Đọc hiểu Ngẩn ngơ tìm (Nguyễn Ngọc Hưng) | Luyện đề đọc hiểu Văn 7
Sau nhiều năm xa xứ
Ngơ ngác lối xưa về
Làng đổi thay quá đỗi
Đi tìm quê trong quê
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
NGẨN NGƠ TÌM
Sau nhiều năm xa xứ
Ngơ ngác lối xưa về
Làng đổi thay quá đỗi
Đi tìm quê trong quê
Ràng rịt cỏ xanh đê
Níu chân - Chào ta đấy
Nao nao cò trắng vẫy
Đi tìm thơ trong thơ
Giật mình tỉnh cơn mơ
Véo von con sáo sậu
Đánh thức miền thơ ấu
Đi tìm tôi trong tôi
Ngày xưa ấy đâu rồi
Nắng trời bông bưởi trắng
Bâng khuâng cầm sợi nắng
Đi tìm xuân trong xuân
(Nguyễn Ngọc Hưng, in trong Tạp chí Sông Hương)
Câu 1
Xác định dạng thức xuất hiện của chủ thể trữ tình trong bài thơ.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định chủ thể trữ tình dựa vào cách bộc lộ cảm xúc trong bài thơ.
Lời giải chi tiết
Chủ thể trữ tình trong bài thơ là chủ thể trực tiếp.
Giải thích:
Chủ thể trữ tình trực tiếp là người trực tiếp bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ của mình trong bài thơ. Ở bài thơ này, tác giả không xưng "tôi" ngay từ đầu nhưng trực tiếp thể hiện những cảm xúc ngỡ ngàng, bâng khuâng, hoài niệm.
Mở rộng
Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.
Các từ láy trong bài thơ: ngơ ngác, ràng rịt, nao nao, véo von, bâng khuâng.
Giải thích:
Từ láy là những từ được tạo thành bằng cách lặp lại toàn bộ hoặc một phần âm thanh giữa các tiếng. Trong bài thơ, các từ láy "ngơ ngác", "ràng rịt", "nao nao", "véo von", "bâng khuâng" góp phần diễn tả rõ nét trạng thái, cảm xúc của nhân vật trữ tình và làm nổi bật vẻ đẹp của cảnh quê.
Mở rộng
- Từ láy là cấu tạo đặc biệt của từ phức, được tạo thành bởi hai tiếng trở lên, trong đó phối hợp những tiếng có âm đầu hoặc vần hoặc cả âm đầu và vần.
- Trong tiếng Việt, từ láy có độ dài tối thiểu là hai tiếng, tối đa là bốn tiếng. Tuy nhiên, láy hai tiếng là loại từ láy tiêu biểu của tiếng Việt.
- Từ láy được chia thành 2 loại:
+ Từ láy toàn bộ: Là loại từ được láy giống nhau cả phần âm, vần, dấu câu.
+ Từ láy bộ phận: Là loại từ được láy giống phần âm hoặc phần vần, dấu câu có thể giống hoặc khác tuỳ vào cách người dùng muốn
- Tác dụng của từ láy được dùng để miêu tả nhấn mạnh vẻ đẹp của phong cảnh, hình dáng của sự vật hoặc diễn đạt cảm xúc, tâm trạng, trình trạng, âm thanh … của con người, của sự vật và hiện tượng trong cuộc sống. Từ đó, mang đến cho con người một cái nhìn đa chiều và sâu sắc đối với vấn đề được nói đến.
Chỉ ra biện pháp tu từ điệp cấu trúc trong bài thơ và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ ấy.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định những cụm từ, kiểu câu được lặp lại và phân tích giá trị biểu đạt.
Lời giải chi tiết
- Biện pháp tu từ điệp cấu trúc: Đi tìm...
- Tác dụng:
+ Nhấn mạnh nỗi luyến tiếc trước những đổi thay của làng quê, nỗi hoài nhớ những điều đẹp đẽ của ngày xưa, tâm tình xao động khi đối mặt với những đan cài giữa quá khứ và hiện tại, giữa thực và mơ,...
+ Làm cho bài thơ gợi hình, gợi cảm.
Giải thích:
Trong bài thơ, cấu trúc "Đi tìm... trong..." được lặp lại nhiều lần, làm nổi bật nỗi khắc khoải của nhân vật trữ tình khi trở về quê cũ nhưng mọi thứ đã đổi thay. Đó là hành trình tìm quê hương, tìm lại ký ức, tuổi thơ và chính bản thân mình.
Câu 4
Nhận xét về cảm xúc của chủ thể trữ tình trong bài thơ.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Phân tích diễn biến cảm xúc của chủ thể trữ tình qua các hình ảnh và từ ngữ trong bài thơ.
Lời giải chi tiết
Nhân vật trữ tình: người con xa nhà nay về thăm quê; cảm hứng: ngỡ ngàng, bâng khuâng, xao xuyến khi nghĩ về cảnh cũ, làng xưa, kỉ niệm ấu thơ; tư tưởng: luyến thương những ngày xưa yêu dấu, khao khát những vẻ đẹp của thiên nhiên, nghệ thuật và cuộc đời.
Giải thích:
Mở đầu bài thơ là cảm giác "ngơ ngác" khi quê hương đã đổi khác sau nhiều năm xa cách. Trước khung cảnh quen mà lạ, nhân vật trữ tình tìm lại quê hương, những kỉ niệm tuổi thơ và chính con người của mình. Cảm xúc ấy vừa da diết, hoài niệm, vừa thể hiện tình yêu sâu nặng đối với quê hương.
Mở rộng
- Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc.
- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);...
- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.
Theo anh/chị, tác giả muốn gửi gắm thông điệp gì qua bài thơ? (Trình bày khoảng 5-7 dòng).
Xem lời giải
Phương pháp giải
Rút ra thông điệp từ nội dung bài thơ và liên hệ với nhận thức của bản thân.
Lời giải chi tiết
Thông điệp: hãy trân trọng quá khứ, yêu mến làng quê, thủy chung với kỉ niệm,... Quê hương luôn là điều thiêng liêng trong trái tim mỗi người.
Giải thích:
Qua hành trình "đi tìm quê trong quê", "đi tìm tôi trong tôi", tác giả cho thấy con người khi trở về quê hương chính là tìm lại kí ức, tuổi thơ và những giá trị tinh thần đã nuôi dưỡng tâm hồn mình. Điều đó nhắc nhở mỗi người hãy biết trân trọng quá khứ, yêu quê hương và gìn giữ những điều giản dị, tốt đẹp đã gắn bó với cuộc đời mình.
Mở rộng
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Danh sách bình luận