Đọc hiểu Chiều xuân ở thôn Trừng Mại (Nguyễn Bảo) | Luyện đề đọc hiểu Văn 8

Phân phất mưa phùn xâm xẩm bay Mặc manh áo ngắn giục trâu cày

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

CHIỀU XUÂN Ở THÔN TRỪNG MẠI

Phân phất mưa phùn xâm xẩm bay

Mặc manh áo ngắn giục trâu cày

Nàng dâu sớm đã gieo dưa đó

Bà lão chiều còn xới đậu đây

Mía cạnh giậu tre đang nảy ngọn

Khoai trong đám cỏ đã xanh cây

Điền viên nghĩ thật nguồn vui thú

Dẫu chẳng “hành môn” đói cũng khuây.

(Nguyễn Bảo)

Câu 1

Bài thơ trên viết theo thể thơ nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào đặc trưng thể loại

Đếm số chữ trong mỗi dòng thơ.

Đếm số dòng trong toàn bài.

Lời giải chi tiết

Thể thơ thất ngôn bát cú

Giải thích:

Mỗi dòng thơ có 7 chữ.

Bài thơ có 8 dòng.

Mở rộng

- Thơ thất ngôn bát cú là một thể thơ Đường luật, gồm 8 câu, mỗi câu 7 chữ. Đây là một thể thơ phổ biến trong văn học Việt Nam thời trung đại, có nguồn gốc từ Trung Quốc.

- Luật thơ là cách sắp đặt tiếng bằng, tiếng trắc trong các câu của một bài thơ.

- Thường được tóm tắt bằng câu: “nhất – tam – ngũ bất luận, nhị – tứ – lục phân minh”, tức là:

+ Các tiếng (âm tiết) thứ nhất, thứ ba, thứ năm trong câu không cần sắp xếp theo đúng luật bằng trắc

+ Các tiếng thứ hai, thứ tư, thứ sáu trong câu cần tuân theo luật bằng/ trắc rõ ràng.

- Nếu tiếng thứ hai của câu một là tiếng thanh bằng (thanh ngang hoặc thanh huyền) thì bài thơ làm theo luật bằng.

- Bố cục thường được chia theo các cặp câu:

+ Đề (câu 1,2: mở đầu và bắt đầu phát triển ý của bài thơ)

+ Thực (câu 3,4: triển khai ý cuẩ đề tài, miêu tả cụ thể về tình cảm, sự việc)

+ Luận (câu 7,8: thâu tóm ý nghĩa cả bài và kết ý).

- Tuy vậy, bố cục cũng có thể chia theo những cách khác như:

+ Bốn câu đầu – bốn câu cuối

+ Sáu câu đầu – hai câu cuối…

Link tham khảo:

Thể thơ Thất ngôn bát cú

Luật, niêm, đối trong thơ thất ngôn bát cú

Câu 2

Tình cảm, cảm xúc tác giả gửi gắm trong bài thơ là gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ nội dung bài thơ, xác định cảm xúc của tác giả

Chú ý các hình ảnh sinh hoạt, lao động đời thường.

Lời giải chi tiết

Tình cảm yêu thương, gắn bó tha thiết với quê hương của tác giả

Giải thích:

Bài thơ khắc họa cảnh lao động quen thuộc nơi thôn quê.

Câu 3

Bức tranh quê hương được tác giả vẽ lên là bức tranh thôn dã bình dị và lồng trong đó là sự gắn kết giữa nhà thơ và người làm ruộng, là bức tranh lao động bình dị của một gia đình dân cày. Em có đồng ý với ý kiến đó không, tại sao?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định rõ ý kiến cần bàn luận.

Đưa ra ý kiến và lí giải hợp lí

Lời giải chi tiết

- Đồng ý

- Gia đình nơi thôn quê ấy tuy vất vả với “manh áo ngắn”, “giục trâu cày” trong thời tiết “phân phất mưa phùn” nhưng người đọc thấy được sự gắn kết giữa những con người trong một gia đình dân cày.

- Tác giả hòa cùng nhịp sống của người quê để cảm nhận sâu sắc hồn quê.

Giải thích:

Bài thơ khắc họa sinh hoạt lao động của cả gia đình nông dân: người cày ruộng, người gieo dưa, người xới đậu.

Câu 4

Từ văn bản trên hãy viết đoạn văn khoảng 5 đến 7 câu nêu ý nghĩa của việc sống hòa hợp với thiên nhiên. Trong đoạn văn có sử dụng ít nhất 1 phép liên kết (Gạch chân dưới từ ngữ thể hiện phép liên kết).

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung, liên hệ thực tế

Viết đoạn văn mạch lạc, có ít nhất một phép liên kết.

