Đọc hiểu Nhìn qua khung cửa sổ | Luyện đề đọc hiểu Văn 8
Một gia đình nọ mới dọn đến ở trong một khu phố mới. Sáng hôm sau, vào lúc ăn điểm tâm, đứa con thấy bà hàng xóm giăng tấm vải trên giàn phơi. “Tấm vải bẩn thật!” – Cậu bé thốt lên “- Bà ấy không biết giặt, có lẽ bà ấy cần một thứ xà bông mới thì giặt sẽ sạch hơn”.
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Một gia đình nọ mới dọn đến ở trong một khu phố mới. Sáng hôm sau, vào lúc ăn điểm tâm, đứa con thấy bà hàng xóm giăng tấm vải trên giàn phơi. “Tấm vải bẩn thật!” – Cậu bé thốt lên “- Bà ấy không biết giặt, có lẽ bà ấy cần một thứ xà bông mới thì giặt sẽ sạch hơn”. Người mẹ nhìn cảnh ấy nhưng vẫn im lặng. Cậu bé vẫn cứ tiếp tục lời bình phẩm ấy mỗi lần bà hàng xóm phơi tấm vải.Sách
Ít lâu sau, vào một buổi sáng, cậu bé ngạc nhiên vì thấy tấm vải của bà hàng xóm rất sạch, nên cậu nói với mẹ “Mẹ nhìn kìa! Bây giờ bà ấy đã biết giặt tấm vải sạch sẽ, trắng tinh rồi”. Người mẹ đáp: “Không, sáng nay mẹ đã lau kính cửa sổ nhà mình đấy”.
Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản trên là gì?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Căn cứ vào đặc điểm thể loại và phương thức truyền tải nội dung của văn bản (có cốt truyện, nhân vật, sự kiện, diễn biến và kết thúc).
Lời giải chi tiết
Tự sự
Giải thích:
Văn bản tập trung kể lại một câu chuyện diễn ra theo trình tự thời gian, xoay quanh việc cậu bé nhìn qua ô cửa sổ bẩn rồi phán xét bà hàng xóm, cuối cùng được người mẹ giúp nhận ra sự thật.
Mở rộng
Phương thức biểu đạt tự sự là dùng ngôn ngữ để kể một chuỗi sự việc, sự việc này dẫn đến sự việc kia, cuối cùng tạo thành một kết thúc. Ngoài ra, người ta không chỉ chú trọng đến kể mà còn quan tâm đến việc khắc hoạ tính cách nhân vật và nêu lên những nhận thức sâu sắc, mới mẻ về bản chất của con người và cuộc sống.
Tại sao nói lời kể trong câu chuyện ở văn bản trên là của người kể chuyện giấu mặt?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Vận dụng kiến thức về ngôi kể trong văn bản tự sự
Lời giải chi tiết
Vì câu chuyện sử dụng ngôi kể thứ ba.
Giải thích:
Người kể chuyện không trực tiếp xuất hiện và xưng "tôi", mà chọn cách giấu mình, gọi tên các nhân vật bằng các danh từ khách quan như "đứa con", "người mẹ", "bà hàng xóm" để đứng ngoài quan sát và thuật lại câu chuyện.
Mở rộng
Ngôi kể thứ ba: khi gọi các nhân vật bằng tên gọi của chúng, người kể tự giấu mình đi, người kể có thể kể linh hoạt tự do những gì diễn ra với nhân vật.
Từ “thật” trong câu văn này đóng vai trò là một phó từ đi sau tính từ “bẩn”, có chức năng bổ sung ý nghĩa chỉ mức độ cao cho đặc điểm của tính từ đó
Mở rộng
- Phó từ là các từ ngữ luôn đi liền với các từ loại khác là tính từ, động từ và trạng từ với tác dụng bổ sung, giải thích rõ hơn ý nghĩa của các từ mà nó đi kèm.
- Phó từ gồm hai loại lớn: Phó từ đứng trước động từ, tính từ và phó từ đứng sau động từ tính từ.
- Phó từ luôn kết hợp với tính từ và động từ để bổ sung, làm rõ nét nghĩa về thời gian, về sự tiếp diễn, về mức độ, về mặt phủ định, về mặt cầu khiến, về khả năng, về kết quả, về tần số và tình thái cho các từ mà nó đi kèm.
Tổng hợp nội dung toàn văn bản, đặc biệt dựa vào chi tiết đắt giá ở cuối truyện (lời nói của người mẹ) để xác định tư tưởng cốt lõi mà tác giả muốn truyền tải.
