Đọc hiểu Thu về một nửa (Võ Trung Trực) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12
Anh mở cửa ra
Thơm thảo quả... ai vừa tới gọi?
Thoáng gió mơ hồ như bàn tay mát rợi
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
THU VỀ MỘT NỬA
- Võ Văn Trực-
Anh mở cửa ra
Thơm thảo quả... ai vừa tới gọi?
Thoáng gió mơ hồ như bàn tay mát rợi
Dắt tâm tư đi suốt chân trời.
Đám mây huyền ảo xa vời
Nửa trắng xốp nửa viền màu tím ngát
Như kỷ niệm rất gần như nỗi chờ xa lắc
Mùa thu về rồi đó ư em?
Anh cầm trên tay tiếng hót chim khuyên
Đang đọng lại ngọt lừ trong quả chín
Một nửa quả mùa thu chưa kịp đến
Còn mịn xanh sắc vỏ đợi bồi hồi.
Anh cầm trên tay giọt nắng vàng tươi
Lá lốm đốm thu mới về bỡ ngỡ
Một nửa màu xanh còn ẩm nhựa
Cuống lá run lưu luyến đậu trên cành.
Anh vội vàng đi hết lòng anh
Mà thu đến cứ ngập ngừng trước cửa
Anh muốn hoá cánh chim ngàn bạt gió
Gọi thu về trọn vẹn giữa chiều nay.
(Tuyển tập thơ Việt Nam 1975 – 2000, NXB Hội Nhà văn, 2000)
Câu 1
Xác định nhân vật trữ tình trong bài thơ.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Dựa vào cách xưng hô, đại từ và người trực tiếp cảm nhận, bộc lộ cảm xúc trong bài thơ để xác định nhân vật trữ tình.
Lời giải chi tiết
Nhân vật trữ tình trong bài thơ là nhân vật “anh”
Giải thích:
Xuyên suốt bài thơ, chủ thể “anh” là người cảm nhận thiên nhiên, bộc lộ những rung động tinh tế trước cảnh thu
Mở rộng
Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.
Em hiểu nội dung câu thơ: “Một nửa quả mùa thu chưa kịp đến” như thế nào?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Giải thích hình ảnh “một nửa” trong mối quan hệ với những dấu hiệu thiên nhiên được miêu tả trong bài thơ, từ đó làm rõ ý nghĩa câu thơ.
Lời giải chi tiết
- "Một nửa quả mùa thu chưa kịp đến" nghĩa là: mùa thu chưa sang hẳn, mới chỉ sang một nửa, đó là khoảnh khắc chuyển mùa. Tác giả hình dung bước đi của mùa thu qua sự chuyển màu của màu sắc của quả.
- Câu thơ thể hiện tâm trạng xốn xang khi giao mùa và cái nhìn tinh tế của tác giả.
Giải thích:
Hình ảnh “một nửa” gợi trạng thái thu đang đến nhưng chưa đến hoàn toàn. Sự chuyển màu của quả từ xanh sang chín trở thành dấu hiệu cho bước chuyển nhẹ nhàng, chậm rãi của mùa thu.
Mở rộng
Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.
Cách tác giả gọi mùa thu trong câu thơ "Mùa thu về rồi đó ư em?" có ý nghĩa gì?
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Phân tích hiệu quả biểu đạt và biểu cảm của cách gọi “em”.
- Liên hệ đến tình cảm, thái độ của chủ thể trữ tình.
Lời giải chi tiết
- Tác giả gọi mùa thu là "em" - mùa thu được nhân cách hóa.
- Cách tác giả gọi mùa thu là "em" có ý nghĩa:
+ Khiến câu thơ trở nên sinh động, gợi hình, gợi cảm;
+ Mùa thu được thổi hồn, mùa thu trở thành một người thương được yêu mến, được đợi chờ, được mong mỏi.
+ Thể hiện một tâm hồn thi nhân tinh tế, nhạy cảm, lãng mạn, mến yêu tạo vật, gắn bó, giao hòa cùng thiên nhiên, cuộc sống...
