Đọc hiểu Ngoại ơi! (Nguyễn Quang Thiều) | Luyện đề đọc hiểu Văn 8
Con về thăm ngoại, ngoại ơi!
Làng xưa chiều vắng nắng trong mưa.
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:
Ngoại ơi!
Nguyễn Quang Thiều
Con về thăm ngoại, ngoại ơi! Làng xưa chiều vắng nắng trong mưa. Con đò gạt sóng về bến lở Lưa thưa tu hú gọi cuối mùa.
Con tuổi hai lăm nỗi nhớ lên mười Đâu bóng ngoại chiều mưa xuống bến Gọi đò tiếng ngoại giục sang bên Ngoại lọm cọm thăm con Cái mối buộc khăn vuông giấu bao thứ lạ Con mở ra vui suốt tuổi thơ mình.
Chiều nay con về mưa thưa mái tóc Năm tháng xa quê đêm mơ tiếng ngoại Tất tưởi tìm con trong ráng trời mỡ gà Chiều nay Ngoại không còn nữa ngồi bộc cửa Nhổ sợi tóc xanh cuối cùng sót lại Thắt thành chiếc thòng lọng Cho con buộc cành tre đi bắt chuồn chuồn.
Mưa chiều nay như hoa cau rơi Con đứng khóc trước sân nhà Thương đời ngoại Mấy gốc cau và một giàn trầu quế Chân ngoại vui với Chợ Tía, Chợ Đình
Đêm về Ngoại thắp đèn dầu để đếm tiền xu Mắt ngoại mờ đếm lần nào cũng lẫn Suốt đêm ấy ngoại nằm không ngủ được Thương người mua đã trả tiền thừa
Chiều nay con về sao ngoại chẳng chờ con Tay ngoại giấu sau lưng còng trái ổi Bọc cau ngoại phơi vẫn treo trên gác bếp Ngoại lo ngày con về không đúng vụ cau tươi Ngoại ơi! Suốt đời ngoại ở với làng Nhưng máu xương người gửi nhiều miền đất nước Bao cháu con đi đánh giặc không về Đời ngoại như đời cau mọc thẳng Chỉ sinh ra trái phúc cho người.
Vần điệu, nhịp thơ linh hoạt, không gò bó theo khuôn mẫu cố định
Mở rộng
Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.
Đọc toàn bộ bài thơ để xác định nhân vật trữ tình và cảm xúc chính.
Xác định tác giả đang nói về ai và tình cảm gì.
Từ đó rút ra đề tài của bài thơ.
Lời giải chi tiết
Đề tài: Tình cảm gia đình / tình cảm bà cháu
Giải thích:
Bài thơ kể lại kỉ niệm và nỗi nhớ của người cháu đối với bà ngoại, thể hiện qua những chi tiết như: “Con về thăm ngoại, ngoại ơi!”, “Năm tháng xa quê đêm mơ tiếng ngoại”, “Ngoại không còn nữa ngồi bộc cửa”. Những chi tiết này cho thấy tình cảm sâu sắc của người cháu dành cho bà.
Mở rộng
- Đề tài là lĩnh vực đời sống được nhà văn nhận thức, lựa chọn, khái quát, bình giá và thể hiện trong văn bản. Việc lựa chọn đề tài bước đầu bộc lộ khuynh hướng và ý đồ sáng tác của tác giả.
- Cách xác định đề tài: Căn cứ vào nội dung văn bản để xác định văn bản đang đề cập tới khía cạnh, vấn đề nào của đời sống.
Câu 3
Hãy chỉ ra những dòng thơ trong bài thơ có sử dụng biện pháp tu từ điệp vần và phân tích hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ ấy.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc kĩ các dòng thơ để tìm những tiếng có vần giống nhau đứng gần nhau.
Chỉ ra dòng thơ có hiện tượng lặp vần.
Lời giải chi tiết
- Những dòng thơ sử dụng BPTT điệp vần: Làng xưa chiều vắng nắng trong mưa và Chiều nay con về mưa thưa mái tóc
- Hiệu quả nghệ thuật:
+ Câu thơ Làng xưa chiều vắng nắng trong mưa lặp lại vần ăng trong hai âm tiết đứng liền nhau vắng nắng gợi hình ảnh ngôi làng vắng vẻ trong ánh nắng cuối ngày sót lại hòa cùng cơn mưa. Khung cảnh thanh bình, vắng lặng của làng xưa gợi lên một nỗi buồn man mác. Điệp vần ăng còn tạo nhịp điệu êm đềm cho dòng thơ.
+ Câu thơ Chiều nay con về mưa thưa mái tóc lặp lại vần ưa trong hai âm tiết đứng liền nhau mưa thưa gợi hình ảnh người cháu về thăm bà ngoại trong cơn mưa lưa thưa phủ lên mái tóc. Điệp vần ưa là một vần mở còn gợi sự lan tỏa, triền miên của nỗi buồn và âm hưởng da diết cho dòng thơ.
Giải thích:
Các dòng thơ có sử dụng điệp vần:
- “Làng xưa chiều vắng nắng trong mưa” (vần ăng trong “vắng – nắng”).
- “Chiều nay con về mưa thưa mái tóc” (vần ưa trong “mưa – thưa”).
Mở rộng
Điệp vần là biện pháp tu từ ngữ âm, sử dụng những âm tiết có vần giống nhau nhằm tạo ra sự trùng điệp về âm hưởng, tăng tính nhạc để biểu đạt cảm xúc của người viết (người nói), đồng thời gây ấn tượng thẩm mĩ cho người đọc (người nghe).
- Câu thơ Đời ngoại như đời cau mọc thẳng gợi lối sống ngay thẳng, trung thực, kiên cường
- Bài học:
+ Sống chân thành, ngay thẳng, không luồn cúi, xu nịnh
+ Sống kiên cường, kiêu hãnh
Giải thích:
Câu thơ “Đời ngoại như đời cau mọc thẳng” sử dụng hình ảnh cây cau – một loài cây cao, thẳng, vững vàng – để nói về cuộc đời của ngoại. Điều này gợi lên hình ảnh một con người sống ngay thẳng, trung thực, kiên cường và giàu đức hi sinh.
Mở rộng
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:
VỚI CON
Vũ Quần Phương
1. Bồng bồng!
Bố bồng con trên tay
Buổi chiều nay, buổi chiều nay
Khói hàng xóm bay là trên bếp
Sau trận mưa trời mát hơi may.
Đọc ngữ liệu dưới đây:
Trắng mây bay, ngợp gió những khu rừng
Cháu đã đi những tháng năm lửa cháy
Với trùng điệp bạn bè cùng tuổi
Áo quân trang xanh cây lá vườn bà
Xem lời giải
Chia sẻ
Bình luận
Danh sách bình luận