Đọc hiểu Bài ca Trường Sơn (Gia Dũng) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Trường Sơn! Đường ta qua chưa một dấu chân người Chú nai vàng nghiêng đôi tai ngơ ngác

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

BÀI CA TRƯỜNG SƠN

(1) Trường Sơn! Đường ta qua chưa một dấu chân người

Chú nai vàng nghiêng đôi tai ngơ ngác

Dừng ở lưng đèo nghe suối hát

Ngắt đóa hoa rừng gài lên mũ, ta đi!

 

(2) Trường Sơn! Đèo vút cao vượt trên mây gió

Đạp nát đá tai mèo bằng sức pháo ngàn cân

Đi ta đi những trai làng Phù Đổng

- Gì vui hơn đường ra trận mùa xuân!

 

(3) Ôi những vì sao thức cùng ta đêm đêm không mỏi

Như mắt em mang trọn niềm tin yêu chờ đợi

Như hải đăng vời vợi ngàn trùng

Giục lòng ta vượt Trường Sơn đi luyện chí anh hùng.

(Trích Bài ca Trường Sơn, Gia Dũng, in trong Thơ Việt Nam 1945-2000, NXB Bản đồ, 2001, tr.270)

Câu 1

Xác định thể thơ của văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về các thể thơ

- Căn cứ vào các đặc điểm: số chữ mỗi dòng, gieo vần, ngắt nhịp,...

Lời giải chi tiết

Bài thơ thuộc thể thơ tự do

Giải thích:

Các dòng thơ có số chữ dài ngắn khác nhau. Nhịp điệu linh hoạt, phóng khoáng, phù hợp với cảm xúc sôi nổi, hào hùng của người lính Trường Sơn trên đường ra trận.

Mở rộng

- Thơ tự do không có thể thức nhất định, không bị ràng buộc về số dòng, số chữ, vần,…

- Đặc điểm thơ tự do: 

+ Khác với thơ văn xuôi, thơ tự do có phân dòng

+ Có thể là sự kết hợp của các đoạn làm theo nhiều thể khác nhau hoặc tự do hoàn toàn. 

+ Gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt

Link tham khảo: Thơ tự do 

Câu 2

Chỉ ra những hình ảnh thiên nhiên Trường Sơn được khắc họa trong khổ thơ (1).

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kỹ khổ thơ (1).

- Xác định các từ ngữ chỉ sự vật, hiện tượng thuộc về thiên nhiên

Lời giải chi tiết

Các hình ảnh chỉ thiên nhiên Trường Sơn được khắc hoạ trong khổ thơ (1): "chú nai vàng, lưng đèo, suối, đóa hoa rừng".

Giải thích:

Đây đều là những hình ảnh trực tiếp thuộc cảnh sắc tự nhiên của núi rừng Trường Sơn, tạo nên một không gian vừa hoang sơ, vừa thơ mộng.

Mở rộng

Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 3

Nêu nội dung của hai câu thơ sau:

"Đi ta đi những trai làng Phù Đổng

- Gì vui hơn đường ra trận mùa xuân!"

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Phân tích tâm trạng, cảm xúc: niềm vui, sự lạc quan, tự hào.

- Liên hệ bối cảnh: chiến tranh chống Mỹ, đường Trường Sơn.

Lời giải chi tiết

- Câu thơ thể hiện tâm trạng vui vẻ, lạc quan của người lính Trường Sơn trên con đường ra trận cứu nước.

- Qua hai câu thơ ta thấy niềm tự hào của tác giả dành cho người lính Trường Sơn.

- Qua hai câu thơ ta thấy niềm tự hào của tác giả dành cho người lính Trường Sơn.

Giải thích:

Câu cảm thán “Gì vui hơn đường ra trận mùa xuân!” cho thấy người lính không xem con đường chiến đấu là nặng nề mà đón nhận bằng tâm thế vui tươi, tự nguyện. Hình ảnh “trai làng Phù Đổng” gợi liên tưởng đến người anh hùng Thánh Gióng, qua đó làm nổi bật sức mạnh và khí thế của tuổi trẻ thời chiến.

Mở rộng

- Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc. 

- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);... 

- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 4

Phân tích tác dụng của biện pháp so sánh được sử dụng trong khổ thơ (3).

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Xác định biện pháp tu từ được sử dụng.

- Chỉ ra hình ảnh được so sánh với nhau.

- Phân tích giá trị biểu đạt và cảm xúc mà biện pháp nghệ thuật mang lại.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ so sánh: những vì sao được ví với mắt em, hải đăng.

- Tác dụng:

+ Giúp cho việc diễn đạt thêm gợi hình, gợi cảm, sinh động, hấp dẫn;

+ Nhấn mạnh tình yêu lứa đôi, tình yêu quê hương đã tiếp thêm niềm tin, động lực cho người chiến sĩ trên con đường ra trận;

+ Bày tỏ sự cảm phục, yêu mến của tác giả đối với bộ đội Trường Sơn.

Giải thích:

“Mắt em” gợi tình yêu và niềm tin của người ở hậu phương, còn “hải đăng” là ánh sáng dẫn đường giữa không gian xa rộng. Vì thế, những vì sao trở thành biểu tượng của tình yêu, niềm tin và lí tưởng, “giục lòng” người lính vượt qua Trường Sơn, rèn luyện ý chí anh hùng.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo: 

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 5

Hình ảnh những trai làng Phù Đổng trong văn bản gợi cho anh/chị suy nghĩ gì về trách nhiệm của thanh niên trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc (trình bày khoảng 5-7 dòng).

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Liên hệ từ hình ảnh người thanh niên thời kháng chiến đến thanh niên hôm nay.

- Trình bày suy nghĩ về trách nhiệm của tuổi trẻ trong học tập, lao động, xây dựng và bảo vệ đất nước.

Lời giải chi tiết

Gợi ý: Từ những hình ảnh những trai làng Phù Đổng trong văn bản gợi cho học sinh suy nghĩ gì về trách nhiệm của thanh niên trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Có thể theo hướng sau:

- Hình ảnh những trai làng Phù Đổng trong văn bản trên tiêu biểu cho thế hệ thanh niên ra trận cứu nước trong chiến tranh. Họ dũng cảm, kiên cường, giàu lí tưởng và luôn lạc quan hướng về tương lai phía trước.

- Thế hệ trẻ ngày nay sống trong hoà bình, đặc biệt khi bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc cần tiên phong trong học tập, lao động, đổi mới, sáng tạo để góp phần phát triển văn hoá, kinh tế, xã hội…của đất nước sáng ngang với thế giới.

Đoạn văn tham khảo:

Hình ảnh “những trai làng Phù Đổng” gợi cho em suy nghĩ về trách nhiệm lớn lao của thanh niên trong thời đại ngày nay. Nếu thế hệ trẻ thời chiến sẵn sàng cầm súng bảo vệ Tổ quốc thì thanh niên hôm nay cần tiên phong trong học tập, rèn luyện và sáng tạo để góp phần xây dựng đất nước giàu mạnh. Tuổi trẻ cần có lí tưởng sống đẹp, tinh thần trách nhiệm và ý thức cống hiến cho cộng đồng. Trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, mỗi thanh niên phải không ngừng trau dồi tri thức, làm chủ khoa học công nghệ và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Đó chính là cách thiết thực để tiếp nối truyền thống yêu nước của cha anh.

Giải thích:

Đoạn văn chuyển từ trách nhiệm bảo vệ Tổ quốc trong chiến tranh của thế hệ cha anh sang trách nhiệm học tập, sáng tạo, cống hiến và xây dựng đất nước trong thời bình của thanh niên hôm nay.

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close