Đọc hiểu Cỏ dại (Xuân Quỳnh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 8
Đọc văn bản sau:
Cỏ dại quen nắng mưa
Làm sao mà giết được
Tới mùa nước dâng
Cỏ thường ngập trước
Sau ngày nước rút
Cỏ mọc đầu tiên
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản sau:
Cỏ dại quen nắng mưa
Làm sao mà giết được
Tới mùa nước dâng
Cỏ thường ngập trước
Sau ngày nước rút
Cỏ mọc đầu tiên
Câu thơ nào trong ý nghĩ vụt lên
Khi tôi bước giữa một vùng cỏ dại
Không nhà cửa, không bóng cây. Tìm lối
Cứ đường hào rẽ cỏ mà đi.
Người dân quân tì súng lắng nghe
Bài hát nói về khu vườn đầy trái
Anh bỗng nghĩ đến một vùng cỏ dại
Nỗi nhớ đầu anh nhớ quê anh.
Mảnh đạn bom và chất lân tinh
Đã phá sạch không còn chi nữa
Chỉ có sắt, chỉ còn có lửa
Và cuối cùng còn có đất mà thôi
Thù trong lòng và cây súng trên vai
Cùng đồng đội anh trở về làng cũ
Anh nhận thấy trước tiên là cỏ
Sự sống đầu anh gặp ở quê hương
Có một lần anh tìm đến bà con
Khi xúm xít quanh anh thăm hỏi
Giữa câu chuyện có điều này đau nhói:
- Đất quê mình cỏ đã mọc lên chưa?
Trong cuộc đời bình yên tựa nghìn xưa
Gần gũi nhất vẫn là cây lúa
Trưa nắng khát ước về vườn quả
Lúc xa nhà nhớ một dáng mây
Một dòng sông, ngọn núi, rừng cây
Một làn khói, một mùi hương trong gió
Có mấy ai nhớ về ngọn cỏ
Mọc vô tình trên lối ta đi
Dẫu nhỏ nhoi không đáng nhớ làm chi
Không nghĩ đến nhưng mà vẫn có.
(Cỏ dại, Xuân Quỳnh)
Câu 1
Đoạn trích được viết theo thể thơ nào?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Dựa vào đặc trưng thể loại, quan sát số chữ, nhịp thơ
Lời giải chi tiết
Đoạn trích được viết theo thể thơ tự do
Giải thích:
Các dòng thơ dài ngắn khác nhau, không theo số chữ nhất định => đặc trưng của thể thơ tự do.
Mở rộng
Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.
Chỉ ra và nêu tấc dụng của biện pháp tu từ được tác giả sử dụng trong hai câu thơ sau:
Một dòng sông, ngọn núi, rừng cây
Một làn khói, một mùi hương trong gió
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định biện pháp tu từ
Nêu được tác dụng về nội dung, cảm xúc
Lời giải chi tiết
- Biện pháp tu từ liệt kê: “dòng sông, ngọn núi, rừng cây, làn khói, mùi hương”.
- Tác dụng: Gợi ra sự phong phú, gần gũi của những hình ảnh quen thuộc nơi quê hương; thể hiện tình cảm gắn bó, nhớ thương da diết của nhân vật trữ tình đối với quê nhà.
Giải thích:
Biện pháp liệt kê gợi ra hàng loạt hình ảnh quen thuộc của quê hương, làm nổi bật nỗi nhớ phong phú, da diết
Mở rộng
Là biện pháp tu từ mà người nói, người viết kể ra nhiều sự vật, sự việc, hoạt động, tính chất, trạng thái,... trong cùng một câu, một đoạn để tạo nên ấn tượng mạnh, hiệu quả cao trong miêu tả, kể chuyện hoặc biểu lộ tình cảm, cảm xúc.
Khái quát ý chính, xác định hình tượng trung tâm và cảm xúc của tác giả
Lời giải chi tiết
Đoạn thơ ca ngợi sức sống bền bỉ, giản dị của cỏ dại và gợi lên tình cảm gắn bó, nỗi nhớ thương tha thiết với những hình ảnh quen thuộc, bình dị của quê hương
Giải thích:
Đoạn thơ vừa nói về cỏ dại (sức sống bền bỉ) vừa thể hiện nỗi nhớ quê hương
Mở rộng
Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.
Nhận xét về tình cảm của nhân vật trữ tình qua bài thơ.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Cảm nhận tình cảm được gửi gắm, xác định nhân vật trữ tình yêu/nhớ điều gì
Lời giải chi tiết
- Nhân vật trữ tình có tình yêu tha thiết với quê hương, trân trọng những điều giản dị, nhỏ bé trong cuộc sống (như ngọn cỏ).
- Tình cảm vừa chân thành, vừa sâu lắng; toát lên sự gắn bó thủy chung với quê hương và những giá trị bình dị.
Giải thích:
Nhân vật trữ tình nhớ những hình ảnh rất quen thuộc, thậm chí nhỏ bé như “ngọn cỏ”
Mở rộng
Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.
Thông điệp ý nghĩa rút ra từ phần đọc hiểu? Tại sao anh/ chị lại lựa chọn thông điệp này?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Từ nội dung đoạn thơ, rút ra một thông điệp phù hợp
Lời giải chi tiết
- Thông điệp: Hãy biết trân trọng những điều bình dị, nhỏ bé quanh ta vì chính chúng góp phần làm nên vẻ đẹp và giá trị cuộc sống.
- Lý giải: Trong đời thường, con người thường nhớ đến những điều lớn lao mà dễ quên đi những điều giản dị; nhưng đôi khi chính những điều nhỏ bé ấy lại mang lại sự gắn bó, nuôi dưỡng tâm hồn và tạo nên hạnh phúc.