Lời giải chi tiết
Sự thay đổi cách nhìn cuộc sống theo hướng tích cực.
Giải thích:
Chủ đề của văn bản hướng tới việc nhắc nhở chúng ta cần biết tự nhìn nhận lại bản thân, thay đổi góc nhìn chủ quan, phiến diện trước khi đưa ra những lời phán xét về người khác.
Mở rộng
- Chủ đề là vấn đề chính hoặc ý tưởng trung tâm mà một tác phẩm văn học, nghệ thuật, hoặc bài viết muốn truyền tải đến người đọc hoặc người xem.
- Chủ đề thường phản ánh những suy nghĩ, cảm xúc, và quan điểm của tác giả về một vấn đề cụ thể trong cuộc sống hoặc xã hội.
- Để xác định chủ đề, thường phải trả lời câu hỏi: Vấn đề cơ bản mà tác phẩm nêu lên là gì? Cần phải hiểu rõ nội dung mới xác định đúng chủ đề của bài.
Lúc ăn điểm tâm, đứa con thấy bà hàng xóm giăng tấm vải trên giàn phơi đã nhận xét: “Tấm vải bẩn thật!” và cho rằng “Bà ấy không biết giặt, có lẽ bà ấy cần một thứ xà bông mới thì giặt sẽ sạch hơn”. Nhìn cảnh ấy, thái độ của người mẹ như thế nào?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc quét thông tin trong văn bản ở đoạn đầu để tìm chi tiết miêu tả phản ứng của người mẹ.
Lời giải chi tiết
Người mẹ vẫn im lặng.
Giải thích:
Khi nghe con trai liên tục đưa ra những lời bình phẩm, chê bai thiếu căn cứ về bà hàng xóm, người mẹ không lập tức lên tiếng bênh vực, mắng mỏ hay giải thích ngay mà lựa chọn cách im lặng quan sát.
Mở rộng
- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…
- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.
- Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.
Theo em, tại sao khi cậu bé nói với mẹ: “Mẹ nhìn kìa! Bây giờ bà ấy đã biết giặt tấm vải sạch sẽ, trắng tinh rồi”, người mẹ không im lặng nữa?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Phân tích tâm lý nhân vật người mẹ và quy luật tiếp nhận bài học của đứa trẻ dựa trên sự thay đổi của hoàn cảnh thực tế.
Lời giải chi tiết
Vì mẹ muốn giải đáp, giải thích để con hiểu rõ vấn đề.
Giải thích:
Người mẹ phá vỡ sự im lặng vào lúc này vì đây là "thời điểm vàng" để giáo dục. Cậu bé đã tự nhìn thấy sự thay đổi khách quan nhưng lại đoán sai nguyên nhân
Câu 7
Qua lời đáp của người mẹ: “Không, sáng nay mẹ đã lau kính cửa sổ nhà mình đấy”, em thấy mẹ giải đáp, giải thích điều gì cho con?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Suy luận từ lớp nghĩa tường minh sang lớp nghĩa hàm ẩn
Lời giải chi tiết
Mẹ giải đáp, giải thích cho con hiểu điều cần thay đổi không phải là tấm vải hay người chủ của nó, điều cần thay đổi là khung cửa sổ nhà cậu bé.
Giải thích:
Lời đối thoại của mẹ chỉ ra bản chất của sự việc: Tấm vải của bà hàng xóm vốn không bẩn, sở dĩ cậu bé nhìn thấy bẩn là do mặt kính cửa sổ nhà mình bám bụi. Qua đó, mẹ ngầm dạy con rằng sai lầm, khuyết điểm đôi khi không nằm ở đối tượng bị ta phê phán mà nằm ngay trong nhận thức, góc nhìn đầy bụi bặm của chính ta.
Mở rộng
- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…
- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.
- Kết cấu truyện ngắn không chia thành nhiều tuyến nhân vật.
- Sử dụng chi tiết cô đúc và lối hành văn mang nhiều ẩn ý
- Có truyện ngắn khai thác cốt truyện kì lạ, lại có truyện ngắn viết về câu chuyện giản dị, đời thường; có truyện ngắn giàu tính triết lí, trào phúng, châm biếm, hài hước, lại có truyện ngắn rất giàu chất thơ…
Qua những lời bình phẩm của cậu bé, em nhận thấy những tính cách nổi bật nào của nhân vật?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc các chi tiết về cậu bé và rút ra nhận xét
Lời giải chi tiết
- Cậu bé là người tinh ý, biết quan tâm, nhận xét thế giới quanh mình.
