Đọc hiểu Dặn con (Huy Cận) | Luyện đề đọc hiểu Văn 7

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: DẶN CON Con lớn lên, con ơi Yêu đời và yêu người Yêu tình yêu say đắm Nghìn năm mặn muối đời;

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

DẶN CON

Con lớn lên, con ơi

Yêu đời và yêu người

Yêu tình yêu say đắm

Nghìn năm mặn muối đời;

 

Yêu tạo vật thiên nhiên

Yêu tổ tiên đất nước

Yêu mộng đẹp nối liền

Tuổi trẻ, già sau trước.

 

Lòng con rồi tha thiết

Cha đoán chẳng sai đâu!

Cứ lòng cha cha biết

Yêu người đến khổ đau.

 

Nhưng con ơi, cha dặn

Trong trái tim vô hạn

Dành riêng chỗ, con nghe 

Cho chói ngời tình bạn.   

 

Lớn lên con sẽ rõ

Tình đó chẳng có nhiều

Lại càng nên chăm chút

Cho đời thêm phì nhiêu.

 

Cha làm thơ dặn con

Mà cũng là tặng bạn

Ôi tình nghĩa vẹn tròn

Chẳng bao giờ nứt rạn.

(Huy Cận, Hạt lại gieo, NXB Văn học, 1984)

Câu 1

Văn bản trên được làm theo thể thơ gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc bài thơ, đếm số tiếng trong mỗi dòng thơ và đối chiếu với đặc điểm của các thể thơ.

Lời giải chi tiết

Thể thơ 5 chữ

Giải thích:

Các câu thơ đều có 5 tiếng, nhịp ngắn, đều và rõ ràng.

Mở rộng

- Thơ 5 chữ còn được biết đến với tên gọi thơ ngũ ngôn, là một thể thơ quen thuộc và phổ biến trong văn học Việt Nam. Mỗi câu thơ đều có năm chữ (âm tiết), kết hợp nhịp nhàng với vần và nhịp điệu, tạo nên cảm giác gần gũi, dễ đọc và dễ sáng tác.

- Thơ 5 chữ có thể viết về nhiều chủ đề khác nhau, từ tình cảm, con người, thiên nhiên đến các sự kiện xã hội

- Thơ 5 chữ thường ngắt nhịp 1/4 hoặc 4/1, 3/2 hoặc 2/3 và sử dụng vần lưng

Link tham khảo: Thơ năm chữ là gì? Một số yếu tố của thơ năm chữ

Câu 2

Trong bài thơ, tác giả chủ yếu sử dụng cách gieo vần nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Quan sát các tiếng cuối mỗi dòng để xác định vị trí gieo vần. Nếu vần nằm ở cuối câu → vần chân.

Lời giải chi tiết

Vần chân

Giải thích:

Các từ cuối dòng có sự hiệp vần với nhau tạo nhịp điệu (ví dụ: “ơi – người”, “đời – đời”…). Vì vần xuất hiện ở cuối câu nên gọi là vần chân

Mở rộng

- Thơ 5 chữ còn được biết đến với tên gọi thơ ngũ ngôn, là một thể thơ quen thuộc và phổ biến trong văn học Việt Nam. Mỗi câu thơ đều có năm chữ (âm tiết), kết hợp nhịp nhàng với vần và nhịp điệu, tạo nên cảm giác gần gũi, dễ đọc và dễ sáng tác.

- Thơ 5 chữ có thể viết về nhiều chủ đề khác nhau, từ tình cảm, con người, thiên nhiên đến các sự kiện xã hội

- Thơ 5 chữ thường ngắt nhịp 1/4 hoặc 4/1, 3/2 hoặc 2/3 và sử dụng vần lưng

Link tham khảo: Thơ năm chữ là gì? Một số yếu tố của thơ năm chữ

Câu 3

Trong hai khổ thơ đầu của bài thơ tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm từ/cụm từ lặp lại nhiều lần trong hai khổ đầu. Xác định đó là điệp từ hay điệp ngữ.

Lời giải chi tiết

Biện pháp điệp từ: “Yêu”

Giải thích:

Từ “yêu” được lặp lại liên tiếp ở đầu nhiều dòng thơ → điệp từ. Việc lặp này nhằm nhấn mạnh tình cảm yêu thương rộng lớn mà người cha muốn con hướng tới.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Hình ảnh của người cha trong bài thơ hiện lên như thế nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào lời dặn dò, giọng điệu và cảm xúc của người cha trong bài thơ. Khái quát thành phẩm chất, tính cách.

Lời giải chi tiết

Hình ảnh người cha trong bài thơ hiện lên là một người giàu tình yêu thương, từng trải và sâu sắc. Cha không chỉ yêu con tha thiết mà còn ân cần dặn dò, định hướng cho con cách sống.

Giải thích:

Người cha hiện lên qua lời khuyên chân thành, sâu sắc và đầy yêu thương. Điều đó cho thấy cha là người từng trải, hiểu đời và luôn mong con sống tốt

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 5

Tưởng tượng mình là người con trong bài thơ, em học được bài học gì từ lời cha dặn?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung lời dặn (yêu đời, yêu người, trân trọng tình bạn), rút ra bài học cho bản thân.

Lời giải chi tiết

Bài học: sống phải biết yêu thương

Giải thích:

Bài thơ nhấn mạnh việc sống biết yêu thương, đặc biệt là tình bạn chân thành. Vì vậy, bài học là “sống phải biết yêu thương”

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

Câu 6

Theo em, người cha muốn khẳng định điều gì qua hình ảnh “trái tim vô hạn?”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích ý nghĩa của hình ảnh mang tính biểu tượng trong câu thơ và liên hệ với nội dung toàn bài.

Lời giải chi tiết

Hình ảnh "trái tim vô hạn" khẳng định trái tim con người có tình yêu thương rộng lớn, có thể yêu thương nhiều người, nhiều điều tốt đẹp trong cuộc sống; trong đó cần dành một vị trí đặc biệt và trân trọng cho tình bạn. 

Giải thích:

"Trái tim vô hạn" là hình ảnh ẩn dụ chỉ tấm lòng rộng mở, giàu yêu thương của con người. Dù có thể dành tình cảm cho cuộc đời, con người, thiên nhiên và quê hương, người cha vẫn dặn con hãy "dành riêng chỗ... cho chói ngời tình bạn", bởi tình bạn chân thành rất quý giá và không phải ai cũng có được.

Hình ảnh "trái tim vô hạn" khẳng định trái tim con người có tình yêu thương rộng lớn, có thể yêu thương nhiều người, nhiều điều tốt đẹp trong cuộc sống; trong đó cần dành một vị trí đặc biệt và trân trọng cho tình bạn. 

Giải thích:

"Trái tim vô hạn" là hình ảnh ẩn dụ chỉ tấm lòng rộng mở, giàu yêu thương của con người. Dù có thể dành tình cảm cho cuộc đời, con người, thiên nhiên và quê hương, người cha vẫn dặn con hãy "dành riêng chỗ... cho chói ngời tình bạn", bởi tình bạn chân thành rất quý giá và không phải ai cũng có được.

Mở rộng

Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close