Đọc hiểu Thuốc đắng (Mai Văn Phấn) | Luyện đề đọc hiểu Văn 8
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Cơn sốt thiêu con trên giàn lửa
Cha cũng có thể thành tro nữa
Thuốc đắng không chờ được rồi
Giữ tay con
Cha đổ
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Cơn sốt thiêu con trên giàn lửa Cha cũng có thể thành tro nữa Thuốc đắng không chờ được rồi Giữ tay con Cha đổ Ngậm ngùi thả lòng chén vơi…
Con ơi! Tí tách sương rơi Nhọc nhằn vắt qua đêm lạnh Và những cánh hoa mỏng mảnh Đưa hương phải nhờ rễ cay.
Mồ hôi keo thành chai tay Mùa xuân tràn vào chén đắng Tuổi cha nước mắt lặng lặng Sự thật khóc oà vu vơ.
Con đang ăn gì trong mơ Cha để chén lên cửa sổ Khi lớn bằng cha bây giờ Đáy chén chắc còn bão tố.
(Thuốc đắng, Mai Văn Phấn, in trong Giọt nắng, Hội liên hiệp văn học nghệ thuật Hải Phòng xuất bản, 1992)
Câu 1
Xác định thể thơ của bài thơ trên.
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Quan sát số tiếng ở các dòng thơ trong văn bản.
- Chú ý các dòng thơ có đều nhau về số tiếng hay không.
Lời giải chi tiết
Thể thơ: Tự do
Giải thích:
Các dòng thơ trong bài không có số tiếng cố định, nhịp thơ linh hoạt là đặc điểm của thể thơ tự do
Mở rộng
Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.
Đọc toàn bộ bài thơ để xác định người đang bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ trong bài thơ.
Chú ý các từ xưng hô và đối tượng được nói đến (như “cha”, “con”).
Lời giải chi tiết
Chủ thể trữ tình: Người cha
Giải thích:
Trong bài thơ xuất hiện nhiều từ ngữ như: “Cha cũng có thể thành tro nữa”, “Giữ tay con”, “Con ơi!”, “Tuổi cha nước mắt lặng lặng” cho thấy người cha đang trực tiếp bộc lộ tình cảm
Mở rộng
Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.
Trình bày tác dụng của biện pháp tu từ ẩn dụ trong hai dòng thơ sau: “Và những cánh hoa mỏng mảnh/ Đưa hương phải nhờ rễ cay”.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định hình ảnh mang ý nghĩa ẩn dụ trong hai câu thơ.
Giải thích ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh đó.
Lời giải chi tiết
Tác dụng biện pháp tu từ ẩn dụ:
– Làm cho câu thơ trở nên sinh động, gợi hình gợi cảm.
– Nhằm diễn tả lời gửi gắm của cha dành cho con: Muốn thành công thì phải trải qua những khó khăn, chông gai trong cuộc sống.
Giải thích:
“Cánh hoa mỏng mảnh” ẩn dụ cho những điều đẹp đẽ, thành quả tốt đẹp trong cuộc sống.
“Rễ cay” ẩn dụ cho những gian khổ, khó khăn phải trải qua.
=> Người cha muốn nhắn nhủ con rằng để có được điều tốt đẹp, con người phải chấp nhận và vượt qua những thử thách của cuộc sống.
Mở rộng
- Ẩn dụ là một biện pháp tu từ mà ở đó có các sự vật và hiện tượng được nhắc đến qua việc gọi tên sự vật hiện tượng khác mà ở đó có những nét tương đối giống nhau.
- Ẩn dụ được phân thành 4 loại, hay còn gọi là 4 hình thức:
+ Ẩn dụ hình thức: nhằm mục đích là “dấu” đi một phần ý nghĩa mà không phải ai cũng biết.
+ Ẩn dụ phẩm chất: thay thế phẩm chất của sự vật, hiện tượng này có nét tương đồng với phẩm chất của sự vật, hiện tượng khác.
+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: là cách thức nhận biết sự vật, hiện tượng bằng giác quan này nhưng khi miêu tả lại mang tính chất, đặc điểm của sự vật lại bằng cách sử dụng từ ngữ cho giác quan khác.
+ Ẩn dụ cách thức: là loại ẩn dụ có nhiều cách để thể hiện một vấn đề. Vì thế, người diễn đạt sẽ đưa hàm ý vào câu nói.
Cảm nhận của anh/chị về tâm trạng của người cha trong bài thơ trên.
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Đọc kĩ bài thơ để tìm những chi tiết thể hiện cảm xúc của người cha.
- Chú ý các từ ngữ gợi cảm xúc như “ngậm ngùi”, “nước mắt”, “Con ơi”.
- Từ đó rút ra tâm trạng chung của người cha.
Lời giải chi tiết
Tâm trạng của người cha trong bài thơ: quan tâm, lo lắng, yêu thương dành cho con
Giải thích:
Trong bài thơ có nhiều chi tiết thể hiện điều đó: “Giữ tay con / Cha đổ / Ngậm ngùi thả lòng chén vơi”, “Con ơi!”, “Tuổi cha nước mắt lặng lặng” cho thấy người cha rất đau lòng, lo lắng và hết mực yêu thương con.
