Đọc hiểu Thái sư Trần Thủ Độ (Đề 2) | Luyện đề đọc hiểu Văn 8

Trong cuộc kháng chiến lần thứ nhất chống quân xâm lược Mông Cổ, Trần Thủ Độ có vai trò hết sức quan trọng. Tháng 12 năm Đinh Tỵ (tức tháng 1-1258), quân Mông Cổ, sau khi tiêu diệt nước Đại Lý (Vân Nam), đã tiến vào lưu vực sông Hồng. Thế giặc rất mạnh. Quân Đại Việt bị đánh lui, vua Thái Tông phải bỏ Thăng Long rút xuống phía nam.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

Trong cuộc kháng chiến lần thứ nhất chống quân xâm lược Mông Cổ, Trần Thủ Độ có vai trò hết sức quan trọng. Tháng 12 năm Đinh Tỵ (tức tháng 1-1258), quân Mông Cổ, sau khi tiêu diệt nước Đại Lý (Vân Nam), đã tiến vào lưu vực sông Hồng. Thế giặc rất mạnh. Quân Đại Việt bị đánh lui, vua Thái Tông phải bỏ Thăng Long rút xuống phía nam. Vua ngự thuyền nhỏ đến thuyền em ruột là Thái úy Trần Nhật Hạo hỏi kế. Nhật Hạo lấy ngón tay chấm nước viết hai chữ “Nhập Tống” ở mạn thuyền, ý khuyên vua nên chạy sang nhờ vả nước Tống. Vua bèn rời thuyền đến hỏi Thái sư Trần Thủ Độ, Trần Thủ Độ trả lời:

- Đầu tôi chưa rơi xuống đất, xin bệ hạ đừng lo!

Vào lúc gay go nhất của cuộc kháng chiến, câu trả lời đanh thép ấy của ông đã giữ vững được tinh thần dám đánh và quyết thắng của quân dân Đại Việt trong cuộc phản công quyết liệt đánh vào Đông Bộ Đầu ngày 29-1-1258, buộc địch phải rút chạy về nước.

Trần Thủ Độ xứng đáng được xếp vào hàng những nhân vật kiệt xuất, đi đầu trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước trong lịch sử dân tộc.

(Hà Ân, Trần Quốc Vượng)

Câu 1

Xác định phương thức biểu đạt chính trong văn bản?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc văn bản, xác định mục đích chính của người viết là kể lại sự việc, miêu tả, biểu cảm hay nghị luận.

Lời giải chi tiết

Phương thức biểu đạt chính: Tự sự.

Giải thích:

Văn bản chủ yếu kể lại sự việc vua Trần Thái Tông hỏi kế đánh giặc của Thái úy Trần Nhật Hạo và Thái sư Trần Thủ Độ trong cuộc kháng chiến chống quân Mông Cổ.

Câu 2

Trong văn bản, chi tiết nào tiêu biểu thể hiện thái độ của nhân vật Thái úy Trần Nhật Hạo và Thái sư Trần Thủ Độ khi vua Thái Tông hỏi kế đánh giặc? Nêu hiệu quả nghệ thuật của các chi tiết đó?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm các chi tiết trực tiếp thể hiện hành động, lời nói của hai nhân vật; từ đó nhận xét ý nghĩa và tác dụng nghệ thuật.

Lời giải chi tiết

- Thái úy Trần Nhật Hạo: lấy ngón tay chấm nước viết hai chữ “Nhập Tống” ở mạn thuyền, khuyên vua chạy sang nước Tống.

- Thái sư Trần Thủ Độ: khẳng định “Đầu tôi chưa rơi xuống đất, xin bệ hạ đừng lo!”.

Hiệu quả nghệ thuật: Thông qua hành động và lời nói ngắn gọn, tác giả làm nổi bật sự đối lập trong thái độ của hai nhân vật; đồng thời khắc họa rõ bản lĩnh, lòng dũng cảm, tinh thần quyết chiến quyết thắng và niềm tin mãnh liệt của Trần Thủ Độ trước hiểm họa xâm lăng.

Giải thích:

Chi tiết “Nhập Tống” thể hiện tâm lí lo sợ, muốn tìm đường lánh nạn; còn câu nói của Trần Thủ Độ thể hiện khí phách kiên cường, quyết tâm bảo vệ đất nước.

Câu 3

Em hiểu nghĩa của cụm từ “nhân vật kiệt xuất” trong câu “Trần Thủ Độ xứng đáng được xếp vào hàng những nhân vật kiệt xuất, đi đầu trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước trong lịch sử dân tộc.” là gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Giải thích nghĩa của từ ngữ dựa vào ngữ cảnh trong văn bản.

Lời giải chi tiết

“Nhân vật kiệt xuất” là người có tài năng, phẩm chất và công lao đặc biệt nổi bật, có đóng góp to lớn cho đất nước hoặc xã hội.

Giải thích:

Trong văn bản, Trần Thủ Độ được gọi là “nhân vật kiệt xuất” vì ông có vai trò quan trọng trong công cuộc dựng nước, giữ nước và thể hiện khí phách anh hùng trước kẻ thù xâm lược.

Câu 4

Viết đoạn văn ngắn (5 đến 7 dòng) bày tỏ suy nghĩ về bài học dành cho tuổi trẻ được rút ra từ văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Viết đoạn văn nghị luận ngắn: nêu bài học → phân tích ý nghĩa → liên hệ bản thân.

Lời giải chi tiết

Từ văn bản, em nhận thấy tuổi trẻ cần học tập tinh thần dũng cảm, bản lĩnh và trách nhiệm của Trần Thủ Độ. Trước những khó khăn, thử thách, chúng ta không nên sợ hãi hay bỏ cuộc mà phải giữ vững niềm tin để vượt qua. Mỗi học sinh cần có ý chí phấn đấu trong học tập, biết sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình và đất nước. Đồng thời, chúng ta cần nuôi dưỡng lòng yêu nước và tinh thần cống hiến cho cộng đồng. Đó là những phẩm chất giúp tuổi trẻ trưởng thành trong ý thức và từ đó góp phần xây dựng quê hương ngày càng phát triển.

Giải thích:

Đoạn văn rút ra bài học từ tinh thần kiên cường, lòng yêu nước và trách nhiệm của Trần Thủ Độ đối với vận mệnh dân tộc.

Tham Gia Group Dành Cho Lớp 8 Chia Sẻ, Trao Đổi Tài Liệu Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close