- Cậu bé biết nghĩ tới giải pháp giúp người khác thay đổi
- Cậu bé có cái nhìn chủ quan, đầy định kiến
Giải thích:
Nhân vật cậu bé mang tính cách đa chiều, vừa có điểm tích cực vừa có hạn chế của lứa tuổi.
Mở rộng
- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…
- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.
- Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.
Theo em, thái độ sống tích cực sẽ mang lại cho chúng ta điều gì?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Kết hợp ý nghĩa trong câu truyện và thực tế đời sống để làm rõ giá trị của tinh thần lạc quan, chủ động.
Lời giải chi tiết
– Có nhiều cơ hội thành công trong cuộc sống
– Mang lại nhiều niềm vui, niềm hạnh phúc cho bản thân khi thấy cuộc sống của mình có ích, có nghĩa
– Có được sự tự chủ, niềm lạc quan, sự vững vàng từ những trải nghiệm cuộc sống.
– Được quý trọng…
Giải thích:
Khi nhìn đời bằng sự bao dung và thiện chí, chúng ta không chỉ tìm thấy cơ hội trong khó khăn để vươn tới thành công, mà còn giữ được sự bình yên trong tâm hồn, lan tỏa niềm vui và nhận lại sự kính trọng, yêu mến từ cộng đồng.
Mở rộng
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Từ nội dung văn bản phần Đọc hiểu em rút ra được bài học gì cho mình?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Từ nội dung câu truyện để rút ra bài học phù hợp cho bản thân
Lời giải chi tiết
– Chúng ta cần rèn luyện một thái độ sống tích cực, bồi dưỡng lòng tự tin, ý thức tự chủ, luôn giữ cho mình một tâm hồn trong sáng, một niềm tin vào cuộc sống tương lai.
– Trước khi phê bình ai, ta nên kiểm tra trước phẩm chất cái nhìn của ta. Đừng xét nét, hẹp hòi với người khác cũng như đừng vội vàng đánh giá, kết luận về họ mà chưa soi lại cách nhìn nhận, đánh giá của mình…
Giải thích:
Hai bài học này giúp chúng ta tu dưỡng nhân cách bản thân mình
Mở rộng
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Bà tôi thuộc rất nhiều truyện cổ tích. Vào những đêm trăng bà thường kê chõng dưới giàn hoa thiên lý, ngồi đón gió thổi lại từ phía biến. Tôi nghiện chuyện bà kế: Hoàng Trìu kén vợ, Tống Trân Cúc Hoa, Phạm Tải Ngọc Hoa, Thúy Kiều Kim Trọng... bà thuộc làu và đọc bằng thứ giọng êm ái như lời ru.
Có một hòa thượng muốn đi học tập ở nơi xa. Sư thầy hỏi:
- Khi nào con đi?
- Tuần sau con sẽ đi. Đường xa, con đã nhờ người đan vài đôi giày cỏ, sau khi lấy giày con sẽ lên đường.
Sự thầy trầm ngâm một lát rồi nói:
Chúng tôi tới một bờ sông và phải qua con sông khá rộng ấy. Chà, chúng tôi thở phào một hơi khoan khoái: Chúng tôi sẽ được nghỉ ngơi trên thuyền. Một người đàn bà ngoài bốn mươi, ngồi cạnh một thằng bé chừng tám chín tuổi, hướng mặt ra sông, đang vót tre bằng con dao nhọn.
Mẹ tôi chỉ còn một bên mắt. Tôi ghét điều đó, và vì thế tôi ghét luôn cả mẹ. Mẹ có một cửa hàng ọp ẹp ở khu chợ tồi tàn, lượm lặt đủ các loại rau cỏ lặt vặt để bán. Bà làm tôi xấu hổ. Một ngày kia ở trường tôi có sự kiện đặc biệt, và mẹ đã đến.
Anh Thành nhỏm dậy, nghiêng mình chống khuỷu tay xuống giường rồi bắt đầu nói với một giọng trầm và thong thả, khiến người hiểu được hết các ý tứ của câu chuyện.
Tôi có một người anh họ rất giầu và rất ngốc (có lẽ mình cho anh ta là ngốc, bởi vì hắn không xử sự như mình, không có những quan niệm về cuộc đời như mình; nhưng thật ra biết đâu cách ăn ở của anh ta lại không khôn ngoan hơn, bởi vì anh ta đã giầu và sung sướng?).
Xem lời giải
Chia sẻ
Bình luận
Danh sách bình luận