Đọc hiểu Mây ngũ sắc (Nguyễn Xuân Thuỷ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 8

Mây ngũ sắc là sự xuất hiện của màu sắc trong một đám mây tương tự như những gì chúng ta được nhìn thấy trên các màng dầu trong một vũng nước, nói chung nằm trong vùng gần vị trí biểu kiến của Mặt Trời hoặc Mặt Trăng. Nó là một hiện tượng khá phổ biến, thường thấy nhất trong mây trung tích, mây ti tích, mây hình hột đậu và mây ti. Chúng đôi khi xuất hiện như các dải song song với rìa của đám mây.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

MÂY NGŨ SẮC

Mây ngũ sắc là sự xuất hiện của màu sắc trong một đám mây tương tự như những gì chúng ta được nhìn thấy trên các màng dầu trong một vũng nước, nói chung nằm trong vùng gần vị trí biểu kiến của Mặt Trời hoặc Mặt Trăng. Nó là một hiện tượng khá phổ biến, thường thấy nhất trong mây trung tích, mây ti tích, mây hình hột đậu và mây ti. Chúng đôi khi xuất hiện như các dải song song với rìa của đám mây. Ngũ sắc đôi khi cũng được nhìn thấy trong mây tầng bình lưu vùng cực (còn gọi là "mây xà cừ"). Màu sắc thường là nhạt màu như màu phấn tiên (màu tùng lam), nhưng có thể rất rực rỡ hoặc pha trộn với nhau, đôi khi tương tự như xà cừ. Khi xảy ra gần Mặt Trời, hiệu ứng có thể khó phát hiện khi nó bị chìm trong ánh sáng chói lòa của Mặt Trời. Điều này có thể khắc phục bằng cách chặn ánh sáng mặt trời bằng tay hoặc quan sát nó dưới bóng của cây cối hoặc tòa nhà. Các vật hỗ trợ khác là kính tối màu, hoặc quan sát bầu trời phản xạ qua gương lồi hoặc trong một vũng nước. Mây ngũ sắc rất hiếm.

{…}

Ở Trường Sa, nếu biển mang nhiều sắc màu kì thú thì bầu trời cũng không kém phần hấp dẫn. Đặc biệt, có những hôm, trong ráng chiều đỏ ối phản chiếu xuống mặt biển còn xuất hiện những đám mây ngũ sắc. Chúng có sức hấp dẫn khiến người ta nhìn hàng giờ không chán.

Thời điểm hoàng hôn có những đám mây được nhuộm sắc xà cừ óng ánh điệu đà. Có những đám mây quay quanh mặt trời và tạo ra lỗ hổng để lọt ánh nắng xuống nhìn như một cái "giếng trời" giữa thiên nhiên. Lại có những đám mây màu sẫm có viền ánh sáng chói lọi xung quanh khiến chúng càng nổi bật và sắc nét trên nền trời.

Những đám mây kì ảo ở Trường Sa luôn thay đổi hình dáng, màu sắc, khiến cho bầu trời trở nên sinh động ở mọi thời khắc.

(Theo Nguyễn Xuân Thuỷ)

Câu 1

Đoạn trích trên thuộc kiểu văn bản nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào mục đích của văn bản: cung cấp tri thức hay kể chuyện, bày tỏ cảm xúc.

Lời giải chi tiết

Văn bản thông tin.

Giải thích:

Văn bản cung cấp những thông tin khoa học về hiện tượng mây ngũ sắc như đặc điểm, cách hình thành, cách quan sát và vẻ đẹp của mây ngũ sắc ở Trường Sa.

Mở rộng

- Văn bản thông tin được viết nhằm mục đích chủ yếu là cung cấp thông tin cho người đọc.

- Để truyền tải thông tin sinh động, hiệu quả, văn bản thông tin có thể sử dụng kết hợp nhiều nguồn thông tin, nhiều cách trình bày (dạng chữ, dạng hình ảnh/ sơ đồ/ bảng biểu,…), nhiều phương thức biểu đạt (thuyết minh, miêu tả, tự sự, biểu cảm, nghị luận,…)

- Các yếu tố hình thức: nhan đề - sapo - đề mục – chữ in nghiêng, in đậm – phương tiện phi ngôn ngữ

Link tham khảo: Văn bản thông tin là gì? Một số yếu tố của văn bản thông tin

Câu 2

Đoạn trích cung cấp cho người đọc thông tin gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định nội dung chính được trình bày trong toàn bộ văn bản.

Lời giải chi tiết

Đoạn trích cung cấp cho người đọc những thông tin về hiện tượng mây ngũ sắc, đặc điểm của chúng và vẻ đẹp kì ảo, hấp dẫn của những đám mây ngũ sắc trên bầu trời Trường Sa.

Giải thích:

Phần đầu giới thiệu khái niệm, đặc điểm của mây ngũ sắc; phần sau miêu tả vẻ đẹp sinh động, rực rỡ của những đám mây ngũ sắc xuất hiện ở Trường Sa.

