Đọc hiểu Khát vọng (Xuân Quỳnh) - Đề 2 | Luyện đề đọc hiểu Văn 7

Ngày còn bé ta mơ trăng tháng Tám Giữa đêm rằm bầy cỗ, vui chơi Cùng bạn nhỏ rước đèn múa hát Trống ếch lùng tùng náo nức trăng vui.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:

KHÁT VỌNG

Ngày còn bé ta mơ trăng tháng Tám

Giữa đêm rằm bầy cỗ, vui chơi

Cùng bạn nhỏ rước đèn múa hát

Trống ếch lùng tùng náo nức trăng vui.

Khi lớn khôn ước mơ càng cháy bỏng

Vai kề vai nghe rộn tiếng tim yêu

Trải tâm tư dưới trời trăng sáng

Cuộc đời ơi, đẹp biết bao nhiêu!

Chỉ thế thôi ư? Ta còn mơ ước

Thành nhà thơ ca ngợi cuộc đời

Những vần thơ cùng du hành vũ trụ

Sưởi ấm vừng trăng lạnh niềm vui.

Đâu chỉ lên trăng, thơ ta còn bay khắp

Theo những con tàu cập bến các vì sao

Như lòng ta chẳng bao giờ nguôi khát vọng

Biết bay rồi, ta lại muốn bay cao.

(Xuân Quỳnh, "Khát vọng", in trong tập thơ Tơ tằm – Chồi biếc, NXB Văn học, 1963)

Câu 1

Bài thơ thể hiện những mơ ước gì của nhân vật xưng “ta”? Hãy chỉ ra một số từ ngữ, hình ảnh thể hiện mơ ước ấy.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ bài thơ, xác định các từ ngữ, hình ảnh thể hiện “mơ”, “ước”, “khát vọng”. Từ đó khái quát các dạng ước mơ theo từng giai đoạn.

Lời giải chi tiết

Qua các từ ngữ thể hiện mơ ước như:

- Từ ngữ: “bày cỗ, vui chơi, rước đèn, múa hát, ca ngợi cuộc đời, du hành, bay cao,...”

- Hình ảnh: “mơ trăng tháng Tám, trải tâm tư dưới trời trăng sáng, vần thơ cùng du hành vũ trụ, sưởi ấm vùng trăng lạnh, cập bến các vì sao”

=> Từ những từ ngữ, hình ảnh tìm được, ước mơ của nhân vật xưng “ta” là được vui chơi dưới trăng rằm tháng Tám, có một tình yêu đẹp, trở thành nhà thơ để ca ngợi cuộc đời.

Giải thích:

Các từ ngữ, hình ảnh đều xoay quanh hoạt động vui chơi, tình yêu, sáng tạo nghệ thuật → thể hiện các ước mơ từ giản dị đến cao đẹp

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 2

Nhận xét nét độc đáo của các hình ảnh trong câu thơ

Đâu chỉ lên trăng, thơ ta còn bay khắp

Theo những con tàu cập bên các vì sao.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định hình ảnh chính trong câu thơ, rồi nhận xét về không gian, cảm xúc mà hình ảnh đó gợi ra (kì vĩ, lãng mạn hay gần gũi).

Lời giải chi tiết

- Các hình ảnh trong câu thơ: thơ ta lên trăng theo những con tàu cập bến các vì sao.

- Nét độc đáo:

+ Hình ảnh thơ ấn tượng, thi vị bởi chúng gợi ra không gian vũ trụ kì vĩ, lãng mạn.

+ Có tác dụng làm nổi bật khát vọng bay bổng, lãng mạn của nhân vật xưng "ta".

Giải thích:

Hình ảnh “thơ bay lên trăng”, “cập bến các vì sao” mở ra không gian vũ trụ rộng lớn → tạo cảm giác bay bổng, giàu chất mộng. Nhờ đó làm nổi bật khát vọng cao xa, vượt khỏi giới hạn bình thường của nhân vật “ta”.

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 3

Hãy chỉ ra biện pháp tu từ được sử dụng trong khổ thơ cuối. Theo em, việc sử dụng biện pháp tu từ ấy có tác dụng gì trong việc biểu lộ khát vọng của nhân vật xưng “ta”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm dấu hiệu của biện pháp tu từ (so sánh, ẩn dụ, nhân hoá…). Sau đó nêu tác dụng: làm rõ nội dung gì, tăng cảm xúc ra sao.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ so sánh.

