Đọc hiểu Không phải sói nhưng cũng đừng là cừu (Lê Bảo Ngọc) | Luyện đề đọc hiểu Văn 8

Trong cuộc sống, sự kỳ vọng mà xã hội dành cho mỗi người cũng giữ vai trò như những ngọn hải đăng giúp chúng ta tiến về phía trước. Nhờ kỳ vọng xã hội, ta mới có động lực để phát triển và hoàn thiện bản thân.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

Trong cuộc sống, sự kỳ vọng mà xã hội dành cho mỗi người cũng giữ vai trò như những ngọn hải đăng giúp chúng ta tiến về phía trước. Nhờ kỳ vọng xã hội, ta mới có động lực để phát triển và hoàn thiện bản thân. Nhưng tiếc rằng không phải ngọn hải đăng nào cũng phù hợp để ta lao tới, cũng như không phải ai cũng chinh phục được tất cả những ngọn hải đăng của cuộc đời mình.

Chúng ta được sinh ra trong thế giới này với những kỳ vọng của người khác trên vai, đầu tiên là kỳ vọng của gia đình, rồi đến kỳ vọng của xã hội. Đối với con người, kỳ vọng của gia đình và xã hội giống như “ngọn hải đăng hy vọng” chỉ lối đi phía trước, thế nhưng nó lại chẳng đứng yên. Thường thì khi người ta sắp đến đích, những “ngọn hải đăng” ấy lại trở nên xa vời vợi, với những kỳ vọng mới ngày càng khó để đạt đến hơn.

Bất kể là đòi hỏi từ gia đình hay xã hội, nếu chỉ luôn mải miết làm hài lòng người khác bằng cách lái con tàu cuộc đời mình lao đến những mục tiêu mà họ đặt ra, bạn sẽ không có thời gian sống cho cuộc đời của chính mình. Cứ mỗi khi bạn đến gần đích, họ có thể di chuyển ngọn hải đăng ra xa hơn, với hành trình khó khăn hơn. Con tàu của bạn có đủ nhiên liệu để mãi theo đuổi một mục tiêu không cố định? Và liệu bạn có thể dành cả đời để đáp ứng kỳ vọng của người khác? […]

(Theo Lê Bảo Ngọc, Không phải sói nhưng cũng đừng là cừu, NXB Thế giới, 2022, trang 145-146)

 

Câu 1

Xác định thể loại của văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào mục đích, nội dung và cách triển khai của văn bản để xác định thể loại.

Lời giải chi tiết

Thể loại: Văn bản nghị luận

Giải thích:

Văn bản tập trung bàn luận về vai trò và mặt trái của những kỳ vọng mà gia đình, xã hội dành cho mỗi người. Tác giả đưa ra quan điểm, lí lẽ và sử dụng hình ảnh “ngọn hải đăng”, “con tàu” để làm rõ vấn đề, từ đó định hướng người đọc biết cân bằng giữa việc tiếp nhận kỳ vọng của người khác và sống theo giá trị của bản thân.

Mở rộng

- Văn nghị luận là thể loại văn được viết ra nhằm xác lập cho người đọc, người nghe một tư tưởng, tưởng tượng nào đó đối với các sự việc, hiện tượng trong đời sống hay trong văn học bằng các lập luận

- Mục đích của văn bản nghị luận là để thuyết phục người đọc, người nghe về ý kiến, quan điểm của người viết trước một vấn đề đời sống hoặc văn học.

- Nội dung chính của văn bản nghị luận là ý kiến, quan điểm mà người viết muốn thuyết phục người đọc.

- Mọi vấn đề của đời sống xã hội, văn học, nghệ thuật, khoa học,… đều có thể được nêu ra để bàn trong văn bản nghị luận.

- Trong văn bản nghị luận, phương thức biểu đạt chính là nghị luận

Link tham khảo: Văn nghị luận là gì? Các yếu tố cơ bản trong văn bản nghị luận

Câu 2

Theo văn bản, nhờ kỳ vọng xã hội, ta mới có được điều gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ câu văn trực tiếp nêu tác dụng của kỳ vọng xã hội.