Mở rộng
Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.
Qua bài thơ, hãy nêu một thông điệp có ý nghĩa nhất với anh/ chị và giải thích lí do.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Dựa vào nội dung và ý nghĩa của bài thơ, rút ra thông điệp phù hợp
Lời giải chi tiết
Một số thông điệp gợi ý rút ra từ bài thơ:
– Hãy yêu thương, quan tâm đến những người thân yêu của mình
– Hãy trân trọng, ghi nhớ công ơn cha mẹ
– Muốn có hạnh phúc phải trải qua khổ luyện
Giải thích:
Bài thơ thể hiện tình cảm sâu sắc của người cha dành cho con qua những hình ảnh như lo lắng khi con bị bệnh, những giọt nước mắt lặng lẽ của cha và lời nhắn nhủ về cuộc sống.
Mở rộng
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Chỉ ra 2 hình ảnh có yếu tố tượng trưng trong bài thơ
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định các hình ảnh mang hàm nghĩa biểu tượng rộng lớn vượt ra ngoài nghĩa thực của ngôn từ.
Lời giải chi tiết
- Yếu tố tượng trưng: mùa xuân, cơn sốt
Giải thích:
Các hình ảnh tượng trưng giúp bài thơ nâng tầm từ một câu chuyện chăm con ốm cụ thể lên thành bức tranh khái quát về quy luật cuộc đời và tình cha con thiêng liêng.
Mở rộng
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
“Cơn sốt thiêu con trên giàn lửa Cha cũng có thể thành tro nữa”
Xem lời giải
Phương pháp giải
Phân tích ý nghĩa hình ảnh so sánh - liên tưởng và giá trị biểu cảm của hai câu thơ.
Lời giải chi tiết
Ý nghĩa 2 câu thơ:
- Sức nóng của cơn sốt được so sánh qua một lần liên tưởng độc đáo,ngỡ giàn lửa đang thiêu con nên cha cũng thấy mình có thế bị đốt thành tro
- Qua đó ta thấy được tấm lòng yêu thương của người cha đối với người con, đau đớn, quặn thắt., đành nuốt nước mắt vào lòng, thuốc đắng cho con khỏi bệnh là cách duy nhất lúc này.
Giải thích:
Cảnh tượng đứa con quằn quại trong cơn sốt khiến người cha đau đớn đến mức cảm thấy chính bản thân mình cũng đang bị thiêu rụi.
Mở rộng
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Tóm tắt nội dung bao quát của bài thơ từ sự việc cụ thể đến cảm xúc và thông điệp triết lý.
Lời giải chi tiết
- Bài thơ là những lời tâm sự của người cha gửi đến người con về cuộc đời, cuộc sống. Qua đó, thể hiện tình yêu thương bao bọc của người cha dành cho con. Qua đó, tác giả ngợi ca tình phụ tử thiêng liêng cao cả, sâu sắc.
Giải thích:
Bài thơ đi từ một cảnh huống sinh hoạt gia đình bình dị (cho con uống thuốc) để mở ra những suy ngẫm miên man về tình cha con và quy luật phát triển của con người.
Mở rộng
Ngữ cảnh có thể là một tình huống, một đoạn văn, một câu, một cụm từ và cũng có thể là một từ có vai trò quan trọng trong việc lựa chọn từ ngữ khi viết hoặc nói và hiểu nghĩa của từ khi đọc hoặc nghe.
Bài thơ gợi cho anh/ chị những suy nghĩ gì về tình phụ tử?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Khẳng định vai trò của tình phụ tử, phân tích biểu hiện của tình cảm đó qua bài thơ và liên hệ bài học cho bản thân.
Lời giải chi tiết
+ Khẳng định tình phụ tử là tình cảm thiêng liêng cao cả
+ Lí giải: cha là người luôn quan tâm,che chở, dạy bảo
+ Bài học phải yêu thương, chăm sóc, hiểu thảo
Giải thích:
Người cha có thể ít thể hiện cảm xúc bằng lời nói ngọt ngào, nhưng mỗi hành động, mỗi sự nghiêm khắc hay trầm tư của cha đều xuất phát từ tình yêu thương vô điều kiện.
Mở rộng
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: ĐÔI BÀN TAY MẸ
(1) Cầm tay mẹ đưa lên mũi
Con nghe mùi bùn non những ngày mẹ cấy đồng sâu ruộng cạn
Có mùi khét nắng những buổi trưa đổ lửa
Và mùi hoa bưởi thoang thoảng mẹ gội đầu lúc chiều hôm
Có mùi tanh nồng của những con sặc con rô mẹ bắt ngoài đồng
Dọc mé chiều đi suốt bờ cỏ may
Cỏ may trắng ngủ miền cả gió
Con cào cào xanh hiền lành bé nhỏ
Rong chơi một mình
Nằm gửi mắt luồn trong sắc cỏ
Mỏng cánh chuồn dạo nhạc giữa vùng hoang
Danh sách bình luận