Đọc hiểu Người thầy và những tờ tiền cũ | Luyện đề đọc hiểu Văn 8

Cuối cùng nó cũng đậu đại học. Người đầu tiên nó muốn thông báo tin quan trọng không phải là ba hay mẹ nó mà là người thầy kính yêu của nó… Nhà nó nghèo, lại đông anh em, quê nó cũng nghèo nên từ lâu chẳng có mấy ai dám nghĩ đến chuyện cho con vào đại học. Ba mẹ nó cũng vậy, phần vì quá nghèo, phần là vì nghĩ đến điều kiện của con mình “làm sao mà chọi với người ta”!... Thầy là người duy nhất ủng hộ nó, cho nó niềm tin rằng “mình có thể”.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

NGƯỜI THẦY VÀ NHỮNG TỜ TIỀN CŨ

Cuối cùng nó cũng đậu đại học. Người đầu tiên nó muốn thông báo tin quan trọng không phải là ba hay mẹ nó mà là người thầy kính yêu của nó…

Nhà nó nghèo, lại đông anh em, quê nó cũng nghèo nên từ lâu chẳng có mấy ai dám nghĩ đến chuyện cho con vào đại học. Ba mẹ nó cũng vậy, phần vì quá nghèo, phần là vì nghĩ đến điều kiện của con mình “làm sao mà chọi với người ta”!... Thầy là người duy nhất ủng hộ nó, cho nó niềm tin rằng “mình có thể”. Vui mừng chẳng được bao lâu, bao nhiêu lo lắng tràn về vây lấy nó… Năm năm trời, hàng trăm thứ tiền như bầy ong vo ve trong đầu nó.

Rồi thầy mang đến cho nó một lô sách, vở mà nó đoán là những bài học “nhân - lễ - nghĩa” của thầy, dúi vào tay nó một gói nhỏ mà thầy bảo là “bí kíp” rồi dặn chỉ lúc nào khó khăn nhất mới được mở ra. Nó đã không “cảnh giác” thừa. Gói “bí kíp” mà lúc nhận từ tay thầy nó đã ngờ ngợ là một xấp những tờ tiền 10.000 đồng bọc trong hai lớp nilon cũ kĩ, những tờ tiền được vuốt phẳng phiu phần nhiều đã nhàu nát mà nó tin rằng thầy đã để dành từ lâu lắm! 900.000 đồng, nó cứ mân mê những đồng 10.000 đã cũ mà thèm một góc không có ai để khóc.

Đã hai năm kể từ cái ngày thầy lặn lội lên Sài Gòn thăm nó, dúi vào tay nó những đồng 10.000 nhọc nhằn rồi lại vội vã về. Sau đó, thầy chuyển công tác. Hai năm, thỉnh thoảng nó vẫn nhận được những đồng 10.000 của thầy (lạ thay, lại vào những lúc tưởng chừng như nó bế tắc nhất!)... Hai năm, nó vẫn chưa một lần về thăm thầy. Trưa, mới đi học về, mẹ điện lên báo: “Thầy H. mất rồi!”. Nó chỉ lắp bắp hỏi được ba chữ: “Sao thầy mất?”, rồi sụp xuống khi mẹ cũng nghèn nghẹn ở đầu dây bên kia: “Thầy bệnh lâu rồi mà không ai biết. Ngày đưa thầy đi viện, bác sĩ chụp hình mới biết thầu đã hư hết lục phủ ngũ tạng rồi, chưa ai kịp đi thăm thì thầy đã…”.

Nó bỏ hết mọi sự leo lên xe đò. Trong cái nóng ban trưa hầm hập với cơn say xe mệt mỏi. Nó thấy thầy hiền hậu đến bên nó, dúi vào đôi bàn tay nóng hổi của nó những tờ 10.000 đồng lấp lánh… Đến bây giờ nó mới để ý thấy thầy đã xanh xao lắm, bàn tay tài hoa khéo léo ngày xưa đã gân guốc lên nhiều lắm… Nó chợt tỉnh, nước mắt lại lăn dài trên má, trái tim nó gào lên nức nở: “Thầy ơi… sao không đợi con về…!?”. Vì nó cứ đinh ninh: nếu đổi những đồng 10.000 kia thành thuốc, thầy sẽ sống cho đến khi nó kịp trở về…

(Theo Quà tặng cuộc sống)

Câu 1

Xác định ngôi kể của văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc văn bản, chú ý người kể chuyện xưng hô như thế nào. Nếu người kể gọi nhân vật bằng các từ ngữ như “nó”, “anh ấy”, “cô ấy”, “người thầy”… và không trực tiếp xưng “tôi” thì đó là ngôi kể thứ ba.

Lời giải chi tiết

Ngôi kể thứ 3.

Giải thích:

Người kể chuyện giấu mình, gọi các nhân vật là “nó”, “thầy”.

Mở rộng

Ngôi kể thứ ba: khi gọi các nhân vật bằng tên gọi của chúng, người kể tự giấu mình đi, người kể có thể kể linh hoạt tự do những gì diễn ra với nhân vật.

Link tham khảo: Ngôi kể và tác dụng của việc thay đổi ngôi kể

Câu 2

Xác định chủ đề của văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc toàn bộ văn bản, xác định nội dung chính và tình cảm được thể hiện xuyên suốt để tìm chủ đề.

Lời giải chi tiết

Tình thầy trò cao đẹp.

Giải thích:

Câu chuyện kể về sự quan tâm, giúp đỡ, hi sinh thầm lặng của người thầy dành cho học trò nghèo và tình cảm kính yêu, biết ơn sâu sắc của người học trò đối với thầy.

