Đọc hiểu Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi (Lưu Quang Vũ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 8

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu: Đã có lần tôi muốn nguôi yên Khép cánh cửa lòng mình cho gió lặng Nhưng vô ích làm sao quên được Những yêu thương khao khát của đời tôi.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:

Đã có lần tôi muốn nguôi yên

Khép cánh cửa lòng mình cho gió lặng

Nhưng vô ích làm sao quên được

Những yêu thương khao khát của đời tôi.

 

Tôi thở trong sức gió muôn người

Mùa gió mới nhờ em tôi có lại

Bài hát cũ tôi hát cùng đồng đội

Lại dập dồn như gió khắp rừng khuya.

 

Dẫu đêm nay ngọn gió mùa hè

Còn bề bộn một vùng gạch ngói

Lịch sử quay những vòng xoáy gian nan

Đất nước tôi như một con thuyền

Lướt trên sóng những ngực buồm trắng xoá.

 

Ước chi được hoá thành ngọn gió

Để được ôm trọn vẹn nước non này

Để thổi ấm những đỉnh đèo buốt giá

Để mát rượi những mái nhà nắng lửa

Để luôn luôn được trở lại với đời...

 

Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi…

(Nguồn: Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi, Lưu Quang Vũ, Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi, Tuyển thơ, NXB Hội nhà văn, 2010, tr172 - 173)

Câu 1

Đề tài của văn bản trên là?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ văn bản, xác định nội dung chính xoay quanh đối tượng nào (quê hương, con người, tình yêu…).

Lời giải chi tiết

Đề tài: Tình yêu quê hương, đất nước

Giải thích:

Văn bản nói về đất nước, khát vọng gắn bó và cống hiến => đề tài là tình yêu quê hương, đất nước.

Mở rộng

- Đề tài là lĩnh vực đời sống được nhà văn nhận thức, lựa chọn, khái quát, bình giá và thể hiện trong văn bản. Việc lựa chọn đề tài bước đầu bộc lộ khuynh hướng và ý đồ sáng tác của tác giả.

- Cách xác định đề tài: Căn cứ vào nội dung văn bản để xác định văn bản đang đề cập tới khía cạnh, vấn đề nào của đời sống.

Câu 2

Nội dung chính của văn bản trên là gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ văn bản và xác định ý chính các khổ thơ, tìm nội dung xuyên suốt mà tác giả muốn gửi gắm

Lời giải chi tiết

Nội dung chính: Mong muốn được cống hiến của nhân vật trữ tình, qua đó bộc lộ khát vọng hòa nhập, gắn bó với cộng đồng.

Giải thích:

Nhân vật trữ tình bộc lộ mong muốn hòa nhập, cống hiến cho cộng đồng => nội dung là khát vọng sống có ích

Mở rộng

Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.

Link tham khảo: Thể thơ tự do

Câu 3

Nghĩa của từ “khao khát” trong câu thơ “Những yêu thương khao khát của đời tôi” là gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào ngữ cảnh câu thơ để xác định nghĩa của từ

Lời giải chi tiết

Ý nghĩa: ước mong, cống hiến của con người cho cuộc đời.

Giải thích:

“Khao khát” gắn với “yêu thương” => thể hiện mong muốn mãnh liệt được sống, được cống hiến cho đời.

Mở rộng

- Nghĩa của từ là nội dung (sự vật, tính chất, hoạt động, quan hệ…) mà từ biểu thị.

- Có thể hiểu nghĩa của từ chính là nội dung mà từ biểu thị để giúp chúng ta có thể hiểu và nhận diện được nội dung từ đó.

Link tham khảo: Nghĩa của từ

Câu 4

Cảm nhận của em về đoạn đoạn thơ sau bằng một đoạn văn từ 10 đến 12 câu.

Ước chi được hoá thành ngọn gió

Để được ôm trọn vẹn nước non này

Để thổi ấm những đỉnh đèo buốt giá

Để mát rượi những mái nhà nắng lửa

Để luôn luôn được trở lại với đời…

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích biện pháp tu từ điệp từ “để”, kết hợp nêu nội dung và cảm xúc mà đoạn thơ thể hiện.

