Đọc hiểu Đất nước đứng lên (Nguyên Ngọc) | Luyện đề đọc hiểu Văn 8
- Ơ! mai Du ơi, suốt lúa nhiều có đau tay không? […]
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:
- Ơ! mai Du ơi, suốt lúa nhiều có đau tay không? […]
Ơ! mai Liêu ơi, suốt lúa chưa nhiều, không đau tay đâu. Phải suốt cho mau chớ. Suốt lâu mai mốt thằng Pháp tới rẫy nó lấy hết hột lúa, không có mà ăn, bụng đói đi vào rừng […]
- Làng Kông-hoa mình không theo Pháp, nó kêu đi xâu, không đi, nó kêu đi thuế, không đi. Nó đánh, mình bỏ chạy trong núi […]
Buổi sáng nay, Liêu mang gùi ra rẫy, đến nước suối Thi-om thì gặp anh Núp. […]
Bây giờ, anh đi đâu?
- Anh đi An-khê. Liêu mở tròn hai con mắt lớn;
- Đi An-khê làm chi? Anh không sợ bằng Pháp à? Tháng trước lũ làng Ba-lang không chịu đi xâu, nó tới bỏ bom chết ba mươi người. Ngày bữa kia, nó bắn làng Đê-tùng trong nhà rông chết mười bảy người. Nó ghét người Ba-na mình lắm, anh đi coi nó làm chi? Núp lấy ngón chân tẩy một cái rêu trên hòn đá:
- Nó làm chết người Ba-na mình nhiều quá, Liêu ạ. Anh đi coi thử đánh có được không… Thôi, ông trời lên cao rồi, anh đi cho kịp. […] Anh Núp không có cha từ năm lên hai tuổi, chỉ còn mẹ già, em nhỏ, thế mà giỏi quá. Một mình chặt miết cũng ngả được cây to, đẩy được hòn đá, cho lửa ăn cái rừng, tỉa lúa, tỉa bắp xuống, làm ăn no đủ nhất làng.
Lũ già làng như bok Pa, bok Sung thương anh Núp, tối ngồi ở nhà rông, gõ ống điếu xuống cối gạo, khen:
- Núp con người tốt, biết làm ăn, thanh niên trong làng làm rẫy không ai bằng Núp. Lũ làng có ai đau, Núp trước tiên đi vô rừng hái cái lá tốt về cho uống mau lành; lũ làng có ai chết, Núp trước tiếp đi vô núi tìm cái cây to về làm hòm. Con người có cái tay giỏi, đan cái gùi cũng được, đan cái rổ cũng được. Già làng nói biết nghe lời, tốt lắm!...
(Trích Đất nước đứng lên – Nguyên Ngọc)
Câu 1
Nhân vật chính trong truyện là ai?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc kĩ đoạn trích, xác định nhân vật được nhắc đến nhiều nhất và là trung tâm của các sự việc.
Lời giải chi tiết
Nhân vật chính trong truyện là Núp.
Giải thích:
Đoạn trích tập trung kể về lời nói, hành động, hoàn cảnh và phẩm chất của Núp. Các nhân vật khác chỉ xuất hiện để làm nổi bật hình tượng của anh.
Mở rộng
- Truyện lịch sử là tác phẩm truyện tái hiện những sự kiện, nhân vật ở một thời kì, một giai đoạn lịch sử cụ thể.
- Trong truyện lịch sử, nhân vật chính thường là những nhân vật mà cuộc sống, sự nghiệp của họ có ảnh hưởng đến tiến trình lịch sử của một dòng tộc, một quốc gia,… tên tuổi, công trạng được ghi chép trong lịch sử.
- Nhân vật phụ trong truyện thường do người viết bổ sung, có thể không có vai trò quan trọng về lịch sử, nhưng cần thiết cho việc làm nổi bạt sự kiện, nhân vật chính.
Đọc các chi tiết nói về hoàn cảnh xã hội, kẻ thù và sự việc diễn ra để xác định bối cảnh.
Lời giải chi tiết
Bối cảnh: Thực dân Pháp đánh chiếm và anh Núp – người con đồng bào dân tộc Ba-na đang tìm cách đứng lên đấu tranh.
Giải thích:
Đoạn trích nhắc đến việc quân Pháp bắt đi xâu, thu thuế, ném bom, bắn giết dân làng và Núp quyết định đi An Khê để tìm hiểu cách đánh giặc. Những chi tiết này cho thấy câu chuyện diễn ra trong thời kì kháng chiến chống thực dân Pháp.
Mở rộng
- Truyện lịch sử là tác phẩm truyện tái hiện những sự kiện, nhân vật ở một thời kì, một giai đoạn lịch sử cụ thể.
- Truyện lịch sử tái hiện sự kiện, nhân vật lịch sử gắn với một khoảng thời gian năm tháng, niên đại, thời đại cụ thể trong quá khứ.
- Không gian truyện lịch sử gắn với thời gian, xác định niên đại, thời đại cụ thể.
- Cốt truyện được xây dựng trên cơ sở các sự kiện đã xảy ra; được tái tạo, hư cấu, sắp xếp theo ý đồ nghệ thuật nhằm thể hiện một chủ đề, tư tưởng nào đó.
Dù biết quân Pháp rất tàn bạo, Núp vẫn quyết tâm đến An Khê để tìm hiểu cách đánh giặc. Điều đó cho thấy anh không chỉ gan dạ mà còn biết suy nghĩ, tìm hiểu kẻ thù để có thể chiến thắng.
Mở rộng
- Truyện lịch sử là tác phẩm truyện tái hiện những sự kiện, nhân vật ở một thời kì, một giai đoạn lịch sử cụ thể.
