Đọc hiểu Tổ quốc là tiếng mẹ (Nguyễn Việt Chiến) | Luyện đề đọc hiểu Văn 7

Trong bài thơ có nhiều hình ảnh thiên nhiên như: “mây trắng, Trường Sơn, cây lúa, mưa ngàn, lũ quét, sông quê, núi sông”

Giải thích:

Những hình ảnh thiên nhiên trong bài thơ đều gắn liền với đất nước và đời sống con người Việt Nam

Tổ quốc đã trải qua bao khó khăn, vất vả, bao mất mát, đau thương để có được ngày hôm nay.

Giải thích:

- “Tiếng mẹ” là hình ảnh gợi sự gần gũi, thiêng liêng và thân thương của Tổ quốc.

- “Trải bao mùa bão giông” là hình ảnh ẩn dụ cho những khó khăn, mất mát, thử thách mà đất nước đã trải qua.

=> Nhấn mạnh Tổ quốc đã phải chịu nhiều gian khổ trong lịch sử nhưng vẫn bền bỉ tồn tại và phát triển

- BPTT: Điệp ngữ

- Tác dụng:

+ Tạo nhịp điệu, gây ấn tượng, thu hút sự chú ý của người đọc,

+ Thể hiện quan niệm rất giản dị, gần gũi về Tổ Quốc

+ Tổ Quốc vốn là một khái niệm trừu tượng đã trở nên cụ thể, dễ hiểu bởi nó gắn với những hình ảnh gần gũi, thân thương

+ Thể hiện tình cảm của tác giả đối với  đất nước: yêu, gắn bó, tự hào về Tổ Quốc

Giải thích:

Cụm từ “Tổ quốc là” được lặp lại ở đầu nhiều dòng thơ, sự lặp lại này tạo nên biện pháp điệp ngữ, giúp nhấn mạnh rằng Tổ quốc hiện diện trong nhiều hình ảnh bình dị của đời sống.

Là thế hệ trẻ, em luôn ý thức được trách nhiệm của mình trong việc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trước hết, em sẽ chăm chỉ học tập, rèn luyện để trở thành người có ích cho xã hội. Em cũng biết đoàn kết, yêu thương, giúp đỡ bạn bè và mọi người xung quanh. Bên cạnh đó, em sẽ giữ gìn môi trường sống xanh – sạch – đẹp và trân trọng những giá trị truyền thống của dân tộc. Mai này khi trưởng thành, em sẽ cố gắng cống hiến sức lực, trí tuệ để góp phần đưa đất nước ngày càng phát triển.

Giải thích:

Những việc làm như học tập tốt, rèn luyện đạo đức, giữ gìn môi trường và trân trọng truyền thống dân tộc là những cách thiết thực để thể hiện tình yêu và trách nhiệm đối với Tổ quốc.

Đối tượng trữ tình: Tổ quốc

Giải thích:

Xuyên suốt cả bài thơ, từ “Tổ quốc” liên tục xuất hiện ở vị trí mở đầu các khổ thơ và gắn liền với các định nghĩa, hình ảnh so sánh tu từ nhằm bộc lộ trực tiếp tình cảm yêu thương, tự hào của tác giả.

- Tổ quốc được so sánh với những hình ảnh: tiếng mẹ, mây trắng, cây lúa

- Chọn 01 hình ảnh so sánh yêu thích nhất: (Ví dụ đoạn 1)

+ Tổ quốc được so sánh với tiếng mẹ

+ Tác dụng:

Tạo nên cách diễn đạt cụ thể, giàu hình ảnh, gợi cảm.

Việc so sánh "Tổ quốc là tiếng mẹ ru ta từ trong nôi" tạo ra hình ảnh Tổ quốc như một người mẹ hiền từ, luôn bên cạnh, che chở và nuôi dưỡng con từ khi còn nhỏ. Hình ảnh này giúp người đọc dễ dàng liên tưởng đến sự gần gũi và thân thuộc của Tổ quốc.

Thể hiện tình cảm yêu mến, trân trọng, biết ơn đối với Tổ quốc của nhà thơ

Giải thích:

Biện pháp so sánh "Tổ quốc là tiếng mẹ" lấy một khái niệm vô hình, rộng lớn là "Tổ quốc" để ví với một âm thanh hữu hình, thiêng liêng và gần gũi nhất đối với đời sống mỗi con người là "tiếng mẹ ru". 

+ Niềm tự hào về vẻ đẹp và sự giàu có của quê hương. Hình ảnh mây trắng trên Trường Sơn, cây lúa chín vàng mùa ca dao gợi lên vẻ đẹp của tự nhiên và vẻ đẹp của văn hóa của đất nước. Nó khiến ta cảm thấy yêu mến và tự hào vô cùng.

+ Tình cảm trân trọng và biết ơn đối với Tổ quốc. Tổ quốc đã trải qua biết bao khó khăn, gian khổ để nuôi dưỡng mỗi con người như một người mẹ kiên trì và nhẫn nại. Biết bao con người đã hi sinh vì nền độc lập và hoà bình mà chúng ta đang được hưởng ngày hôm nay.

Giải thích:

Những cảm xúc này nảy sinh từ sự kết hợp hài hòa giữa các hình ảnh thiên nhiên hùng vĩ với vẻ đẹp văn hóa bình dị và những gian khổ lịch sử được tái hiện sinh động trong bài thơ.

Cảm xúc của nhà thơ:

+ Tình yêu thương sâu sắc, thiêng liêng và gắn bó với Tổ quốc.

+ Sự tự hào  về vẻ đẹp của quê hương đất nước.

+ Lòng biết ơn đối với những  người đã hi sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc…..

Giải thích:

Tác giả cảm nhận Tổ quốc qua những hình ảnh gần gũi (“tiếng mẹ”, “mây trắng”, “cây lúa”, “tiếng trẻ”, “câu hát”), qua đó thể hiện tình yêu và sự gắn bó sâu nặng với quê hương. Hình ảnh “bao người con ngã xuống” gợi sự xúc động và lòng biết ơn đối với những người đã hi sinh để bảo vệ đất nước. Vì vậy, đoạn thơ vừa thể hiện niềm tự hào về vẻ đẹp của Tổ quốc, vừa bộc lộ lòng biết ơn và tình yêu tha thiết đối với quê hương, đất nước.