Lời giải chi tiết

Đoạn thơ sử dụng linh hoạt các biện pháp tu từ: điệp ngữ “để” được lặp lại 4 lần; điệp cấu trúc “Để…những…” kết hợp với liệt kê…Tác giả nhấn mạnh khát khao, mong muốn được cống hiến. Qua đó, thể hiện tình yêu quê hương, đất nước, lòng tự hào dân tộc. Đồng thời, nhắc nhở mỗi chúng ta hãy nỗ lực để góp phần xây dựng Tổ quốc giàu đẹp.

Giải thích:

Điệp cấu trúc nhấn mạnh ước nguyện hóa thân để cống hiến => thể hiện tình yêu đất nước sâu sắc và lí tưởng sống đẹp.

Câu 5

Qua đoạn trích trên, tác giả đã gửi tới người đọc thông điệp gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung và cảm xúc chung của văn bản, rút ra thông điệp có ý nghĩa khái quát.

Lời giải chi tiết

Gợi ý:

- Con người cần sống với những khát khao trong cuộc đời.

- Con người cần sống có trách nhiệm với quê hương, đất nước.

- Cá nhân cẩn có sự hòa hợp, thống nhất với tập thể…

Giải thích:

Bài thơ khẳng định con người cần sống có ước mơ, trách nhiệm, biết gắn bó và cống hiến cho quê hương đất nước

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

Câu 6

Đoạn trích trên được viết theo thể thơ nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Quan sát số chữ, số dòng, nhịp điệu và cách gieo vần của bài thơ.

- Xem có tuân theo khuôn mẫu cố định hay không.

Lời giải chi tiết

Đoạn trích trên được viết theo thể thơ tự do.

Giải thích:

Đặc trưng của thể thơ tự do: Không có thể thức nhất định, không bị ràng buộc bởi số dòng, số chữ, số vần. Bài thơ có thể là sự kết hợp của nhiều đoạn theo các thể khác nhau hoặc tự do hoàn toàn. Thơ tự do đề cao nhu cầu giải phóng cảm xúc khỏi sự ràng buộc chặt chẽ của các quy tắc về hình thức, phản ánh được những khía cạnh mới của cuộc sống đa dạng, thể hiện cái nhìn nghệ thuật của nhà thơ.

Mở rộng

Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.

Link tham khảo: Thể thơ tự do

Câu 7

Theo em, vì sao tác giả không thể “Khép cánh cửa lòng mình cho gió lặng”?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Dựa vào câu thơ và liên hệ với mạch cảm xúc toàn bài.

- Xác định nguyên nhân từ tình cảm, khát vọng của nhân vật trữ tình.

Lời giải chi tiết

Tác giả không thể “Khép cánh cửa lòng mình cho gió lặng” vì:

+ Cả đất nước đều đang vận động trên đà phát triển. Nhịp sống mới rộn ràng, nô nức lôi cuốn con người.

+ Chính trái tim của tác giả cũng tràn đầy niềm khao khát được hòa nhập nên không thể đứng ngoài những vang động của đời sống.

Giải thích:

Tác giả không thể “khép cánh cửa lòng” vì trong lòng luôn tràn đầy tình yêu và khát vọng sống, cống hiến. Những “yêu thương khao khát” khiến nhân vật không thể tách mình khỏi cuộc đời và đất nước.

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 8

Hình ảnh so sánh “Đất nước tôi như một con thuyền/Lướt trên sóng những ngực buồm trắng xoá” gợi cho em những tình cảm, suy nghĩ gì về đất nước?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Phân tích hình ảnh so sánh (đất nước – con thuyền).

- Rút ra ý nghĩa biểu tượng và cảm xúc mà hình ảnh gợi ra.

Lời giải chi tiết

Hình ảnh so sánh “Đất nước tôi như một con thuyền/Lướt trên sóng những ngực buồm trắng xoá”:

+ Khẳng định bản lĩnh, sức mạnh của đất nước, con người Việt Nam. Dù phải trải qua nhiều gian nan trong lịch sử nhưng Tổ quốc vẫn như con thuyền căng buồm lướt trên sóng sẵn sàng vượt lên mọi gian khó.

+ Thể hiện niềm tin vào tương lai tươi sáng.

Giải thích:

Hình ảnh so sánh gợi đất nước như con thuyền mạnh mẽ vượt sóng gió, thể hiện sức sống và ý chí kiên cường. Qua đó bộc lộ niềm tin, niềm tự hào và hi vọng vào tương lai tươi sáng của dân tộc.

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close