- Trong truyện lịch sử, nhân vật chính thường là những nhân vật mà cuộc sống, sự nghiệp của họ có ảnh hưởng đến tiến trình lịch sử của một dòng tộc, một quốc gia,… tên tuổi, công trạng được ghi chép trong lịch sử.
- Nhân vật phụ trong truyện thường do người viết bổ sung, có thể không có vai trò quan trọng về lịch sử, nhưng cần thiết cho việc làm nổi bạt sự kiện, nhân vật chính.
Nhân vật Núp trong văn bản Đất nước đứng lên hiện lên với hình ảnh một con người tuy sinh ra trong hoàn cảnh khó khăn, thiếu thốn nhưng luôn chăm chỉ, giỏi giang và đầy nghị lực. Mặc dù mất cha từ khi còn rất nhỏ, vẫn phải chăm mẹ già, em nhỏ, anh Núp không hề nản chí mà luôn làm việc cần mẫn, tự lực, trở thành người giỏi nhất trong buổi làng. Đặc biệt, anh còn có một trái tim yêu nước nồng nàn, sẵn sàng mạo hiểm tìm hiểu kẻ thù để có cách đánh chúng, thoát khỏi ách đô hộ. Không chỉ vậy, Núp còn là người sống nhân hậu, hay giúp đỡ mọi người, từ việc hái thuốc chữa bệnh đến chặt cây làm hòm cho những người mất. Đọc về nhân vật Núp, em cảm thấy vô cùng cảm phục, yêu mến và kính trọng. Núp là hình tượng đẹp của con người Tây Nguyên nói riêng và dân tộc Việt Nam nói chung: giàu ý chí, nghị lực, đầy lòng nhân ái và có tình yêu đất nước sâu nặng.
Giải thích:
Những chi tiết như Núp lao động giỏi, giúp đỡ mọi người, được già làng khen ngợi và quyết tâm tìm cách đánh giặc đã làm nổi bật vẻ đẹp phẩm chất của nhân vật.
Mở rộng
- Truyện lịch sử là tác phẩm truyện tái hiện những sự kiện, nhân vật ở một thời kì, một giai đoạn lịch sử cụ thể.
- Trong truyện lịch sử, nhân vật chính thường là những nhân vật mà cuộc sống, sự nghiệp của họ có ảnh hưởng đến tiến trình lịch sử của một dòng tộc, một quốc gia,… tên tuổi, công trạng được ghi chép trong lịch sử.
- Nhân vật phụ trong truyện thường do người viết bổ sung, có thể không có vai trò quan trọng về lịch sử, nhưng cần thiết cho việc làm nổi bạt sự kiện, nhân vật chính.
Qua tấm gương của Núp, người đọc hiểu rằng chỉ cần có ý chí, lòng dũng cảm và tinh thần trách nhiệm thì có thể vượt qua khó khăn, đồng thời đóng góp những điều tốt đẹp cho gia đình và xã hội.
Mở rộng
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: Hai Bà Trưng
Thuở xưa, nước ta bị giặc ngoại xâm đô hộ. Chúng thẳng tay chém giết dân lành, cướp hết ruộng nương màu mỡ. Chúng bắt dân ta lên rừng săn thú lạ, xuống biển mò ngọc trai, khiến bao người thiệt mạng chỉ vì hổ báo, cá sấu, thuồng luồng…Lòng dân oán hận ngút trời, chỉ chờ dịp vùng lên đánh đuổi quân xâm lược.
[...] Ngày 2 tháng 6 năm 1911. Anh Ba mặc quần áo trắng, toát lên màu thanh khiết, tóc rẽ đường ngôi bên phải, chải mượt, chân đi dép xăng-đan. Anh đi khoan thai xuống tàu Đô đốc La-tu-sơ Tơ-rê-vin. Được sự giới thiệu của ông chủ sự cảng Nhà Rồng, anh Ba gặp viên thuyền trưởng. Thuyền trưởng Lu-i Ê-đu-a Mai-sen trạc tuổi gần bốn mươi, tiếp anh Ba dưới buồng khách của tàu. [...] Ông chìa hai bàn tay ra trước mặt nói:
1. Giặc Nguyên cho sứ thần sang giả vờ mượn đường để xâm chiếm nước ta. Thấy sứ giặc ngang ngược đủ điều, Trần Quốc Toản vô cùng căm giận.
2. Sáng nay, biết Vua họp bàn việc nước ở dưới thuyền rồng, Quốc Toản quyết đợi gặp Vua để nói hai tiếng "xin đánh".
Trong cuộc kháng chiến lần thứ nhất chống quân xâm lược Mông Cổ, Trần Thủ Độ có vai trò hết sức quan trọng. Tháng 12 năm Đinh Tỵ (tức tháng 1-1258), quân Mông Cổ, sau khi tiêu diệt nước Đại Lý (Vân Nam), đã tiến vào lưu vực sông Hồng. Thế giặc rất mạnh. Quân Đại Việt bị đánh lui, vua Thái Tông phải bỏ Thăng Long rút xuống phía nam.
(Tóm tắt phần đầu: Nhà Hán có con là Vạn Vương Hoằng Tháo, đưa quân sang xâm lược nước ta. Ngô Quyền đã nhanh chóng tập hợp lực lượng, đem quân giết tên phản bội là Kiều Công Tiễn và đón đánh quân Nam Hán. Ông đã lợi dụng thủy triều lên xuống, bố trí một trận địa cọc nhọn bịt sắt, cắm xuống lòng sông Bạch Đằng để chuẩn bị cho trận chiến quân Nam Hán... Đoạn trích là phần tiếp theo)
Chờ đến khi nước triều xuống, trận địa cọc nhô lên, Ngô Quyền ra lệnh tổng phản công.
Danh sách bình luận