Đọc hiểu Bánh trôi nước (Hồ Xuân Hương) | Luyện đề đọc hiểu Văn 8

Chủ đề: Thân phận người phụ nữ

Giải thích:

Hình ảnh bánh trôi chỉ là phương tiện, nội dung hướng đến thân phận và phẩm chất người phụ nữ

Các từ ngữ: trắng, tròn, chìm, nổi trong nước

Giải thích:

“trắng”, “tròn”, “bảy nổi ba chìm” là các đặc điểm tiêu biểu => thể hiện rõ hình ảnh bánh trôi.

Tác giả mượn hình ảnh “trắng lại vừa tròn” của bánh trôi để nói lên vẻ đẹp hình thức của người phụ nữ. Cụm từ “bảy nổi ba chìm với nước non” thể hiện sự vất vả, long đong, chịu nhiều sóng gió của cuộc đời người phụ nữ. Tuy nhiên, “rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn/ Mà em vẫn giữ tấm lòng son” khẳng định phẩm chất son sắt, trong trắng, thủy chung, dù trải qua bao nhiêu khó khăn vẫn giữ vững phẩm chất tốt đẹp của mình.

Giải thích:

lòng son” biểu tượng cho sự thủy chung, trong sạch => khẳng định vẻ đẹp tâm hồn người phụ nữ.

Bài thơ thể hiện sự trân trọng, ngợi ca vẻ đẹp phẩm chất của người phụ nữ Việt Nam. Tác giả đồng cảm, chia sẻ với những khó khăn, vất vả mà họ phải gánh chịu. Tình cảm của nhà thơ thể hiện sự yêu mến, ngưỡng mộ sâu sắc đối với người phụ nữ, đồng thời cũng thể hiện thái độ phê phán xã hội bất công, gây ra nhiều đau khổ cho người phụ nữ.

Giải thích:

Bài thơ vừa ngợi ca vẻ đẹp, vừa cảm thông số phận => thể hiện sự trân trọng và phê phán xã hội bất công.

- Biện pháp tu từ: Ẩn dụ

- Tác dụng:

+ Hấp dẫn, sinh động, gợi hình, gợi cảm.

+ Hình ảnh ẩn dụ: bánh trôi nước biểu trưng cho thân phận người phụ nữ trong xã hội cũ…

- > Thái độ tình cảm của tác giả…

Giải thích:

Chiếc bánh trôi nước trở thành một mảnh gương soi chiếu trọn vẹn bi kịch và vẻ đẹp của người phụ nữ, khiến lời tự sự mang tính biểu cảm cao và lay động lòng người.

HS có thể trình bày bài học bản thân rút ra được sau khi đọc câu chuyện, dưới đây là một số hướng triển khai mang tính gợi ý:

- Họ đã thừa kẽ vẻ đẹp của người phụ nữ truyền thống (công dung ngôn hạnh), đồng thời có những nét mới, hiện đại (độc lập, tự chủ; tự tin, tự trọng, năng động, thích ứng, đảm đang. trung hậu)...

- Hành động: Biết ơn, kính trọng.....

Nhân vật trữ tình trong bài thơ là người phụ nữ Việt Nam trong xã hội phong kiến, được thể hiện qua đại từ xưng hô “em”. 

Giải thích:

Trong bài thơ, Hồ Xuân Hương sử dụng cách xưng “em” để hóa thân vào hình ảnh người phụ nữ. Qua lời tự bộc bạch về vẻ đẹp, số phận và phẩm chất của mình, nhân vật trữ tình hiện lên là người phụ nữ phải chịu nhiều bất hạnh nhưng vẫn giữ gìn nhân cách cao đẹp.

- Thành ngữ: “Bảy nổi ba chìm”.

- Tác dụng:

+ Gợi lên cuộc đời nhiều gian truân, vất vả, long đong, chìm nổi của người phụ nữ trong xã hội phong kiến.

+ Nhấn mạnh số phận phụ thuộc, không được tự quyết định cuộc đời mình.

+ Làm cho câu thơ ngắn gọn, hàm súc, giàu sức biểu cảm và đậm màu sắc dân gian.

Giải thích:

“Bảy nổi ba chìm” là thành ngữ quen thuộc chỉ cuộc sống nhiều khó khăn, trắc trở. Trong bài thơ, thành ngữ này vừa tả quá trình luộc bánh trôi vừa gợi liên tưởng đến số phận bất hạnh của người phụ nữ. 

Nội dung: Bài thơ mượn hình ảnh bánh trôi nước để khắc họa vẻ đẹp ngoại hình, phẩm chất trong trắng, thủy chung, son sắt của người phụ nữ Việt Nam; đồng thời bày tỏ sự cảm thông sâu sắc đối với số phận long đong, chìm nổi và lên án xã hội phong kiến bất công đã chà đạp lên quyền sống, quyền hạnh phúc của họ. 

Giải thích:

Các câu thơ đầu gợi vẻ đẹp và số phận long đong của người phụ nữ; hai câu cuối khẳng định phẩm chất cao đẹp, lòng thủy chung và nhân cách đáng quý của họ; từ đó thể hiện thái độ trân trọng, cảm thông sâu sắc của Hồ Xuân Hương đối với người phụ nữ.