Đọc hiểu Trở lại trái tim mình (Bằng Việt) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Tôi trở lại những bờ đường mùa xuân Cây già trắng lá Ôi thành phố tôi yêu kỳ lạ

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Tôi trở lại những bờ đường mùa xuân

Cây già trắng lá

Ôi thành phố tôi yêu kỳ lạ

Cái sống như trăn trở ngày đêm

Tôi lớn lên, lo nghĩ nhiều thêm

Thành phố cũng như tôi đang lớn

Những gác xép bộn bề hy vọng

Những đầu hồi bóng nắng nhấp nhô…

 

Tôi trở về những ngõ quen xưa

Mỗi ngõ nhỏ giấu một lời tâm sự

Tôi trở lại những lối mòn quá khứ

Có tấm tình ta mắc nợ cha ông

(Nhịp chày sương hay tiếng trống thu không

Nét son đượm trên vòm cong mái cổ)

Tôi trở lại những lối mòn tình tự

Cánh bướm màu hạnh phúc cứ bay đôi

Tiếng ve ran những điệp khúc mùa vui…

 

…Ôi rất lâu rất lâu

Tôi mới lại đi một ngày thong thả

Thành phố như tim tôi êm ả

Sau rất nhiều gian lao.

(Trích Trở lại trái tim mình, Bằng Việt, Thơ tuyển 1961 – 2001, NXB Văn học, 2003)

Câu 1

Chỉ ra dấu hiệu xác định thể thơ của văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về các thể thơ

- Xác định đặc điểm hình thức của văn bản: số chữ trong dòng thơ, cách gieo vần, ngắt nhịp, số câu trong khổ.

Lời giải chi tiết

- Văn bản thuộc thể thơ tự do:

+ Các dòng thơ có số chữ không đều nhau

+ Không có vần điệu cố định, không chia khổ theo số câu nhất quán.

Giải thích:

Các dòng thơ có độ dài khác nhau như “Tôi trở lại những bờ đường mùa xuân”, “Cây già trắng lá”, “Ôi thành phố tôi yêu kỳ lạ”.

Mở rộng

- Thơ tự do không có thể thức nhất định, không bị ràng buộc về số dòng, số chữ, vần,…

- Đặc điểm thơ tự do: 

+ Khác với thơ văn xuôi, thơ tự do có phân dòng

+ Có thể là sự kết hợp của các đoạn làm theo nhiều thể khác nhau hoặc tự do hoàn toàn. 

+ Gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt

Link tham khảo: Thơ tự do 

Câu 2

Xác định câu thơ có sử dụng phép tu từ so sánh trong khổ thơ đầu.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Nhận diện phép tu từ so sánh

- Đọc kỹ khổ thơ đầu để xác định

Lời giải chi tiết

Những câu thơ trong khổ thơ đầu có sử dụng phép tu từ so sánh:

- Cái sống như trăn trở ngày đêm

- Thành phố cũng như tôi đang lớn

Giải thích:

Dấu hiệu nhận biết là các câu thơ có sử dụng các từ ngữ so sánh “như”

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo: 

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 3

Nêu tác dụng nghệ thuật của biện pháp tu từ điệp ngữ “Tôi trở lại”, “Tôi trở về” được sử dụng trong đoạn trích trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định những cụm từ được lặp lại, từ đó phân tích tác dụng trong việc tạo nhịp điệu và thể hiện cảm xúc.

Lời giải chi tiết

Tác dụng nghệ thuật:

- Tạo nhịp điệu cho câu thơ, gợi cảm xúc mãnh liệt đầy ấn tượng.

- Nhấn mạnh sự trở về của chủ thể trữ tình với bao cảm xúc bồi hồi, xao xuyến, bâng khuâng khi được trở lại thành phố quê hương sau thời gian xa cách.

Giải thích:

Các cụm từ “Tôi trở lại”, “Tôi trở về” xuất hiện liên tiếp ở đầu các câu thơ, gắn với “những bờ đường mùa xuân”, “những ngõ quen xưa”, “những lối mòn quá khứ”. Sự lặp lại ấy khiến dòng hồi tưởng hiện lên dồn dập, cho thấy nhân vật trữ tình trở về với những kỉ niệm và tình cảm đã gắn bó sâu đậm.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Trình bày nội dung hai câu thơ sau:

"Tôi lớn lên, lo nghĩ nhiều thêm

Thành phố cũng như tôi đang lớn"  

Xem lời giải
Phương pháp giải

Làm rõ ý nghĩa của hai hình ảnh “tôi lớn lên” và “thành phố cũng... đang lớn”, sau đó chỉ ra mối quan hệ giữa con người với thành phố. 

Lời giải chi tiết

Nội dung hai câu thơ:

- Tôi lớn lên - Sự trưởng thành đồng nghĩa với những suy tư, trăn trở sẽ ngày càng một nhiều hơn; Thành phố cũng như tôi đều ngày càng thay đổi, phát triển; như cách ta lớn lên và trưởng thành.

- Qua đó, tác giả bày tỏ những chiêm nghiệm sâu sắc về những đổi thay của con người và vạn vật theo quy luật của thời gian và đời người.

Giải thích:

Tôi lớn lên, lo nghĩ nhiều thêm” cho thấy tuổi trưởng thành đi cùng những suy tư, trách nhiệm. Hình ảnh “Thành phố cũng như tôi đang lớn” nhân hóa thành phố như một con người đang trưởng thành, qua đó làm nổi bật sự đồng điệu giữa hành trình trưởng thành của tác giả và những đổi thay của thành phố.

Câu 5

Từ tình cảm của chủ thể trữ tình Tôi đối với Thành phố yêu thương, anh/chị hãy bày tỏ suy nghĩ của mình về tình yêu quê hương (trình bày khoảng 5-7 dòng).

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ tình cảm của chủ thể trữ tình với thành phố, khái quát thành suy nghĩ về biểu hiện, ý nghĩa và trách nhiệm của mỗi người đối với quê hương. 

Lời giải chi tiết

Đoạn văn tham khảo:

Tình yêu quê hương không phải là điều gì quá xa vời hay cao siêu. Nó bắt đầu từ những điều giản dị, thân thuộc nhất: con đường đến trường, bờ tre làng, dòng sông nhỏ, tiếng chim hót buổi sớm mai, hay cả những phố phường ồn ào, tấp nập. Cũng như chủ thể trữ tình trong bài thơ, tôi tin rằng yêu quê hương là yêu chính những gì đã nuôi dưỡng tâm hồn ta, là trân trọng quá khứ, nâng niu hiện tại và góp phần dựng xây tương lai. Tình yêu ấy còn là trách nhiệm để quê hương mỗi ngày một đẹp hơn, văn minh hơn. Và quan trọng nhất, dù có đi đâu, làm gì, trong tim mỗi người vẫn luôn cháy sáng ngọn lửa nhớ thương, hướng về nơi chôn nhau cắt rốn của mình.

Giải thích:

Đoạn văn xuất phát từ tình cảm của nhân vật “tôi” với thành phố qua những “ngõ quen xưa”, “lối mòn quá khứ”, “cánh bướm”, “tiếng ve”. Những hình ảnh ấy cho thấy quê hương được lưu giữ bằng kí ức và tình cảm, từ đó tình yêu quê hương trở thành sự gắn bó và trách nhiệm của mỗi người.

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close