- Tác dụng cách so sánh khát vọng của lòng ta với hình ảnh “thơ ta còn bay khắp”, “theo những con tàu cập bến các vì sao" làm cho khát vọng của nhân vật xưng “ta" gợi hình, gợi cảm, sống động, sâu sắc hơn.

Giải thích:

So sánh khát vọng với hình ảnh “bay khắp”, “đến các vì sao” giúp khát vọng trở nên cụ thể, giàu hình ảnh. Nhờ vậy, cảm xúc không trừu tượng mà trở nên mạnh mẽ, sống động, dễ hình dung hơn.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo:

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 4

Tác giả đã bộc lộ những tình cảm, cảm xúc gì qua bài thơ? Em cảm nhận như thế nào về những tình cảm, cảm xúc ấy.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định cảm xúc xuyên suốt bài thơ (qua các từ ngữ biểu cảm, giọng điệu). Sau đó nêu cảm nhận cá nhân ngắn gọn.

Lời giải chi tiết

Tác giả thể hiện một khát vọng sống mãnh liệt theo từng mốc thời gian quan trọng trong cuộc đời qua đó thể hiện niềm tin yêu vào cuộc sống và mong muốn thể hiện cũng như phát triển bản thân theo chiều hướng tốt đẹp nhất.

Giải thích:

Bài thơ thể hiện niềm yêu đời, khát khao sống và vươn lên qua từng giai đoạn trưởng thành. Đây là cảm xúc tích cực, truyền cảm hứng, khiến người đọc tin vào cuộc sống và giá trị của ước mơ.

Mở rộng

- Thơ trữ tình thể hiện cảm xúc của nhà thơ trước một đối tượng nào đó.

=> Cảm xúc là yếu tố đầu tiên, quan trọng nhất của thơ trữ tình.

- Cảm xúc vận động theo một trình tự và phát triển thành mạch. Mạch cảm xúc có nhiều cung bậc và sắc thái, chi phối các yếu tố nội dung và hình thức của một bài thơ trữ tình.

Link tham khảo: Mạch cảm xúc trong thơ

Câu 5

Ở ba khổ thơ đầu, tác giả sử dụng từ “mơ ước” hoặc “ước mơ", nhưng ở khổ thơ cuối lại dùng từ “khát vọng" Theo em, sự thay đổi này có dụng ý gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

So sánh sự khác nhau giữa các từ “mơ ước” – “khát vọng” về mức độ ý nghĩa. Liên hệ với sự phát triển của nhân vật theo thời gian.

Lời giải chi tiết

Ở ba khổ thơ đầu, tác giả dùng từ "mơ ước" hoặc "ước mơ", ở khổ thơ cuối, dùng từ "khát vọng". Dụng ý của sự thay đổi này là cho thấy sự trưởng thành trong nhận thức của nhân vật xưng "ta" theo thời gian: từ mơ ước đơn giản được vui chơi đêm rằm tháng Tám đến ước vọng tình yêu ở tuổi mới lớn và khát vọng cháy bỏng trở thành thi sĩ để ca ngợi cuộc đời, bay cao, bay xa vào tương lai tươi đẹp.

Giải thích:

“Mơ ước” là mong muốn nhẹ nhàng, còn “khát vọng” mang tính mãnh liệt, thôi thúc hành động. Sự chuyển đổi cho thấy “ta” đã trưởng thành, từ ước mơ giản đơn đến lý tưởng sống lớn lao, bền bỉ hơn.

Mở rộng

- Nghĩa của từ là nội dung (sự vật, tính chất, hoạt động, quan hệ…) mà từ biểu thị.
- Có thể hiểu nghĩa của từ chính là nội dung mà từ biểu thị để giúp chúng ta có thể hiểu và nhận diện được nội dung từ đó.

Link tham khảo: Nghĩa của từ

Câu 6

Qua văn bản trên, tác giả muốn gửi đến chúng ta thông điệp gì? Thông điệp ấy có ý nghĩa như thế nào đối với em?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Rút ra thông điệp từ nội dung toàn bài (ước mơ, vươn lên, sống tích cực). Sau đó liên hệ bản thân ngắn gọn.

Lời giải chi tiết

Qua bài thơ, tác giả muốn gửi đến người đọc thông điệp: Trong cuộc sống ta cần đặt ra những mục tiêu sống và dựa vào đó để nâng cao khát vọng sống của bản thân.

Giải thích:

Thông điệp là cần nuôi dưỡng ước mơ và biến nó thành khát vọng để phát triển bản thân. Điều này có ý nghĩa vì giúp con người có mục tiêu sống rõ ràng, sống tích cực và không ngừng vươn lên.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close