Lời giải chi tiết

Theo văn bản: Nhờ kỳ vọng xã hội, ta mới có động lực để phát triển và hoàn thiện bản thân

Giải thích:

Tác giả cho rằng kỳ vọng xã hội giống như “những ngọn hải đăng giúp chúng ta tiến về phía trước”. Những kỳ vọng ấy tạo ra mục tiêu và động lực để con người cố gắng, nỗ lực vượt qua khó khăn, từ đó phát triển năng lực và hoàn thiện bản thân.

Câu 3

Chỉ ra và nêu tác dụng của một biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn: "Sự kỳ vọng mà xã hội dành cho mỗi người cũng giữ vai trò như những ngọn hải đăng giúp chúng ta tiến về phía trước."

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về biện pháp so sánh

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ: So sánh (Sự kì vọng - ngọn hải đăng)

- Tác dụng:

+ Nhấn mạnh vai trò của sự kỳ vọng trong cuộc sống. Nó không chỉ là động lực mà còn là ánh sáng dẫn dắt con người vượt qua khó khăn, hướng tới mục tiêu.

+ Tăng tính gợi hình, gợi cảm, sinh động, hấp dẫn...

Giải thích:

Hải đăng trong thực tế có tác dụng chiếu sáng, định hướng cho tàu thuyền trên biển. Tương tự, kỳ vọng của xã hội có thể trở thành mục tiêu và động lực, giúp con người xác định hướng đi và cố gắng vươn lên. Hình ảnh so sánh này làm cho một khái niệm trừu tượng như “kỳ vọng xã hội” trở nên cụ thể, dễ hình dung.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo: 

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 4

Em hiểu như thế nào về câu nói: "Không phải ngọn hải đăng nào cũng phù hợp để ta lao tới."

Xem lời giải
Phương pháp giải

Giải thích hình ảnh “ngọn hải đăng” theo nghĩa ẩn dụ và đặt câu nói trong toàn bộ mạch lập luận của văn bản.

Lời giải chi tiết

- Câu nói: “Không phải ngọn hải đăng nào cũng phù hợp để ta lao tới”: Không phải mọi “kỳ vọng” đều thích hợp hoặc đáng để ta theo đuổi.

+ Câu nói thể hiện sự kỳ vọng của gia đình và xã hội đối với cá nhân. Thế nhưng, có những sự kỳ vọng không phù hợp với bản thân khiến con người cảm thấy áp lực, mất đi niềm vui sống, thậm chí đánh mất chính mình.

+ Con người cần tỉnh táo, theo đuổi những mục tiêu phù hợp với bản thân, tránh xa những kỳ vọng xa vời…

Giải thích:

Trong văn bản, “ngọn hải đăng” là hình ảnh ẩn dụ cho những kỳ vọng, mục tiêu mà gia đình và xã hội đặt ra cho mỗi người. Có những kỳ vọng tích cực, giúp con người có động lực phát triển. Nhưng cũng có những kỳ vọng quá cao, không phù hợp hoặc liên tục thay đổi, khiến con người luôn phải chạy theo mục tiêu của người khác. Nếu cứ cố gắng làm hài lòng tất cả mọi người, ta có thể mất thời gian, chịu áp lực và không còn cơ hội sống theo mong muốn, giá trị của chính mình.

Câu 5

Theo em, làm thế nào để chúng ta có thể cân bằng giữa việc đáp ứng kì vọng của người khác và sống đúng với giá trị của bản thân?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ bản thân

Lời giải chi tiết

Để cân bằng giữa việc đáp ứng kì vọng của người khác và sống đúng với giá trị của bản thân: Chúng ta cần nhận thức rõ khả năng và mục tiêu của bản thân; tiếp nhận những kỳ vọng tích cực và biết từ chối những kì vọng không phù hợp; cần thiết lập ranh giới để không bị cuốn vào những áp lực xã hội không cần thiết…

Giải thích:

Con người sống trong cộng đồng nên không thể hoàn toàn tách khỏi kỳ vọng của gia đình và xã hội. Những kỳ vọng phù hợp có thể giúp ta có mục tiêu và động lực phấn đấu. Tuy nhiên, nếu quá phụ thuộc vào sự đánh giá của người khác, ta dễ trở thành người chỉ biết “lái con tàu cuộc đời mình” theo hướng người khác muốn. Vì vậy, sự cân bằng nằm ở việc biết lắng nghe nhưng không phụ thuộc, biết tiếp nhận nhưng cũng biết lựa chọn, đồng thời chịu trách nhiệm với những quyết định của bản thân.

 

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close