200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

Đọc hiểu Trưởng giả học làm sang | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

THẦY TRIẾT: (Vừa đi vừa đính lại miếng vải đeo ở cổ áo) Ta vào bài học nào. ÔNG GIUỐC – ĐANH: Chà, Thầy ạ, tôi rất buồn lòng thấy thầy bị họ đánh đập.

Quảng cáo

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

THẦY TRIẾT: (Vừa đi vừa đính lại miếng vải đeo ở cổ áo) Ta vào bài học nào.

ÔNG GIUỐC – ĐANH: Chà, Thầy ạ, tôi rất buồn lòng thấy thầy bị họ đánh đập.

THẦY TRIẾT: Không hề gì. Một nhà hiền triết biết tiếp thu sự vật một cách phải lẽ, để rồi tôi sẽ soạn một bài văn trào phúng theo Juvenan đả kích cho họ tơi bời một phen. Thôi ta hãy gác chuyện đó, ngài muốn học gì?

ÔNG GIUỐC – ĐANH: Học tất cả những cái gì tôi có thể học được, vì tôi hết sức thèm muốn trở thành người bác học, và tôi tức giận rằng bố mẹ tôi đã không cho tôi học hành tử tế tất cả các khoa học, khi tôi còn trẻ tuổi.

THẦY TRIẾT: Nam sine doctrina vita quái mortis imago. Ngài hiểu câu đó chứ, và hẳn là ngài biết tiếng La – tinh chứ?

ÔNG GIUỐC – ĐANH: Có, nhưng thầy cứ làm như tôi không biết. Thầy cứ giảng cho tôi cái nghĩa của câu đó đi.

THẦY TRIẾT: Câu đó có nghĩa là nếu không có học thức thì đời sống cũng gần như hình ảnh của cái chết.

ÔNG GIUỐC – ĐANH: Cái La- tinh ấy nó nói phải đấy?

THẦY TRIẾT: Hẳn là ngài cũng biết một vài nguyên lí, một vài kiến thức sơ bộ về khoa học chứ?

ÔNG GIUỐC – ĐANH: À, có chứ. Tôi biết đọc và biết viết.

THẦY TRIẾT: Ý ngài muốn chúng ta bắt đầu bằng môn gì? Ngài có muốn tôi dạy ngài Logic học không?

ÔNG GIUỐC – ĐANH: Cái Logic học ấy là cái gì?

THẦY TRIẾT: Nó dạy ta ba phép vận dụng của trí tuệ.

ÔNG GIUỐC – ĐANH: Ba phép vận dụng của trí tuệ là những phép gì?

THẦY TRIẾT: Phép thứ nhất, phép thứ hai và phép thứ ba. Phép thứ nhất là phải quan niệm cho tốt bằng những khái niệm phổ biến; phép thứ hai là phải chẩn đoán cho tốt bằng những phạm trù; và phép thứ ba là phải kết luận cho tốt bằng những biến thể của tam đoạn luận. [….]

ÔNG GIUỐC – ĐANH: Những tiếng đó nghe chối quá. Cái Logic học ấy, tôi không thích. Thầy hãy dạy cho tôi cái gì khác, cho nó hay hay một tí.

THẦY TRIẾT: Ngài có muốn học Luân lí học không?

ÔNG GIUỐC – ĐANH: Luân lí học?

THẦY TRIẾT: Vâng.

ÔNG GIUỐC – ĐANH: Cái luân lí học ấy nó nói những cái gì?

THẦY TRIẾT: Nó luận về hạnh phúc, nó dạy cho người ta biết tiết chế dục vọng, và…

ÔNG GIUỐC – ĐANH: Thôi, hãy gác cái đó lại. Tôi tính nóng như thiên lôi, chả có luân lí nào ăn thua gì, tôi muốn nổi giận cho hả hê khi nào tôi thích.

THẦY TRIẾT: Hay là ngài muốn học về Cách vật học?

ÔNG GIUỐC – ĐANH: Cái Cách vật học ấy nó nói những cái gì?

THẦY TRIẾT: Cách vật học là một môn học nó giải thích các nguyên lí của các vật tự nhiên, các các thuộc tính vật chất; nó bàn về bản chất các nguyên tố, các kim loại, các khoáng chất, các thạch chất, các thực vật và động vật, và dạy cho ta biết các nguyên nhân của tất cả các khí tượng, cầu vồng, lửa ma trơi, sao chổi, chớp, sấm sét, mưa, tuyết, mưa đá, gió và các cơn lốc.

ÔNG GIUỐC – ĐANH: Nghe mà loạn cả đầu, rối cả óc.

