Đọc hiểu Lặng lẽ Sa Pa (Nguyễn Thành Long) - Luyện đề đọc hiểu Văn 8

Hồi chưa vào nghề, những đêm bầu trời đen kịt, nhìn kĩ mới thấy một ngôi sao xa, cháu cũng nghĩ ngay ngôi sao kia lẻ loi một mình. Bây giờ làm nghề này cháu không nghĩ như vậy nữa. Vả, khi ta việc, ta với công việc là đôi, sao gọi là một mình được?

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

“Hồi chưa vào nghề, những đêm bầu trời đen kịt, nhìn kĩ mới thấy một ngôi sao xa, cháu cũng nghĩ ngay ngôi sao kia lẻ loi một mình. Bây giờ làm nghề này cháu không nghĩ như vậy nữa. Vả, khi ta việc, ta với công việc là đôi, sao gọi là một mình được? Huống chi việc của cháu gắn liền với việc của bao anh em, đồng chí dưới kia. Công việc của cháu gian khổ thế đấy, chứ cất nó đi, cháu buồn đến chết mất. Còn người thì ai mà chả "thèm" hở bác? Mình sinh ra là gì, mình đẻ ở đâu, mình vì ai mà làm việc? Đấy, cháu tự nói với cháu thế đấy."

(Lặng lẽ Sa Pa - Nguyễn Thành Long)

 

Câu 1

Đoạn văn có hình thức ngôn ngữ nào: Đối thoại hay độc thoại hay độc thoại nội tâm? Chỉ ra dấu hiệu giúp em nhận biết hình thức ngôn ngữ đó?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Nhận biết các hình thức ngôn ngữ trong văn bản tự sự dựa vào đích hướng tới của lời nói, từ xưng hô và hình thức thể hiện trên văn bản.

Lời giải chi tiết

- Đoạn văn sử dụng hình thức ngôn ngữ đối thoại.

- Dấu hiệu giúp em nhận biết:

+ Đây là cuộc trò chuyện giữa anh thanh niên với ông Họa sĩ.

+ Lời nói phát thành tiếng.

+ Có gạch ngang đầu dòng.

Giải thích:

Hình thức đối thoại ở đây mang tính chất bộc bạch, tâm sự, giúp nhân vật chủ động bộc lộ thế giới nội tâm và những suy nghĩ sâu sắc của mình cho người khác thấu hiểu.

Mở rộng

- Ngôn ngữ là công cụ quan trọng giúp con người truyền đạt thông tin, biểu đạt cảm xúc và tạo nên mối liên kết trong xã hội.

- Các hình thức ngôn ngữ:

+ Ngôn ngữ tự: kể lại sự kiện, hành động, tình huống diễn ra trong một khoảng thời gian nhất định

+ Ngôn ngữ miêu tả: tái hiện hình ảnh, âm thanh, màu sắc, mùi vị, cảm giác của sự vật, hiện tượng.

+ Ngôn ngữ biểu cảm: bộc lộ tình cảm, cảm xúc, thái độ của người viết hoặc nhân vật

+ Ngôn ngữ người kể chuyện: kể lại câu chuyện, có thể là ngôi thứ nhất hoặc ngôi thứ ba.

+ Ngôn ngữ nhân vật: là hình thức ngôn ngữ của các nhân vật trong câu chuyện, phản ánh tính cách, suy nghĩ, cảm xúc của họ

+ Ngôn ngữ độc thoại nội tâm: diễn tả những suy nghĩ, cảm xúc, tâm trạng bên trong của nhân vật mà không nói ra lời.

+ Ngôn ngữ đối thoại: là hình thức ngôn ngữ dùng trong các cuộc trò chuyện giữa các nhân vật.

Câu 2

Chỉ ra câu có sử dụng khởi ngữ trong đoạn trên?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm câu văn có thành phần đứng trước chủ ngữ nhằm nêu lên đề tài được nói đến, thường đi kèm với từ "thì" hoặc các từ "với", "đối với", "về".

Lời giải chi tiết

Câu có khởi ngữ: Còn người thì ai mà chả "thèm" hở bác? 

Giải thích:

Thành phần "Còn người" được đưa lên đầu câu, ngăn cách với chủ ngữ "ai" bằng từ "thì" nhằm nhấn mạnh đề tài đối thoại về con người và nỗi khao khát được gặp gỡ, giao lưu của nhân vật.

Mở rộng

Khởi ngữ là một thành phần trong cấu trúc câu thuộc thành phần phụ có ý nghĩa và tác dụng là giúp khởi ý, nêu vấn đề khởi nguồn cho một câu, cho một nội dung câu sắp được nói đến.

Trước khởi ngữ thường có thể thêm các quan hệ từ: về, đối với, còn, với,...

Câu 3

Trong tác phẩm Lặng lẽ Sa Pa Nguyễn Thành Long đã để cho bác lái xe giới thiệu với ông họa sĩ, cô kĩ sư về anh thanh niên là "Người cô độc nhất thế gian". Em có đồng ý như vậy không? Cách giới thiệu như vậy có tác dụng gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đánh giá ý kiến dựa trên sự đối lập giữa hoàn cảnh sống khách quan và thế giới tâm hồn chủ quan của nhân vật.

Lời giải chi tiết

- Nếu xét trên phương diện nghĩa của từ: "Người cô độc" là con người cô đơn độc thân, sống một mình, không có ai bầu bạn thì Bác lái xe đúng.

