cười hiền, chống gậy đứng nhìn theo...”, dấu chấm lửng khắc hoạ cái nhìn dõi theo cho đến khi không còn thấy bóng con của mẹ, thể hiện sự bịn rịn, lo lắng,... của mẹ khi tiễn con đi xa.
Giải thích:
“Mẹ hát điệu xa vời…”: gợi dòng kí ức về mẹ kéo dài, miên man, chưa kết thúc.
“Mẹ cười hiền… nhìn theo…”: diễn tả ánh nhìn dõi theo đầy bịn rịn, lưu luyến của mẹ. => Dấu chấm lửng làm cho cảm xúc lan tỏa, sâu lắng hơn.
Mở rộng
- Dấu chấm lửng là dấu chấm thông thường sẽ xuất hiện ở giữa hoặc ở cuối câu, có kí hiệu là …
- Tác dụng của việc sử dụng dấu chấm lửng:
+ Tức ý vẫn còn chưa diễn đạt hết, vẫn còn điều muốn nói.
+ Sử dụng với mục đích ngập ngừng, ngắt quãng trong câu.
+ Hoặc trong một vài trường hợp dấu chấm lửng còn là dấu hiệu cho sự châm biếm, mỉa mai.
+ Dấu chấm lửng còn là đoạn kéo dài của một loại âm thanh nào đó.
- Chú ý: Khi đọc bài có dấu chấm lửng cần ngắt nghỉ
Em hiểu thế nào về nghĩa của từ “vắng” trong câu thơ “Vắng mẹ” ? Tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ gì? Nêu tác dụng.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đặt từ “vắng” vào ngữ cảnh khổ đầu (“Vắng Mẹ”, “mồ côi Mẹ hai năm”) để suy ra nghĩa thực sự, rồi xác định biện pháp tu từ.
Lời giải chi tiết
- Trong ngữ cảnh của bài thơ nói chung và khổ 1 nói riêng, từ “vắng” nên được hiểu là “mất”, tức là mẹ đã mất, đã không còn sống trên cõi đời.
- Tác giả sử dụng biện pháp tu từ nói giảm, nói tránh.
- Tác dụng: để giảm sự đau buồn khi nói về việc mẹ không còn nữa
Giải thích:
“Vắng” không chỉ là tạm thời không có mặt mà mang nghĩa mẹ đã mất. Tác giả dùng nói giảm, nói tránh để giảm bớt nỗi đau khi nhắc đến sự mất mát, làm giọng thơ nhẹ nhàng mà vẫn thấm thía.
Mở rộng
- Nghĩa của từ là nội dung (sự vật, tính chất, hoạt động, quan hệ…) mà từ biểu thị.
- Có thể hiểu nghĩa của từ chính là nội dung mà từ biểu thị để giúp chúng ta có thể hiểu và nhận diện được nội dung từ đó.
Từ bài thơ trên, em hãy viết đoạn văn khoảng 6 câu trình bày suy nghĩ của em về mẹ, trong đoạn văn có sử dụng dấu chấm lửng (gạch chân và chú thích rõ).
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc và rút ra nội dung
Nêu suy nghĩ của em. Gợi ý:
- Mẹ là người tảo tần nuôi con khôn lớn. Không chỉ trong những năm tháng tuổi trẻ mà cả khi đã về già, mẹ vẫn chưa được nghỉ ngơi.
- Mẹ là có tình yêu thương con vô bờ bến.
- Cuộc đời vất vả, gian truân, hi sinh vì con cái của họ đã khiên cho những người con xúc động, rưng rưng, càng nghĩ, càng nhớ về mẹ lại càng xót xa, thương cảm và khâm phục.
- Đoạn văn có sử dụng dấu chấm lửng, có gạch chân và chú thích.
Lời giải chi tiết
Mẹ là người tảo tần nuôi con khôn lớn, suốt đời không ngừng lao động để gia đình được ấm no. Dù tuổi đã già, mẹ vẫn chưa được nghỉ ngơi, vẫn miệt mài chăm sóc con cháu… Tình yêu thương mẹ dành cho con thật vô bờ bến, luôn âm thầm che chở và hy sinh. Nhìn lại cuộc đời mẹ với biết bao vất vả, gian truân, lòng con thấy xót xa, thương cảm và càng thêm kính trọng. Mỗi khi nhớ mẹ, con lại rưng rưng nước mắt, thấy sự hi sinh của mẹ là vô giá. Mẹ là nguồn cảm hứng để con sống tốt hơn và trân trọng từng khoảnh khắc bên gia đình.
Chú thích: dấu chấm lửng trong bài thể hiện sự dở dang, nỗi nhớ và tiếc nuối kéo dài trong tâm trí con
Giải thích:
“Vắng” không chỉ là tạm thời không có mặt mà mang nghĩa mẹ đã mất. Tác giả dùng nói giảm, nói tránh để giảm bớt nỗi đau khi nhắc đến sự mất mát, làm giọng thơ nhẹ nhàng mà vẫn thấm thía.
Mở rộng
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Con yêu ơi!
Nếu mẹ là cánh đồng
Con là cỏ nở hoa trong lòng mẹ
Dẫu chẳng đủ rộng dài như sông bề
Vẫn chứa chan ngày nắng dưới mặt trời
Khi đêm về hứng muôn ánh sao rơi
Sương lấp lánh đọng trong ngần mỗi sớm
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Cơn sốt thiêu con trên giàn lửa
Cha cũng có thể thành tro nữa
Thuốc đắng không chờ được rồi
Giữ tay con
Cha đổ
Danh sách bình luận