THẦY TRIẾT: Vậy ngài muốn tôi dạy ngài cái gì?

ÔNG GIUỐC – ĐANH: Dạy tôi chính tả.

(Trích Trưởng giả học làm sang, Molie, NXB Sân khấu, 2006, trang 91-95)

Chú thích: Vở hài kịch Trưởng giả học làm sang của Mô-li-e gồm 5 hồi, được sáng tác vào năm 1670, ba năm trước khi Mô-li-e qua đời. Vở hài kịch của ông nói về ông Giuốc-đanh cục mịch, xấu xí, dốt nát, ngờ nghệch. Nhờ buôn bán mà ông trở nên giàu có. Ông muốn trở thành nhà quý tộc, bước vào xã hội thượng lưu nên đã thuê người về dạy đủ các môn như Âm nhạc, Kiếm thuật, Triết học và tìm cách thay đổi cách ăn mặc. Vì ngốc nghếch nên ông Giuốc – đanh dễ dàng bị lừa bịp. Đoạn trích ở phần đọc hiểu là đoạn đối thoại giữa ông Giuốc – đanh và thầy dạy Triết học thuộc lớp IV của vở kịch.

Câu 1

Nêu sự kiện chính của văn bản.

Phương pháp giải

Dựa vào các nhân vật, lời thoại và diễn biến chính của đoạn trích để xác định sự việc trung tâm được kể và thể hiện trong văn bản.

Lời giải chi tiết

Đoạn trích kể về cuộc đối thoại giữa ông Giuốc-đanh và thầy dạy Triết học. Giuốc-đanh muốn học để trở thành người bác học nên lần lượt hỏi về Logic học, Luân lí học, Cách vật học nhưng đều không hiểu và nhanh chóng từ bỏ. Cuối cùng, ông quyết định học chính tả.

Giải thích:

Sự kiện chính xoay quanh việc Giuốc-đanh học với thầy Triết học. Qua việc ông liên tục đổi môn học và cuối cùng chỉ chọn học chính tả, đoạn trích làm nổi bật sự dốt nát, ngờ nghệch nhưng lại muốn tỏ ra có học thức của nhân vật.

Mở rộng

Kết cấu hài kịch thông thường được tổ chức trên cơ sở một hành động kịch nhất quán: mở đầu bằng việc giới thiệu các nhân vật với thói tật và những toan tính, mưu mô, ảo tưởng của họ; thắt nút theo cách đưa các nhân vật vào tình huống khó xử, đầy xung đột đi tới đỉnh điểm theo đà thắng thế của toan tính, ảo tưởng; giải quyết xung đột bằng một mưu mẹo hay một yếu tố ngẫu nhiên để bước vào kết thúc với sự sụp đổ của những toan tính, ảo tưởng đáng cười.

Link tham khảo: Đặc điểm của hài kịch

Câu 2

Xác định hình thức lời thoại chủ yếu của văn bản.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Quan sát cách các nhân vật trực tiếp trao đổi với nhau trong đoạn trích để xác định hình thức lời thoại chủ yếu.

Lời giải chi tiết

Hình thức lời thoại chủ yếu của văn bản là đối thoại

Giải thích:

Đoạn trích được triển khai chủ yếu bằng những lượt lời qua lại trực tiếp giữa hai nhân vật: thầy Triết học đưa ra câu hỏi, lời giảng; Giuốc-đanh hỏi lại, nhận xét và bộc lộ mong muốn của mình.

Mở rộng

- Lời đối thoại là hình thức thể hiện của lời nhân vật khi đối tượng hướng đến là một hoặc nhiều người tham gia giao tiếp trực tiếp.

- Trong đời sống thường ngày, đối thoại cũng như giao tiếp đơn thuần sẽ giúp con người trao đổi với nhau một cách trực tiếp các thông tin qua lại nhanh chóng.

Link tham khảo: Lời đối thoại

Câu 3

Chỉ ra những lí do khiến ông Giuốc - đanh liên tục thay đổi nguyện vọng được học của mình.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Theo dõi những lần Giuốc-đanh thay đổi lựa chọn môn học và đối chiếu với phản ứng của ông trước nội dung, cách diễn đạt của từng môn để xác định nguyên nhân của sự thay đổi.

Lời giải chi tiết

Ông Giuốc-đanh liên tục thay đổi nguyện vọng học vì:

- Ông không có kiến thức nền tảng, nên không hiểu những khái niệm và thuật ngữ của các môn học như Logic học, Luân lí học, Cách vật học.

- Ông không đủ kiên nhẫn và không thực sự muốn học, chỉ muốn nhanh chóng có vẻ ngoài của một người có học thức.