Giải thích:
Bài thơ nhắc đến “ngọn cỏ” – thứ nhỏ bé, dễ bị lãng quên => nhắc nhở chúng ta phải trân trọng những điều bình dị trong cuộc sống
Mở rộng
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Trình bày hiệu quả của việc sử dụng hình thức lời tâm sự “tôi” trong đoạn trích.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Phân tích tác dụng của ngôi kể đó trong việc bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ và tạo sự gần gũi với người đọc.
Lời giải chi tiết
Hiệu quả của việc sử dụng hình thức lời tâm sự “tôi”:
- Tạo giọng điệu tha thiết, chiêm nghiệm, suy tư.
- Thể hiện tình cảm yêu thương, gắn bó sâu sắc với quê hương.
Giải thích:
Việc sử dụng đại từ “tôi” khiến những cảm xúc, suy nghĩ trong bài thơ trở nên tự nhiên và chân thành hơn. Qua lời tâm sự của “tôi”, người đọc cảm nhận rõ nỗi nhớ quê hương, sự xúc động trước sức sống mãnh liệt của cỏ dại và tình cảm trân trọng đối với những điều bình dị nhưng có ý nghĩa sâu sắc.
Câu 7
Nêu sự vận động cảm xúc của “tôi” trong đoạn trích.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Theo dõi mạch cảm xúc xuyên suốt bài thơ; chú ý những suy nghĩ, liên tưởng của nhân vật trữ tình về cỏ dại và quê hương để xác định sự chuyển biến cảm xúc.
Lời giải chi tiết
Sự vận động cảm xúc của “tôi”:
- Từ sự ngỡ ngàng, suy ngẫm trước sức sống mãnh liệt của cỏ dại.
- Đến niềm xúc động khi liên tưởng cỏ dại với quê hương sau chiến tranh.
- Sau đó là nỗi nhớ thương da diết đối với quê hương và những hình ảnh bình dị, thân thuộc.
- Cuối cùng là sự trân trọng, nâng niu những điều nhỏ bé nhưng bền bỉ và có ý nghĩa trong cuộc sống.
Giải thích:
Từ hình ảnh cỏ dại mọc lên sau bom đạn, nhân vật trữ tình nhận ra sức sống kiên cường của quê hương. Mạch cảm xúc dần chuyển thành nỗi nhớ những hình ảnh quen thuộc của quê nhà và kết thúc bằng sự chiêm nghiệm về giá trị của những điều bình dị như ngọn cỏ - tuy nhỏ bé nhưng luôn mang ý nghĩa sâu sắc.
Mở rộng
- Thơ trữ tình thể hiện cảm xúc của nhà thơ trước một đối tượng nào đó.
=> Cảm xúc là yếu tố đầu tiên, quan trọng nhất của thơ trữ tình.
- Cảm xúc vận động theo một trình tự và phát triển thành mạch. Mạch cảm xúc có nhiều cung bậc và sắc thái, chi phối các yếu tố nội dung và hình thức của một bài thơ trữ tình.
Từ hình ảnh ngọn cỏ “quen nắng mưa, làm sao mà giết được”, anh/ chị hãy rút ra bào học về lẽ sống cho bản thân (trình bày khoảng 5-7 dòng)
Xem lời giải
Phương pháp giải
Phân tích ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh cỏ dại; liên hệ với cuộc sống để rút ra bài học phù hợp cho bản thân.
Lời giải chi tiết
Gợi ý: Hình ảnh ngọn cỏ “quen nắng mưa, làm sao mà giết được” gợi cho em bài học về nghị lực sống. Trong cuộc sống, mỗi người đều sẽ gặp khó khăn, thử thách và cả những thất bại. Vì vậy, chúng ta cần rèn luyện bản lĩnh, ý chí kiên cường, không dễ dàng gục ngã trước nghịch cảnh. Giống như cỏ dại, dù bị vùi lấp hay tàn phá vẫn vươn lên mạnh mẽ, con người cũng phải luôn giữ niềm tin, tinh thần lạc quan và quyết tâm vượt khó để đạt được mục tiêu của mình. Chỉ có sự bền bỉ và kiên trì mới giúp ta trưởng thành và thành công.
Giải thích:
Ngọn cỏ trong bài thơ là biểu tượng cho sức sống mãnh liệt, sự kiên cường trước mọi hoàn cảnh khắc nghiệt.
Mở rộng
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:
VỚI CON
Vũ Quần Phương
1. Bồng bồng!
Bố bồng con trên tay
Buổi chiều nay, buổi chiều nay
Khói hàng xóm bay là trên bếp
Sau trận mưa trời mát hơi may.
Đọc ngữ liệu dưới đây:
Trắng mây bay, ngợp gió những khu rừng
Cháu đã đi những tháng năm lửa cháy
Với trùng điệp bạn bè cùng tuổi
Áo quân trang xanh cây lá vườn bà
Đọc ngữ liệu dưới đây:
Trắng mây bay, ngợp gió những khu rừng
Cháu đã đi những tháng năm lửa cháy
Với trùng điệp bạn bè cùng tuổi
Áo quân trang xanh cây lá vườn bà
Đọc ngữ liệu dưới đây:
Trắng mây bay, ngợp gió những khu rừng
Cháu đã đi những tháng năm lửa cháy
Với trùng điệp bạn bè cùng tuổi
Áo quân trang xanh cây lá vườn bà
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:
Đã có lần tôi muốn nguôi yên
Khép cánh cửa lòng mình cho gió lặng
Nhưng vô ích làm sao quên được
Những yêu thương khao khát của đời tôi.
Danh sách bình luận