- Nhưng khi theo dõi câu chuyện ta hiểu rằng anh thanh niên không hề cô độc, không hề một mình. Ta hãy nghe anh thanh niên nói: khi ta việc, ta với công việc là đôi, sao gọi là một mình được? Huống chi việc của cháu gắn liền với việc của bao anh em, đồng chí dưới kia

- Tác dụng: Nhà văn để Bác lái xe giới thiệu như vậy là một sự sáng tạo. Nó đem đến cho người đọc sự thú vị và gợi được trí tò mò của độc giả

Giải thích:

Cách giới thiệu của bác lái xe chỉ là cái nhìn thoáng qua từ bề ngoài. Sự tương phản giữa cái cô độc bên ngoài và sự ấm áp, phong phú bên trong tâm hồn anh đã tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt cho hình tượng nhân vật.

Mở rộng

- Trong truyện ngắn, lời người kể chuyện nhằm giới thiệu, miêu tả nhân vật, bối cảnh; bình luận, dẫn dắt câu chuyện, tạo thành giọng chủ đạo của truyện.

- Lời nhân vật là phương tiện bộc lộ ý nghĩ, tâm trạng, cá tính của nhân vật trong từng tình huống cụ thể, góp phần thể hiện phẩm chất, tính cách nhân vật.

Link tham khảo: Lời người kể chuyện và lời nhân vật trong truyện ngắn

Câu 4

Lời tâm sự của nhân vật anh thanh niên gợi cho em những suy nghĩ gì về cách ứng xử với mọi người?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ thái độ, tình cảm của anh thanh niên đối với công việc và con người, rút ra những bài học thiết thực về văn hóa giao tiếp và lối sống.

Lời giải chi tiết

- Từ nhân vật Anh thanh niên ta học tập được cách giao tiếp ứng xử với mọi người. Giao tiếp ứng xử là sự chia sẻ thông tin và tạo quan hệ giữa con người với con người

- Qua tác phẩm Lặng lẽ Sa Pa ta thấy được:

+ Thái độ cởi mở chân thành khi trò chuyện tâm sự.

+ Tính khiêm nhường khi tự nói về mình.

+ Tình cảm gắn bó sự tôn trong dành cho mọi người của anh thanh niên. Anh thanh niên thể hiện một con người có lối sống đẹp, biết cách giao tiếp, ứng xử

Giải thích:

Lối ứng xử đẹp của anh thanh niên bắt nguồn từ một tâm hồn giàu tình yêu thương và một nhân sinh quan đúng đắn: coi trọng giá trị của sự kết nối giữa người với người.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

  • Đọc hiểu Đôi tai của tâm hồn (Hoàng Phương) | Luyện đề đọc hiểu Văn 8

    Một cô bé vừa gầy vừa thấp bị thầy giáo loại ra khỏi dàn đồng ca. Cũng chỉ tại cô bé ấy lúc nào cũng chỉ mặc mỗi một bộ quần áo vừa bẩn, vừa cũ, lại rộng nữa. Cô bé buồn tủi khóc một mình trong công viên. Cô bé nghĩ: “Tại sao mình lại không được hát? Chẳng lẽ mình hát tồi đến thế sao?”. Cô bé nghĩ mãi rồi cô cất giọng hát khe khẽ. Cô bé cứ hát hết bài này đến bài khác cho đến khi mệt lả mới thôi.

  • Đọc hiểu Người thầy và những tờ tiền cũ | Luyện đề đọc hiểu Văn 8

    Cuối cùng nó cũng đậu đại học. Người đầu tiên nó muốn thông báo tin quan trọng không phải là ba hay mẹ nó mà là người thầy kính yêu của nó… Nhà nó nghèo, lại đông anh em, quê nó cũng nghèo nên từ lâu chẳng có mấy ai dám nghĩ đến chuyện cho con vào đại học. Ba mẹ nó cũng vậy, phần vì quá nghèo, phần là vì nghĩ đến điều kiện của con mình “làm sao mà chọi với người ta”!... Thầy là người duy nhất ủng hộ nó, cho nó niềm tin rằng “mình có thể”.

  • Đọc hiểu Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh (Nguyễn Nhật Ánh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 8

    Trẻ con thôn quê là bạn của các con vật. Con trâu, con bò, con chó, con mèo, các loại chim chóc và các loại côn trùng. Tôi cũng thế. Tôi có những hộp diêm và những hộp các-tông dùng để nhốt dế, cánh quýt, ve sầu và bọ rầy. Nhưng tôi khác thằng Tường.

  • Đọc hiểu Buổi sáng (Nguyễn Nhật Ánh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 8

    (Lược một đoạn: Tuấn đang ăn khoai và xem đàn ong làm tổ thì Tí Hoa qua chơi. Thấy Tí Hoa thèm mẩu khoai, Tuấn liền ăn vội. Nhưng sau đó biết bạn đói, Tuấn đã rất ân hận nên quyết định lấy tiền mẹ cho mua tập để mua bánh mì thịt cho bạn). Tí Hoa trố mắt: - Tiền mua tập sao anh lại đem ra mua bánh mì? Thế anh lấy tập ở đâu mà đi học?

  • Đọc hiểu Nhìn qua khung cửa sổ | Luyện đề đọc hiểu Văn 8

    Một gia đình nọ mới dọn đến ở trong một khu phố mới. Sáng hôm sau, vào lúc ăn điểm tâm, đứa con thấy bà hàng xóm giăng tấm vải trên giàn phơi. “Tấm vải bẩn thật!” – Cậu bé thốt lên “- Bà ấy không biết giặt, có lẽ bà ấy cần một thứ xà bông mới thì giặt sẽ sạch hơn”.

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close