- Ông thích những thứ đơn giản, dễ hiểu, không đòi hỏi nhiều suy nghĩ, nên cuối cùng chọn học chính tả.

Giải thích:

Mỗi khi thầy Triết học giới thiệu một môn học có nội dung trừu tượng, Giuốc-đanh đều tỏ ra khó chịu hoặc “loạn cả đầu, rối cả óc” rồi chuyển sang môn khác. Cuối cùng, ông chọn chính tả vì đây là nội dung gần gũi với khả năng thực tế của mình.

Câu 4

Nêu tác dụng của thủ pháp trào phúng trong văn bản.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Xác định những yếu tố tạo tiếng cười trong lời thoại, hành động và cách xây dựng nhân vật, từ đó làm rõ tác dụng của thủ pháp trào phúng đối với nội dung và ý nghĩa của đoạn trích.

Lời giải chi tiết

Thủ pháp trào phúng có tác dụng:

- Tạo ra tiếng cười hài hước qua sự đối lập giữa mong muốn trở thành người bác học của Giuốc-đanh với sự dốt nát, nông cạn của ông.

- Làm nổi bật tính cách ngờ nghệch, háo danh, học đòi của nhân vật.

- Qua tiếng cười, tác giả phê phán thói học đòi, sính danh, muốn có vẻ ngoài trí thức nhưng không chịu học tập thực chất.

- Góp phần làm cho đoạn kịch sinh động, hấp dẫn và tăng giá trị châm biếm.

Giải thích:

Giuốc-đanh luôn khẳng định mình muốn học “tất cả những cái gì tôi có thể học được” để trở thành “người bác học”, nhưng lại không hiểu những kiến thức cơ bản và nhanh chóng bỏ cuộc trước các môn học khó. Sự đối lập giữa khát vọng và năng lực thực tế tạo nên tiếng cười, đồng thời giúp Molière phê phán căn bệnh háo danh, học đòi của nhân vật.

Mở rộng

Hài kịch thường sử dụng những thủ pháp trào phúng như: tạo tình huống hiểu lầm hài hước, trớ trêu; phóng đại cử chỉ, điệu bộ, thói tật; tạo tương phản gây cười (hoán đổi các cảnh, các vị trí nhân vật, đồ vật một cách nghịch lí, cải trang lộ liễu, đột ngột biến dạng bất cân xứng,...).

Một số link tham khảo:

Hài kịch là gì? Một số yếu tố của hài kịch

Nhân vật, hành động, lời thoại trong hài kịch

Câu 5

Theo anh/chị, việc xây dựng nhân vật người thầy dạy Triết học như một kẻ bịp bợm có phải là sự vi phạm chuẩn mực đạo đức không? Tại sao?

Xem lời giải

Phương pháp giải

Xem xét hành động và cách ứng xử của người thầy trong đoạn trích, đối chiếu với yêu cầu về trách nhiệm và đạo đức của người làm nghề giáo để đưa ra quan điểm, đồng thời lí giải.

Lời giải chi tiết

- Việc xây dựng người thầy dạy Triết học như một kẻ bịp bợm không hẳn sự vi phạm chuẩn mực đạo đức, bởi đây là cách xây dựng nhân vật trong tác phẩm hài kịch nhằm tạo tiếng cười và phê phán một hiện tượng xã hội.

- Tuy nhiên, nếu xét ở góc độ đời sống thực tế, hành vi bịp bợm, lợi dụng sự thiếu hiểu biết của người khác để trục lợi là đáng phê phán và vi phạm những chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp. Người thầy cần trung thực, có trách nhiệm và hướng người học đến tri thức.

Giải thích:

Trong tác phẩm, hình tượng người thầy được xây dựng theo dụng ý nghệ thuật: nhân vật góp phần tạo nên những tình huống hài hước và làm nổi bật sự ngờ nghệch, háo danh của Giuốc-đanh. Vì vậy, không nên đồng nhất hình tượng nhân vật trong tác phẩm với người thầy ngoài đời thực. Tuy nhiên, xét về chuẩn mực đạo đức, hành vi lừa dối và lợi dụng người học vẫn là hành vi không thể chấp nhận.

Mở rộng

Nhân vật trong hài kịch là những nhân vật tiêu biểu cho một thói tật đáng cười, đáng phê phán, hoặc những nhân vật thường xuyên nhầm lẫn, có cách ứng xử không phù hợp với hoàn cảnh thực tế.

Một số link tham khảo:

Hài kịch là gì? Một số yếu tố của hài kịch

Nhân vật, hành động, lời thoại trong hài kịch