Đọc hiểu Mẹ (Viễn Phương) | Luyện đề đọc hiểu Văn 8

Con nhớ ngày xưa mẹ hát: ... “Hoa sen lặng lẽ dưới đầm Hương hoa dịu dàng bát ngát Thơm tho không gian, thời gian”...

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

MẸ

Viễn Phương

Con nhớ ngày xưa mẹ hát:

... “Hoa sen lặng lẽ dưới đầm

Hương hoa dịu dàng bát ngát

Thơm tho không gian, thời gian”...

 

Mẹ nghèo như đóa hoa sen

Tháng năm âm thầm lặng lẽ,

Giọt máu hòa theo dòng lệ

Hương đời mẹ ướp cho con.

 

Khi con thành đóa hoa thơm

Đời mẹ dắt lay chiếc bóng

Con đi... chân trời gió lộng

Mẹ về... nắng quái² chiều hôm

 

Sen đã tàn sau mùa hạ

Mẹ cũng lìa xa cõi đời,

Sen tàn rồi sen lại nở

Mẹ thành ngôi sao trên trời.

(https://www.thivien.net)

Câu 1

Xác định thể thơ của bài thơ trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đếm số tiếng trong mỗi dòng thơ và quan sát cách tổ chức các dòng thơ.

Lời giải chi tiết

Thể thơ 6 chữ

Giải thích:

Các dòng thơ trong bài đều có 6 tiếng.

Mở rộng

Mở rộng:

- Thơ sáu chữ là thể thơ mỗi dòng có sáu chữ (sáu tiếng)

- Thơ sáu chữ thường có nhiều vần, thường là vần chân, vần cách

- Các dòng thơ trong bài thường ngắt nhịp 2/2/2, 2/4 hoặc 4/2, có khi ngắt nhịp 3/3.

Link tham khảo: Thơ sáu chữ là gì? Một số yếu tố của thơ sáu chữ

Câu 2

Chỉ ra tên loài hoa được nhắc đến trong bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc văn bản và xác định hình ảnh loài hoa được tác giả nhắc đến nhiều lần.

Lời giải chi tiết

Loài hoa được nhắc đến trong bài thơ: hoa sen

Giải thích:

Hoa sen xuất hiện trong các câu thơ:

- “Hoa sen lặng lẽ dưới đầm”

- “Mẹ nghèo như đóa hoa sen”

- “Sen đã tàn sau mùa hạ”

Đây là hình ảnh trung tâm của bài thơ, được dùng để gợi vẻ đẹp và phẩm chất của người mẹ.

Mở rộng

Mở rộng:

Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 3

Trình bày cách hiểu của em về những dòng thơ:

“Khi con thành đóa hoa thơm

Đời mẹ dắt lay chiếc bóng”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích ý nghĩa của các hình ảnh mang tính biểu tượng (“đóa hoa thơm”, “lắt lay chiếc bóng”) để làm rõ tình cảm của tác giả.

Lời giải chi tiết

Khi con trưởng thành, thành công và tỏa sáng trong cuộc đời thì mẹ đã già yếu, sức khỏe dần hao mòn theo năm tháng. Hình ảnh “lắt lay chiếc bóng” cho thấy sự cô đơn, nhỏ bé và nhọc nhằn của mẹ ở tuổi xế chiều. Qua đó, tác giả bày tỏ niềm xúc động, biết ơn sâu sắc trước công lao và tình yêu thương bao la của mẹ.

Giải thích:

Hai câu thơ cho thấy quy luật của cuộc đời: mẹ dành cả tuổi xuân và sức lực để nuôi con khôn lớn. Đến khi con “thành đóa hoa thơm”, có được thành quả tốt đẹp thì mẹ cũng đã hao gầy vì năm tháng.

Mở rộng

Mở rộng:

Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 4

Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong câu thơ: “Mẹ nghèo như đóa hoa sen”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định vế được so sánh, vế dùng để so sánh và phân tích ý nghĩa của phép so sánh đối với việc biểu đạt nội dung, cảm xúc bài thơ.

Lời giải chi tiết

- So sánh: “Mẹ” ví với “đoá hoa sen”

- Tác dụng:

+ Giúp hình ảnh người mẹ trở nên sinh động, gợi cảm, gây xúc động mạnh cho người đọc và tăng sức biểu cảm cho lời thơ.

+ Làm nổi bật vẻ đẹp tâm hồn cao quý của người mẹ. Dù cuộc sống có nghèo khó, vất vả ("mẹ nghèo") nhưng tâm hồn mẹ vẫn thanh cao, thuần khiết và tỏa hương thơm ngát cho đời giống như loài hoa sen "gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn".

+ Qua đó thể hiện sự trân trọng, ngợi ca của tác giả đối với mẹ.

Giải thích:

Hoa sen là biểu tượng cho vẻ đẹp thanh khiết, giản dị mà cao quý. So sánh mẹ với hoa sen giúp người đọc cảm nhận rõ hơn phẩm chất tốt đẹp của mẹ: dù cuộc sống nghèo khó, vất vả nhưng mẹ vẫn sống âm thầm hi sinh và dành những điều tốt đẹp nhất cho con.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo:

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 5

Em hãy rút ra một bài học cho bản thân sau khi đọc bài thơ và nêu ý nghĩa của bài học đó (trình bày 05-07 dòng).

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung bài thơ, rút ra bài học phù hợp; sau đó giải thích ý nghĩa của bài học đối với bản thân và cuộc sống.

Lời giải chi tiết

- Bài học: cần phải yêu thương, kính trọng và biết ơn mẹ.

- Ý nghĩa: Mẹ đã hi sinh cả cuộc đời để chăm lo, nuôi dưỡng con khôn lớn nên mỗi người con cần sống tốt, chăm ngoan và quan tâm đến mẹ nhiều hơn. Chúng ta cần biết trân trọng tình mẫu tử thiêng liêng và sống có trách nhiệm hơn với gia đình.

Giải thích:

Qua hình ảnh người mẹ được ví như đóa sen âm thầm tỏa hương, tác giả ca ngợi sự hi sinh cao cả và tình yêu thương vô bờ của mẹ. Từ đó, bài thơ nhắc nhở mỗi người phải biết ơn công lao sinh thành, dưỡng dục và sống hiếu thảo với mẹ.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close