200+ đề đọc hiểu Văn 7 | Luyện đề đọc hiểu lớp 7

Đọc hiểu Đêm nay Bác không ngủ (Minh Huệ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 7

“…Anh đội viên thức dậy Thấy trời khuya lắm rồi Mà sao Bác vẫn ngồi Đêm nay Bác không ngủ

Quảng cáo

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

“…Anh đội viên thức dậy
Thấy trời khuya lắm rồi
Mà sao Bác vẫn ngồi
Đêm nay Bác không ngủ.

Lặng yên bên bếp lửa
Vẻ mặt Bác trầm ngâm
Ngoài trời mưa lâm thâm
Mái lều tranh xơ xác.

Anh đội viên nhìn Bác
Càng nhìn lại càng thương
Người Cha mái tóc bạc
Đốt lửa cho anh nằm.” […]

(Trích bài thơ “Đêm nay Bác không ngủ” – Minh Huệ)

Câu 1

Văn bản trên được viết theo thể thơ nào?

Phương pháp giải

- Đếm số tiếng (số chữ) trong mỗi dòng thơ.

- Quan sát sự lặp lại đều đặn số tiếng giữa các dòng.

- Đối chiếu với đặc điểm các thể thơ đã học (4 chữ, 5 chữ, lục bát,…).

Lời giải chi tiết

Thể thơ 5 chữ

Giải thích:

Thơ có mỗi dòng 5 tiếng, thuộc thể thơ 5 chữ (ngũ ngôn).

Mở rộng

- Thơ 5 chữ còn được biết đến với tên gọi thơ ngũ ngôn, là một thể thơ quen thuộc và phổ biến trong văn học Việt Nam. Mỗi câu thơ đều có năm chữ (âm tiết), kết hợp nhịp nhàng với vần và nhịp điệu, tạo nên cảm giác gần gũi, dễ đọc và dễ sáng tác.

- Thơ 5 chữ có thể viết về nhiều chủ đề khác nhau, từ tình cảm, con người, thiên nhiên đến các sự kiện xã hội

- Thơ 5 chữ thường ngắt nhịp 1/4 hoặc 4/1, 3/2 hoặc 2/3 và sử dụng vần lưng

Link tham khảo: Thơ năm chữ là gì? Một số yếu tố của thơ năm chữ

Câu 2

Xác định các từ láy trong khổ thơ sau:

“Lặng yên bên bếp lửa
Vẻ mặt Bác trầm ngâm
Ngoài trời mưa lâm thâm
Mái lều tranh xơ xác”.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về từ láy (từ có sự lặp lại âm đầu, vần hoặc toàn bộ tiếng).

Tìm những từ có sự lặp âm tạo sắc thái gợi hình, gợi cảm.

Lời giải chi tiết

Các từ láy: “trầm ngâm, lâm thâm, xơ xác”

Giải thích:

- “trầm ngâm”: láy âm đầu “ng”

- “lâm thâm”: láy vần “âm”

- “xơ xác”: láy phụ âm đầu “x”

Các từ trên có đặc điểm lặp âm tạo sắc thái biểu cảm => đúng đặc trưng từ láy

Mở rộng

- Từ láy là cấu tạo đặc biệt của từ phức, được tạo thành bởi hai tiếng trở lên, trong đó phối hợp những tiếng có âm đầu hoặc vần hoặc cả âm đầu và vần.

- Trong tiếng Việt, từ láy có độ dài tối thiểu là hai tiếng, tối đa là bốn tiếng. Tuy nhiên, láy hai tiếng là loại từ láy tiêu biểu của tiếng Việt.

- Từ láy được chia thành 2 loại:

+ Từ láy toàn bộ: Là loại từ được láy giống nhau cả phần âm, vần, dấu câu.

+ Từ láy bộ phận: Là loại từ được láy giống phần âm hoặc phần vần, dấu câu có thể giống hoặc khác tuỳ vào cách người dùng muốn

- Tác dụng của từ láy được dùng để miêu tả nhấn mạnh vẻ đẹp của phong cảnh, hình dáng của sự vật hoặc diễn đạt cảm xúc, tâm trạng, trình trạng, âm thanh … của con người, của sự vật và hiện tượng trong cuộc sống. Từ đó, mang đến cho con người một cái nhìn đa chiều và sâu sắc đối với vấn đề được nói đến.

Link tham khảo:

Từ láy là gì? Tác dụng của từ láy

Bài tập trắc nghiệm từ láy

Câu 3

Em hiểu thế nào về hình ảnh “Người Cha” trong câu thơ “Người Cha mái tóc bạc”?

Xem lời giải

Phương pháp giải

Dựa vào ngữ cảnh để xác định ý nghĩa của hình ảnh:

- Trước đó đã nói đến “Bác”.

- “Người Cha mái tóc bạc” xuất hiện trong cùng mạch cảm xúc.

- Hình ảnh mái tóc bạc gợi liên tưởng đến Bác Hồ khi tuổi đã cao.

Lời giải chi tiết

Hình ảnh “Người Cha” trong câu thơ “Người Cha mái tóc bạc” là Bác Hồ, Bác được ví như người cha yêu thương chăm sóc che chở cho các anh đội viên.

Giải thích:

- Đây là biện pháp ẩn dụ.

- Bác Hồ được gọi là “Người Cha” vì:

+ Luôn yêu thương, chăm sóc chiến sĩ như con.

+ Đốt lửa cho anh đội viên nằm ngủ.

+ Thức suốt đêm lo cho bộ đội.

=> Cách gọi thể hiện tình cảm kính yêu, gần gũi của chiến sĩ đối với Bác.

Mở rộng

Hình ảnh trong trữ tình là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.

Link tham khảo:

Thơ năm chữ là gì? Một số yếu tố của thơ năm chữ

Đặc điểm thơ trữ tình

Câu 4

Em có suy nghĩ gì về hình ảnh của Bác trong đoạn thơ trên?

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Quan sát các chi tiết:

+ “Đêm nay Bác không ngủ”

+ “Đốt lửa cho anh nằm”

+ Bác ngồi lặng lẽ bên bếp lửa giữa đêm mưa lạnh.

- Nêu suy nghĩ của bản thân