Giải thích:
Câu hỏi “Mùa thu về rồi đó ư em?” không chỉ là sự nhận biết mùa thu đã đến mà còn mang sắc thái ngỡ ngàng, chờ đợi. Gọi mùa thu bằng “em” khiến thiên nhiên trở thành một đối tượng giao tiếp thân mật, qua đó bộc lộ rõ sự gắn bó và rung động của “anh”.
Mở rộng
Nhân hóa là gọi vật hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật,… bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối,… trở nên gần gũi với con người, đồng thời biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.
Hai dòng thơ cuối giúp anh/chị hiểu gì về tình cảm của nhân vật trữ tình đối với mùa thu?
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Đọc kỹ hai câu thơ cuối
- Phân tích hình ảnh thơ, từ đó khái quát tình cảm, khát vọng của nhân vật trữ tình.
Lời giải chi tiết
- Ước muốn của nhân vật trữ tình gửi trong 02 câu thơ cuối: Nhân vật trữ tình - Anh muốn hóa cánh chim để gọi thu về trọn vẹn ngay trong buổi chiều nay chứ không phải buổi chiều khác.
- Tình cảm của nhân vật trữ tình đối với mùa thu: Yêu đến tha thiết; khát khao, mong chờ đến mãnh liệt; muốn thâu trọn mùa thu vào lòng mình ngay trong thời khắc của hiện tại,
...
Giải thích:
Các từ ngữ “vội vàng”, “hóa cánh chim”, “gọi thu về trọn vẹn” cho thấy một khát vọng mạnh mẽ: không muốn chờ đợi mùa thu đến hoàn toàn mà muốn chủ động níu kéo, gọi mùa thu về. Qua đó, tình yêu mùa thu được thể hiện vừa nồng nhiệt vừa giàu chất lãng mạn.
Mở rộng
- Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc.
- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);...
- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.
Thông điệp có ý nghĩa nhất với em khi đọc bài thơ này là gì? Vì sao?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Chọn một thông điệp nổi bật từ bài thơ, sau đó giải thích bằng những biểu hiện cụ thể trong văn bản và liên hệ với cuộc sống.
Lời giải chi tiết
Đoạn văn tham khảo:
Thông điệp có ý nghĩa nhất với em từ bài thơ là: hãy sống chậm lại để trân trọng những điều giản dị và hòa hợp với thiên nhiên. Trong nhịp sống vội vã, con người dễ đánh mất khả năng cảm nhận những vẻ đẹp mong manh, bình thường mà tạo vật ban tặng. Bài thơ nhắc nhở em rằng hạnh phúc đôi khi chỉ là một buổi chiều thu chớm sang, một làn gió mát, một tia nắng nhạt. Sống chậm để thấy thiên nhiên không phải là thứ ở ngoài kia xa lạ mà là người bạn tri kỷ, luôn thì thầm, sẻ chia. Khi biết hòa hợp với thiên nhiên, tâm hồn sẽ dịu lại, sâu lắng hơn và biết quý trọng từng khoảnh khắc hiện tại. Đó chính là cách để ta sống trọn vẹn và ý nghĩa hơn giữa dòng đời hối hả.
Giải thích:
Bài thơ không miêu tả mùa thu bằng những hình ảnh lớn lao mà cảm nhận từ những dấu hiệu rất nhỏ như “thoáng gió”, “quả chín”, “tiếng hót chim khuyên”, “giọt nắng vàng tươi”. Sự tinh tế ấy gợi nhắc con người biết sống chậm và trân trọng vẻ đẹp bình dị của cuộc sống
Mở rộng
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Buổi chiều rất êm ả. Về phía tây, mây trời rực rỡ những mầu sáng lạn và ánh nắng chiều loàng một khúc sông, trông như một giải vàng nổi lên giữa đồi ruộng đã bắt đầu tím lại.
Danh sách bình luận