Mở rộng

Văn bản thông tin là văn bản chủ yếu dùng để cung cấp thông tin chính xác, khách quan về các hiện tượng tự nhiên, thuật lại các sự kiện, giới thiệu các danh lam thắng cảnh, hướng dẫn các quy trình thực hiện một công việc nào đó, …

Link tham khảo: Các yếu tố hình thức của văn bản thông tin

Câu 3

Xác định và nêu tác dụng của cách trình bày thông tin trong đoạn văn sau: “Mây ngũ sắc là sự xuất hiện của màu sắc trong một đám mây tương tự như những gì chúng ta được nhìn thấy trên các màng dầu trong một vũng nước, nói chung nằm trong vùng gần vị trí biểu kiến của Mặt Trời hoặc Mặt Trăng. Nó là một hiện tượng khá phổ biến, thường thấy nhất trong mây trung tích, mây ti tích, mây hình hột đậu và mây ti. Chúng đôi khi xuất hiện như các dải song song với rìa của đám mây.”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chú ý cách tác giả giới thiệu khái niệm, đặc điểm và biểu hiện của hiện tượng.

Lời giải chi tiết

- Cách trình bày thông tin: Theo quan hệ so sánh. (Dấu hiệu: Tác giả so sánh hiện tượng mây ngũ sắc với màu sắc xuất hiện trên các màng dầu trong một vũng nước: “Mây ngũ sắc là sự xuất hiện của màu sắc trong một đám mây tương tự như những gì chúng ta được nhìn thấy trên các màng dầu trong một vũng nước...”)

- Tác dụng: Tác giả sử dụng cách trình bày thông tin theo quan hệ so sánh để giúp người đọc dễ hình dung đặc điểm màu sắc của mây ngũ sắc. Nhờ liên hệ với hiện tượng quen thuộc trong thực tế, thông tin trở nên cụ thể, trực quan, sinh động và dễ hiểu hơn.

Giải thích:

Mây ngũ sắc là một hiện tượng tự nhiên khá khó hình dung đối với nhiều người. Vì vậy, tác giả đã liên hệ với hiện tượng quen thuộc là màu sắc trên màng dầu trong vũng nước để người đọc dễ dàng hình dung đặc điểm của mây ngũ sắc. Cách trình bày thông tin theo quan hệ so sánh giúp thông tin trở nên cụ thể, trực quan, dễ hiểu và tăng tính thuyết phục cho văn bản.

Mở rộng

- Một số mô hình tổ chức thông tin chính:

+ Tổ chức thông tin theo trật tự thời gian

+ Tổ chức thông tin theo trật tự nhân quả

+ Tổ chức thông tin theo tầm quan trọng của vấn đề

+ Tổ chức thông tin theo quan hệ so sánh hoặc tương phản

Link tham khảo: Văn bản thông tin là gì? Một số yếu tố của văn bản thông tin

Câu 4

Xác định và nêu vai trò của một phương tiện phi ngôn ngữ được sử dụng trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Quan sát hình ảnh minh họa đi kèm văn bản.

Lời giải chi tiết

- Phương tiện phi ngôn ngữ: Hình ảnh mây ngũ sắc.

- Tác dụng: Hình ảnh giúp người đọc dễ hình dung màu sắc, hình dạng và vẻ đẹp của hiện tượng mây ngũ sắc hơn so với chỉ đọc văn bản; ồng thời làm tăng tính trực quan, hấp dẫn và thuyết phục cho thông tin được trình bày.

Giải thích:

Hình ảnh minh họa cho hiện tượng mây ngũ sắc được giới thiệu trong văn bản. Hình ảnh giúp người đọc nhận biết trực tiếp màu sắc, hình dạng và vẻ đẹp của mây ngũ sắc, từ đó hiểu rõ hơn nội dung thông tin mà văn bản cung cấp. Đồng thời, hình ảnh làm tăng tính trực quan, hấp dẫn và độ tin cậy của văn bản thông tin.

Mở rộng

Trong một văn bản, đặc biệt là văn bản thông tin, người viết thường sử dụng tranh, ảnh, hình vẽ, sơ đồ, bảng biểu, kí hiệu… phối hợp với lời văn (phương tiện ngôn ngữ) để cung cấp thông tin cho người đọc. Các phương tiện đó được gọi là phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ; trong đó, tranh, ảnh là phương tiện được sử dụng nhiều hơn cả.

Link tham khảo: Văn bản thông tin là gì? Một số yếu tố của văn bản thông tin

Câu 5

Nêu cảm nhận của em về vẻ đẹp của những đám mây ngũ sắc ở Trường Sa và ý nghĩa của chúng đối với người quan sát.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Kết hợp nội dung văn bản với cảm nhận cá nhân.

Lời giải chi tiết

Gợi ý: Những đám mây ngũ sắc ở Trường Sa mang vẻ đẹp rực rỡ, huyền ảo và vô cùng độc đáo. Sự biến đổi liên tục về màu sắc và hình dáng khiến bầu trời trở nên sinh động, hấp dẫn như một bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp. Đối với người quan sát, mây ngũ sắc không chỉ đem lại cảm giác thích thú, ngỡ ngàng mà còn giúp con người thêm yêu thiên nhiên, yêu vẻ đẹp của biển đảo quê hương.

Giải thích:

Tác giả miêu tả: “Chúng có sức hấp dẫn khiến người ta nhìn hàng giờ không chán”, “Những đám mây kì ảo ở Trường Sa luôn thay đổi hình dáng, màu sắc”. Những chi tiết này cho thấy mây ngũ sắc là một hiện tượng thiên nhiên đặc sắc, đem lại cho người quan sát cảm giác ngạc nhiên, thích thú và sự say mê trước vẻ đẹp của thiên nhiên biển đảo.

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close