Đọc hiểu Tự nguyện (Trương Quốc Khánh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 8

Nếu là chim, tôi sẽ là loài bồ câu trắng Nếu là hoa, tôi sẽ là một đóa hướng dương Nếu là mây, tôi sẽ là một vầng mây ấm Là người, tôi sẽ chết cho quê hương

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

TỰ NGUYỆN

Nếu là chim, tôi sẽ là loài bồ câu trắng

Nếu là hoa, tôi sẽ là một đóa hướng dương

Nếu là mây, tôi sẽ là một vầng mây ấm

Là người, tôi sẽ chết cho quê hương

 

Là chim, tôi sẽ cất cao đôi cánh mềm

Từ Nam ra ngoài Bắc báo tin nối liền

Là hoa, tôi nở tình yêu ban sớm

Cùng muôn trái tim ngất ngây hòa bình.

 

Là mây, theo làn gió tung bay khắp trời

Nghìn xưa oai hùng đó tôi xin tiếp lời

Là người, xin một lần khi nằm xuống

Nhìn anh em đứng lên phất cao ngọn cờ.

(Trương Quốc Khánh)

Chú thích: Trương Quốc Khánh (1947 - 1999). Ông được sinh ra trong gia đình cách mạng ở xã Đôn Thuận, huyện Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh. Ông là một nhạc sĩ, một nhà báo, nhà biên kịch. Tác phẩm nổi tiếng nhất của ông là bài hát Tự nguyện được sáng tác trong phong trào “Hát cho đồng bào tôi nghe”.

Câu 1

Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc văn bản, quan sát số tiếng trong mỗi dòng thơ, cách ngắt nhịp và gieo vần để xác định thể thơ.

Lời giải chi tiết

Bài thơ được viết theo thể thơ tự do.

Giải thích:

Các dòng thơ trong bài có số tiếng không đều nhau, cách ngắt nhịp và gieo vần linh hoạt.

Mở rộng

Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.

Link tham khảo: Thể thơ tự do

Câu 2

Trong bài thơ, nhân vật trữ tình có ước nguyện hóa thân thành những sự vật nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ bài thơ, xác định những hình ảnh được nhắc đến trong các câu thơ mở đầu bằng từ "Nếu là..." hoặc "Là...".

Lời giải chi tiết

Nhân vật trữ tình có ước nguyện hóa thân thành:

- Chim bồ câu trắng.

- Đóa hoa hướng dương.

- Vầng mây ấm.

- Con người chết cho quê hương.

Giải thích:

Trong bài thơ, nhân vật trữ tình nhiều lần bày tỏ mong muốn được hóa thân thành chim, hoa, mây và con người chết cho quê hương.

Câu 3

Nêu tác dụng của biện pháp tu từ điệp ngữ được sử dụng trong bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định các từ ngữ hoặc cấu trúc được lặp lại, sau đó phân tích tác dụng về nội dung và nghệ thuật.

Lời giải chi tiết

- Điệp ngữ: "Nếu là...", "Là...", "Tôi sẽ...".

- Tác dụng:

+ Tạo nhịp điệu tha thiết, mạnh mẽ cho bài thơ.

+ Nhấn mạnh những ước nguyện hóa thân và khát vọng cống hiến của nhân vật trữ tình.

+ Làm nổi bật tình yêu quê hương, đất nước và lí tưởng sống cao đẹp của tác giả.

Giải thích:

Việc lặp lại các cụm từ "Nếu là...", "Là...", "Tôi sẽ..." giúp những ước nguyện của nhân vật trữ tình được nhấn mạnh. Qua đó, người đọc cảm nhận rõ khát vọng được sống có ích, được cống hiến hết mình vì quê hương và hòa bình.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Hình ảnh đóa hoa hướng dương trong khổ đầu có ý nghĩa gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh trong mối liên hệ với nội dung toàn bài.

Lời giải chi tiết

Hình ảnh đóa hoa hướng dương tượng trưng cho niềm tin, khát vọng vươn lên, tinh thần lạc quan và tình yêu luôn hướng về những điều tốt đẹp của cuộc sống.

Giải thích:

Hoa hướng dương luôn hướng về phía mặt trời nên thường là biểu tượng của niềm tin, ánh sáng và hi vọng. Trong bài thơ, ước nguyện hóa thân thành đóa hướng dương thể hiện mong muốn được lan tỏa niềm tin, tình yêu thương đến với mọi người.

Mở rộng

Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 5

Từ bài thơ, em hãy rút ra thông điệp có ý nghĩa nhất cho bản thân về giá trị của sự sống. Lí giải vì sao.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Rút ra một thông điệp phù hợp với nội dung bài thơ, sau đó giải thích ngắn gọn, hợp lí và gắn với nhận thức của bản thân.

Lời giải chi tiết

Gợi ý:

- Thông điệp: Mỗi người hãy sống có ích và sẵn sàng cống hiến cho quê hương, đất nước.

- Lí giải: Một cuộc đời chỉ thực sự có ý nghĩa khi chúng ta biết dùng khả năng của mình để mang lại điều tốt đẹp cho mọi người. Sống biết yêu thương, sẻ chia và cống hiến sẽ giúp bản thân trưởng thành hơn, đồng thời góp phần xây dựng xã hội ngày càng văn minh.

Giải thích:

Bài thơ thể hiện khát vọng được hóa thân để đem lại hòa bình, tình yêu và sẵn sàng hi sinh vì quê hương. Qua đó, tác giả gửi gắm thông điệp về lẽ sống đẹp: sống không chỉ cho bản thân mà còn biết cống hiến cho cộng đồng và Tổ quốc.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close