Mở rộng

- Chủ đề là vấn đề chính hoặc ý tưởng trung tâm mà một tác phẩm văn học, nghệ thuật, hoặc bài viết muốn truyền tải đến người đọc hoặc người xem.

- Chủ đề thường phản ánh những suy nghĩ, cảm xúc, và quan điểm của tác giả về một vấn đề cụ thể trong cuộc sống hoặc xã hội.

- Để xác định chủ đề, thường phải trả lời câu hỏi: Vấn đề cơ bản mà tác phẩm nêu lên là gì? Cần phải hiểu rõ nội dung mới xác định đúng chủ đề của bài.

Link tham khảo: Chủ đề và cách xác định chủ đề

Câu 3

Khi lặn lội lên Sài Gòn thăm học trò, người thầy đã làm gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm chi tiết miêu tả hành động của người thầy trong đoạn văn nói về lần thầy lên Sài Gòn thăm học trò.

Lời giải chi tiết

Người thầy đã dúi vào tay học trò những tờ tiền 10.000 đồng được chắt chiu, dành dụm từ lâu để giúp học trò vượt qua khó khăn trong học tập và cuộc sống.

Giải thích:

Đọc đoạn 2,3 để nhận thấy hành động của người thầy.

Mở rộng

Chi tiết là phần rất nhỏ, điểm nhỏ trong nội dung sự việc hoặc hiện tượng.

Link tham khảo: Định nghĩa chi tiết

Câu 4

Nêu 01 từ tượng hình và cho biết tác dụng của từ tượng hình đó trong câu văn sau: “ Đến bây giờ nó mới để ý thấy thầy đã xanh xao lắm, bàn tay tài hoa khéo léo ngày xưa đã gân guốc lên nhiều lắm…”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định từ ngữ gợi hình ảnh, dáng vẻ cụ thể của sự vật hoặc con người trong câu văn.

Lời giải chi tiết

Từ tượng hình: “gân guốc”.

Tác dụng:

- Gợi lên hình ảnh đôi bàn tay nổi rõ gân, khô ráp, già nua.

- Làm nổi bật sự vất vả, nhọc nhằn và tình trạng sức khỏe suy kiệt của người thầy.

- Thể hiện niềm thương xót, xúc động của người học trò đối với thầy.

Giải thích:

Từ “gân guốc” giúp người đọc hình dung rõ hơn sự vất vả và thể trạng ốm yếu của người thầy.

Mở rộng

- Từ tượng hình là từ gợi tả hình ảnh, dáng vẻ của sự vật, chẳng hạn: gập ghềnh, khẳng khiu, lom khom,…

- Từ tượng hình có tác dụng:

+ Làm tăng tính biểu cảm, biểu đạt của ngôn ngữ và làm miêu tả trở nên cụ thể và sinh động hơn. Vì đa số từ tượng hình đều là từ láy.

+ Giúp khả năng miêu tả, diễn tả cảnh vật, con người, thiên nhiên chi tiết, thực tế và đa dạng.

Link tham khảo: Từ tượng hình là gì? Tác dụng của từ tượng hình

Câu 5

Theo cảm nhận của nhân vật học trò, người thầy là một người như thế nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào những suy nghĩ, cảm xúc và lời kể của nhân vật học trò về người thầy để nhận xét phẩm chất của thầy.

Lời giải chi tiết

Người thầy là một người:

- Yêu thương học trò hết lòng.

- Nhân hậu, giàu lòng vị tha.

- Luôn quan tâm, động viên học trò.

- Sẵn sàng hi sinh bản thân để giúp đỡ học trò nghèo.

- Có trách nhiệm và tận tụy với nghề giáo.

Giải thích:

Dù cuộc sống không khá giả và bản thân mắc bệnh nặng, người thầy vẫn âm thầm dành dụm tiền để giúp học trò tiếp tục con đường học tập.

Mở rộng

Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.

Link tham khảo: Nhân vật và tính cách nhân vật trong truyện

Câu 6

Học trò đã nhận được điều gì từ người thầy qua chi tiết: “Thầy là người duy nhất ủng hộ nó, cho nó niềm tin rằng “mình có thể”.”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích ý nghĩa của lời động viên mà người thầy dành cho học trò.

Lời giải chi tiết

Người học trò đã nhận được:

- Niềm tin vào bản thân.

- Động lực để theo đuổi ước mơ đại học.

- Sự khích lệ tinh thần to lớn.

- Nghị lực vượt qua hoàn cảnh khó khăn.

Giải thích:

Chính sự tin tưởng của người thầy đã giúp học trò mạnh dạn theo đuổi ước mơ và không đầu hàng trước nghịch cảnh.

Mở rộng

Chi tiết là phần rất nhỏ, điểm nhỏ trong nội dung sự việc hoặc hiện tượng.

Link tham khảo: Định nghĩa chi tiết

Câu 7

Em nhận được những bài học nào từ văn bản trên?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Khái quát nội dung, ý nghĩa của câu chuyện và liên hệ với bản thân để rút ra bài học.

Lời giải chi tiết

Từ văn bản, em rút ra những bài học:

- Phải biết kính trọng, yêu thương và biết ơn thầy cô giáo.

- Luôn trân trọng những người đã giúp đỡ mình trong cuộc sống.

- Không ngừng cố gắng vươn lên dù hoàn cảnh khó khăn.

- Sống nhân ái, biết quan tâm và sẻ chia với người khác.

- Biết trân trọng những tình cảm chân thành khi còn có thể.

…

Giải thích:

Người thầy trong câu chuyện đã dành cả tình yêu thương và sự hi sinh cho học trò. Điều đó nhắc nhở chúng ta phải sống biết ơn và có trách nhiệm với những người đã giúp đỡ mình.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close