Đọc hiểu Cớm nắng (Cầm Thị Đào) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

CỚM NẮNG

(Cầm Thị Đào)

(Giới thiệu: Nga rời xóm trọ chật chội chuyển về khu ở mới, một nơi khang trang, sạch sẽ, văn minh nhất thành phố. Nga tạo được mối quan hệ thân thiện với mọi người nơi khu phố mới chuyển đến. Trong khu phố có một ngôi “nhà bên” của hai ông bà, xung quanh cỏ mọc um tùm. Nga chưa có dịp sang thăm. Gia đình hai ông bà “nhà bên” xảy ra nhiều chuyện gây xôn xao khu phố: người con trai bị bắt đi tù vì trộm cắp, người cha trong quá khứ cũng đi tù, người vợ mất vì bị ung thư. Ông lão đang bị ung thư, phải chống lại cơn đau đớn bệnh tật và nỗi cô đơn bằng cách suốt ngày hát. Mọi người trong khu phố không hiểu chuyện nên rất khó chịu, xem đó là “nỗi thống khổ” mà họ phải chịu đựng và xa lánh ông. Một lần Nga sang thăm và đã thấu hiểu mọi chuyện về ông.)

Tối hôm ấy, Nga dắt con sang thăm ông. Đây là lần thứ hai Nga bước chân vào ngôi nhà này kể từ khi về đây. Bên trong giản đơn hết mực, một chiếc tivi, dàn âm li cũ kỹ lỗi thời, vài bức ảnh gia đình.

- Bệnh của tôi thì chịu rồi, bệnh viện cũng bó tay. Có mấy đồng tiết kiệm để dành mua thuốc hết, mỗi ngày uống hai triệu tiền thuốc cô ạ.

- Ông cảm thấy trong người thế nào ạ?

- Đau, những cơn đau liên tục.

Ông kể mấy tháng trước ông sụt gần chục ký, bây giờ thuốc thang vào đã tăng cân trở lại nhưng da dẻ bắt đầu sần sùi, từng mảng thịt ứng đó dàn khắp cơ thể. Tóc bạc trắng. Như biết được Nga đang nghĩ gì, ông già nói như thanh minh:

- Tôi ở một mình, hôm vào tù thăm con định nói bố bệnh mà không dám, sợ nó buồn. Nó còn mấy năm nữa, tôi chắc sắp chết rồi, đành phải phiền anh em họ hàng và bà con lối xóm đoạn đường cuối. Có chuyện này, mong có thông cảm. Mỗi lần đau đón quả chẳng biết làm gì, tôi lại ngồi hát. Tôi hát để quên đi thân thể giày vỏ. Biết là sẽ phiền hà mọi người lắm nhưng thủ thật tôi cũng chẳng có tiền mà đi viện còn căn nhà này để cho thằng con, chả nhẽ bản nốt.

Ông cố gắng kiềm chế không khóc trước mặt hai mẹ con Nga. Lòng thương hại của người khác đôi khi như thuốc độc. Thằng bé con thấy mắt ông ngắn lệ liền sẽ sàng tới bên ông ngồi, rồi vỗ vỗ vai như một người bạn, nó không thấy ông đáng sợ như mọi ngày mà chỉ còn là một ông già hiền lành như bao người già khác. Nga chợt hình dung ra ông đã có độc cỡ nào. Cô cảm nhận được sức chịu đựng miệt mài. Người đàn ông này ở một mình, ăn nhậu một mình, hát hộ một mình và đớn đau cũng một mình. Bi ai mà hát. Đau đớn quá mà hát. Lạ thật và cũng xót xa thật.

Thế là từ hôm đó, Nga không còn khó chịu về tiếng hát của người hàng xóm nữa. Thậm chỉ có còn mong ông cứ hát lên nếu tiếng hát có thể khiến ông quên đi nỗi thống khổ của chính mình. Ông còn hát được nghĩa là còn sức lực. Sự khó chịu của Nga và những người khác có là gì so với thân phận đầy ắp ai oán của một người gần đất xa trời. Nhưng tiếng hát hình như càng ngày càng yếu dần. Và thưa thớt. Cho đến một hôm nó hoàn toàn tắt lim

Không biết từ bao giờ, Nga có thói quen đứng trông sang nhà bên. Ngôi nhà giờ cửa khoá then cài.

Cây bàng vẫn đứng canh ở cửa. Suốt từ khi Nga về dãy phố này, sân nhà ấy chẳng mấy khi có nắng. Mùa hè thì mát rượi. Nhưng những mùa khác trông rất thê lương. Lại thêm cỏ dại cao lút đầu người, cây xấu hổ quấn quýt tới tận cửa xếp. Ông đã nhờ Nga để ý ngôi nhà bỗng nảy ra một ý. Cô quay vào nhà lấy con dao rựa rồi sang nhà hàng xóm. Nga mở cửa, cho đến khi con trai ông trở về. Nhìn cây bàng có độc mà cành tán loà xoà khắp nơi. Nga thắp cho ông bà nên hương, quét dọn một hồi.

Nga đứng dưới sân ngó nghiêng tản bằng, rồi leo lên chiếc ghế cao mấy bậc bắt đầu chặt tỉa, những tản cành thừa thãi nằm ngổn ngang giữa sân, cho đến khi những khoảng nắng đầu tiên rọi thẳng vào ngôi nhà quanh năm âm u.

(Tạp chí Văn nghệ Quân đội, 2024, số 1043-1044, tr. 49-50)

Chú thích:

Cầm Thị Đào quê gốc Thanh Hoá, hiện đang sống và dạy học tại Ninh Bình. Cầm Thị Đào sớm gây chú ý trên văn đàn với tập thơ đầu tay Trái tim kiêu hãnh (2017). Tuy vậy, với truyện ngắn, Cầm Thị Đào lại cho thấy một lối viết đẹp, dụng công trong việc tạo dựng không gian và điều tiết mạch truyện khéo léo để cảm xúc độc giả luôn đong đầy đến tận những chữ cuối cùng. Truyện ngắn Cớm nắng đăng trên tạp chí Văn nghệ Quân đội năm 2024, số 1043-1044.