Lời giải chi tiết

Sống hòa hợp với thiên nhiên mang lại cho con người cảm giác thanh thản, bình yên và hạnh phúc. Bài thơ “Chiều xuân ở thôn Trừng Mại” đã vẽ nên một bức tranh làng quê yên ả, nơi con người gắn bó mật thiết với đất trời, mùa vụ. Những hình ảnh như “gieo dưa”, “xới đậu”, “nảy ngọn”, “xanh cây” thể hiện sự hòa quyện giữa con người và thiên nhiên trong lao động. Chính vì vậy, cuộc sống nơi thôn dã tuy giản dị nhưng lại đong đầy niềm vui và ý nghĩa. Dù không dư giả về vật chất, nhưng sự yên bình và gắn bó với thiên nhiên đã giúp con người thấy “đói cũng khuây”. Những điều đó cho thấy, hòa hợp với thiên nhiên là một cách sống bền vững và giàu giá trị tinh thần.
→ (Từ ngữ liên kết: Chính vì vậy, Những điều đó)

Mở rộng

Phương tiện liên kết là yếu tố ngôn ngữ được sử dụng nhằm làm bộc lộ mối dây liên lạc giữa các bộ phận có liên kết với nhau. Cách sử dụng những phương tiện liên kết cùng loại xét ở phương tiện cái biểu hiện được gọi là phép liên kết. Có các phép liên kết chính sau đây: phép lặp, phép thế, phép liên tưởng, phép nghịch đối, phép nối.

Link tham khảo: Các phép liên kết trong câu

Câu 5

 Nêu nội dung chính của bài thơ

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc toàn bộ bài thơ, xác định những hình ảnh, sự việc được miêu tả và tình cảm, cảm xúc mà tác giả gửi gắm; từ đó khái quát nội dung chính của bài thơ.

Lời giải chi tiết

Bài thơ khắc họa bức tranh làng quê vào buổi chiều xuân với cảnh vật tươi tốt, con người chăm chỉ lao động và cuộc sống thôn quê thanh bình, đầm ấm. Qua đó, tác giả thể hiện tình yêu thiên nhiên, sự gắn bó và niềm vui đối với cuộc sống điền viên. 

Giải thích:

Những hình ảnh như “mưa phùn, trâu cày, nàng dâu gieo dưa, bà lão xới đậu, mía nảy ngọn, khoai xanh cây” đã tái hiện một không gian làng quê giàu sức sống trong mùa xuân. Đồng thời, câu thơ cuối bộc lộ trực tiếp niềm vui của tác giả trước cuộc sống lao động bình dị nơi thôn quê.

Mở rộng

Nội dung là hiện thực cuộc sống được miêu tả, phản ánh trong văn bản từ cách nhìn nhận, suy nghĩ và lựa chọn của tác giả. Bao gồm các yếu tố như: đề tài, chủ đề, tư tưởng, cảm hứng chủ đạo…

Link tham khảo: Nội dung và hình thức của văn bản văn học l

Câu 6

Theo em, việc sử dụng các từ láy trong câu thơ: “Phân phất mưa phùn xâm xẩm bay” có tác dụng gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định từ ngữ cần phân tích trong câu thơ; làm rõ nghĩa của từ ngữ đó trong ngữ cảnh và phân tích tác dụng đối với việc miêu tả cảnh vật, thể hiện cảm xúc của tác giả.

Lời giải chi tiết

- Các từ láy: “phân phất”, “xâm xẩm” 

- Tác dụng: 

+ Gợi tả những hạt mưa phùn nhẹ nhàng, lất phất và không gian chiều xuân mờ ảo, dịu nhẹ. 

+ Làm cho bức tranh làng quê hiện lên sinh động, giàu sức gợi. 

+ Thể hiện sự cảm nhận tinh tế và tình yêu của tác giả đối với cảnh sắc thôn quê.

Giải thích:

Từ láy “phân phất” diễn tả cơn mưa phùn bay nhẹ trong không gian, còn từ láy “xâm xẩm” gợi sắc trời bảng lảng, hơi tối của buổi chiều xuân. Việc sử dụng các từ láy này giúp câu thơ giàu nhạc điệu, tăng sức gợi hình, gợi cảm, đồng thời làm nổi bật vẻ đẹp thanh bình, thơ mộng của làng quê trong tiết xuân.

Mở rộng

Thông thường từ láy được dùng để miêu tả nhấn mạnh vẻ đẹp của phong cảnh, hình dáng của sự vật hoặc diễn đạt cảm xúc, tâm trạng, trình trạng, âm thanh … của con người, của sự vật và hiện tượng trong cuộc sống. Từ đó, mang đến cho con người một cái nhìn đa chiều và sâu sắc đối với vấn đề được nói đến.

Link tham khảo: Từ láy là gì? Đặc điểm của từ láy

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close